Meer zeggenschap voor dorpen in grote gemeenten

De regering moet onderzoeken hoe 'dorpenrecht' in de Gemeentewet kan worden opgenomen. Dorpen in grote gemeenten verliezen nu vaak hun invloed. Met dit recht krijgen zij structurele zeggenschap over hun eigen voorzieningen, budgetten en de inrichting van de omgeving.

Motie van het lid Vermeer over verkennen hoe in de Gemeentewet een vorm van "dorpenrecht" kan worden opgenomen

De kamer, constaterende dat dorpen en kernen binnen grote gemeenten vaak vrezen voor verlies van invloed; overwegende dat dorpen meer zijn dan wijken op een kaart; verzoekt de regering te verkennen hoe in de Gemeentewet een vorm van «dorpenrecht» kan worden opgenomen, waarmee dorpen en kernen structureel zeggenschap krijgen over dorpsvoorzieningen, dorpsbudgetten en ruimtelijke ontwikkelingen.
20 mei | BBB | Verworpen: 39–111 |

Stemuitslag

Verkiezingsprogramma FvD

Stemverwachting: voor (erg zeker, 90%)

Argumenten voor: De partij keurt de massale fusies van gemeenten af [3] en wil de menselijke maat in het bestuur herstellen [1]. Zij pleit voor kleinschaligheid en het 'ontvlechten' van gemeenten, zodat burgers zich weer betrokken voelen bij hun eigen omgeving [4]. Daarnaast vindt de partij dat burgers niet alleen vertegenwoordigd moeten worden, maar daadwerkelijk zeggenschap moeten hebben [5], wat aansluit bij het idee van structurele zeggenschap voor dorpen en kernen over hun eigen voorzieningen en ontwikkelingen.

Argumenten tegen: De partij wil gemeenten de vrijheid geven om eigen beleid te voeren voor lokaal maatwerk [2], wat zou kunnen betekenen dat zij een wettelijke verplichting voor 'dorpenrecht' als een beperking van die gemeentelijke vrijheid zien.

Bronnen:

  1. "Menselijke maat weer centraal in alle bestuurslagen We stellen de menselijke maat centraal in het openbaar bestuur. Geen gedwongen samenvoegingen van gemeenten; fusies kunnen alleen na een referendum."
  2. "Vrijheid voor gemeenten We geven gemeenten de vrijheid om eigen beleid te voeren, inclusief op gebied van belastingen, zodat lokaal maatwerk mogelijk wordt en gemeenten onderling gaan concurreren op de vestiging van bedrijven en gezinnen."
  3. "Sinds de jaren tachtig is Nederland in de ban geraakt van schaalvergroting. Onderwijsinstellingen werden samengevoegd tot anonieme onderwijsfabrieken, zelfstandige zorgverleners en streekziekenhuizen verdwenen in grote zorgmolochen en gemeenten werden massaal gefuseerd. Waar ons land ooit ruim 1.100 gemeenten kende, zijn dat er in 2025 nog slechts 342 - ondanks een forse bevolkingsgroei."
  4. "De gevolgen zijn overal merkbaar. Kleinschalige gemeenschapszin maakte plaats voor een oeverloze vergadercultuur, terwijl betrokkenheid en eigen verantwoordelijkheid afnamen. Burgers ervaren verlies van identiteit en verbondenheid, en instellingen zijn vaak onpersoonlijk en log geworden. Forum voor Democratie wil deze trend doorbreken en kiest nadrukkelijk voor kleinschaligheid. De menselijke maat moet terug in bestuur, zorg, onderwijs en stedenbouw. Dat betekent: streekziekenhuizen openhouden, gemeenten ontvlechten, schoolbesturen terug in handen van ouders en herkenbare woningbouw waarin mensen zich thuis voelen. Minder regels en meer maatwerk moeten ervoor zorgen dat burgers zich weer gezien, gehoord en betrokken voelen bij hun eigen omgeving."
  5. "De Nederlandse democratie is de afgelopen decennia steeds verder van de burger af komen te staan. Belangrijke besluiten worden vaak achter gesloten deuren genomen door een kleine politieke en bestuurlijke elite, zonder dat gewone mensen daar directe invloed op hebben. Te vaak varen politici hun eigen koers, ongeacht de beloften die in verkiezingstijd zijn gedaan. Dit voedt wantrouwen en onvrede. Een echte democratie betekent echter dat burgers niet alleen vertegenwoordigd worden, maar ook daadwerkelijk zeggenschap hebben over de koers van hun land. Het versterken van directe democratie is daarom essentieel om de band tussen burgers en bestuur te herstellen."