De regering moet onderzoeken hoe dorpen en kernen meer zeggenschap krijgen na een gemeentelijke herindeling (het samengaan van gemeenten). Bewoners moeten zelf beslissen over voorzieningen, de inrichting van de omgeving en het behoud van hun identiteit. Beleid dat gericht is op dorpen is geen vervanging voor echte lokale zeggenschap.
Motie van het lid Vermeer over structureel meer zeggenschap voor dorpen en kernen na herindelingen
De kamer,
constaterende dat dorpen en kernen na een herindeling kunnen opgaan in
een grotere gemeente;
overwegende dat dorpsgericht beleid geen vervanging is voor lokale
zeggenschap;
verzoekt de regering te onderzoeken hoe dorpen en kernen na herindelingen structureel meer zeggenschap kunnen krijgen over voorzieningen,
ruimtelijke ontwikkeling en behoud van identiteit.
Argumenten voor: De partij heeft vertrouwen in de lokale democratie [1] en vindt dat alle regio's in Nederland ertoe doen, waarbij beleid getoetst moet worden op de effecten voor de regio [5]. Daarnaast wil de partij Nederlanders eerder betrekken bij nieuw beleid om hun zorgen mee te nemen [9] en stimuleert zij de betrokkenheid van inwoners bij hun eigen buurt of stad [4]. Ook hecht de partij waarde aan de leefbaarheid van dorpen, specifiek wat betreft dorpsscholen [2] en levendige winkelstraten in dorpskernen [3].
Argumenten tegen: Op het gebied van ruimtelijke ontwikkeling wil de partij juist dat het Rijk de regie terugkrijgt [8] en vanuit het Rijk grote woonwijken aanwijzen [7], wat in strijd is met het verleggen van zeggenschap over ruimtelijke ontwikkeling naar het lokale niveau. Bovendien voert de partij een beleid om de 'motiestroom' tegen te gaan en stemt zij tegen moties die geen overduidelijke meerwaarde hebben [6].
Bronnen:
"Lokale democratie: We hebben vertrouwen in de lokale democratie en kiezen voor meer bestedingsvrijheid voor gemeenten en provincies en dus voor minder specifieke uitkeringen. We zorgen dat dezelfde verantwoordelijkheden niet op verschillende bestuurslagen belegd zijn, dat decentralisatie van taken zorgvuldig gebeurt en dat geld en taken voor gemeenten en provincies in balans zijn. We koesteren de neutrale positie van de burgemeester en de commissaris van de Koning boven de partijen en voor alle inwoners. Daarom zijn we tegen de gekozen burgemeester en de gekozen commissaris van de Koning."
"Dorpsscholen zijn belangrijk voor de leefbaarheid: We stimuleren samenwerkingsscholen en zetten de kleine scholentoeslag om naar een dunbevolktheidstoeslag, zodat dat geld ook daadwerkelijk in dunbevolktere gebieden terechtkomt."
"Levendige dorps- en stadskernen: We willen levendige winkelstraten in Nederland, in steden én dorpen. Mkb'ers dragen daar voor een belangrijk deel aan bij. We blazen daarom een succesvolle oude regeling van de Rijksoverheid die daarvoor zorgde nieuw leven in: de Impulsaanpak Winkelgebieden."
"We willen dat mensen zich meer betrokken voelen bij de veiligheid van hun eigen buurt of stad: Daarom stimuleren we gemeenten om inwoners uit te nodigen voor deelname aan lokale vrijwilligerskorpsen. Deze vrijwilligers krijgen een degelijke opleiding, zodat ze in noodsituaties zoals grootschalige stroomstoringen, overstromingen of andere crises, de hulpdiensten met praktische taken kunnen ondersteunen. Zo versterken we niet alleen de paraatheid in wijken en dorpen, maar ook het gevoel van gezamenlijke verantwoordelijkheid."
"Alle regio's in Nederland doen ertoe: Nederland bestaat uit uiteenlopende regio's, met eigen krachten en uitdagingen. Die krachten benutten we. Investeringen en beleid van de overheid richten we op alle regio's en niet alleen op dichtbevolkte regio's. Bij de totstandkoming van nieuw beleid toetsen we wat de effecten daarvan op de regio zijn. Werken voor de Rijksoverheid betekent bovendien niet automatisch werken in Den Haag, maar moet net zo goed in bijvoorbeeld Goes of Doetinchem kunnen. Dit kan door het maken van afspraken over werken op satellietlocaties of vanuit huis."
"Politiek die zichzelf serieus neemt: De Tweede Kamer is het hoogste orgaan van het land. Die taak moet dus ook serieus genomen worden. We willen dat de politiek zich richt op het oplossen van problemen van mensen thuis, niet op ophef. Volksvertegenwoordiging is meer dan moties indienen. Om de motiestroom tegen te gaan stemmen we daarom zelf tegen moties die geen overduidelijke meerwaarde hebben, bijvoorbeeld omdat de minister iets al heeft toegezegd of omdat eerder soortgelijke moties zijn aangenomen. We zorgen dat Kamerleden goede ondersteuning hebben en dat de controlerende taak van de Kamer versterkt wordt door het overnemen van de aanbevelingen uit het rapport Voor een Kamer die Werkt."
"Bouwen, bouwen, bouwen: De manier om het woningtekort op te lossen is door meer te bouwen. Daarom gaan we vanuit het Rijk grote woonwijken met betaalbare huizen aanwijzen. We bouwen met sturing vanuit het Rijk dertig nieuwe grootschalige woonwijken en maken het voor gemeenten makkelijker om veel meer huizen te laten bouwen. Dat willen we zowel in dichtbevolkte gebieden, zoals Utrecht, als dunbevolkte gebieden, zoals Flevoland. We kiezen ervoor om meer huizen te bouwen aan de randen van steden of dorpen. Daar is bouwen goedkoper. We zorgen ervoor dat deze wijken goed ingericht zijn op het gebied van energie, sportvoorzieningen, water en groen. Openbaar vervoer hoort in de buurt te zijn."
"Bouwbonus en regie: Het Rijk krijgt de regie op de ruimtelijke ordening en bouwproductie terug. Gemeenten die bouwrecords breken krijgen een financiële bonus om in nieuwe woningbouwplannen te investeren. Gemeenten die achterlopen op de bouwplannen krijgen hulp van het ministerie om de woningbouwproductie op te schalen."
"De politiek moet werken voor Nederlanders. Keuzes en belangenafwegingen voor Nederland moeten daarom zoveel mogelijk door de gekozen Tweede Kamer worden gemaakt en niet door de rechter. Dat betekent ook dat de Tweede Kamer zichzelf serieus moet nemen, meer tijd moet besteden aan wetgeving en minder aan de ophef van de dag. Een goed werkende democratie betekent meer dan de helft van de zetels plus één. We willen Nederlanders eerder betrekken bij nieuw beleid, zodat we hun zorgen mee kunnen nemen en dat regels voor mensen uitvoerbaar zijn."