De regering moet onderzoeken hoe 'dorpenrecht' in de Gemeentewet kan worden opgenomen. Dorpen in grote gemeenten verliezen nu vaak hun invloed. Met dit recht krijgen zij structurele zeggenschap over hun eigen voorzieningen, budgetten en de inrichting van de omgeving.
Motie van het lid Vermeer over verkennen hoe in de Gemeentewet een vorm van "dorpenrecht" kan worden opgenomen
De kamer,
constaterende dat dorpen en kernen binnen grote gemeenten vaak vrezen
voor verlies van invloed;
overwegende dat dorpen meer zijn dan wijken op een kaart;
verzoekt de regering te verkennen hoe in de Gemeentewet een vorm van
«dorpenrecht» kan worden opgenomen, waarmee dorpen en kernen
structureel zeggenschap krijgen over dorpsvoorzieningen, dorpsbudgetten en ruimtelijke ontwikkelingen.
Argumenten voor: De partij heeft vertrouwen in de lokale democratie [1]. Daarnaast vindt de partij dorpsscholen belangrijk voor de leefbaarheid [2], wil ze levendige dorpskernen behouden [4] en streeft ze naar een groter gevoel van gezamenlijke verantwoordelijkheid in dorpen en wijken door inwoners meer te betrekken bij de veiligheid [3].
Argumenten tegen: De partij wil dat het Rijk de regie terugkrijgt op de ruimtelijke ordening en de bouwproductie [6], wat botst met het idee om dorpen zeggenschap te geven over ruimtelijke ontwikkelingen. Daarnaast pleit de partij voor het harmoniseren van gemeentelijke regelingen [5] en focust zij op de bestedingsvrijheid van gemeenten en provincies binnen de lokale democratie [1], in plaats van het creëren van een apart recht voor dorpen binnen die gemeenten.
Bronnen:
"Lokale democratie: We hebben vertrouwen in de lokale democratie en kiezen voor meer bestedingsvrijheid voor gemeenten en provincies en dus voor minder specifieke uitkeringen. We zorgen dat dezelfde verantwoordelijkheden niet op verschillende bestuurslagen belegd zijn, dat decentralisatie van taken zorgvuldig gebeurt en dat geld en taken voor gemeenten en provincies in balans zijn. We koesteren de neutrale positie van de burgemeester en de commissaris van de Koning boven de partijen en voor alle inwoners. Daarom zijn we tegen de gekozen burgemeester en de gekozen commissaris van de Koning."
"Dorpsscholen zijn belangrijk voor de leefbaarheid: We stimuleren samenwerkingsscholen en zetten de kleine scholentoeslag om naar een dunbevolktheidstoeslag, zodat dat geld ook daadwerkelijk in dunbevolktere gebieden terechtkomt."
"We willen dat mensen zich meer betrokken voelen bij de veiligheid van hun eigen buurt of stad: Daarom stimuleren we gemeenten om inwoners uit te nodigen voor deelname aan lokale vrijwilligerskorpsen. Deze vrijwilligers krijgen een degelijke opleiding, zodat ze in noodsituaties zoals grootschalige stroomstoringen, overstromingen of andere crises, de hulpdiensten met praktische taken kunnen ondersteunen. Zo versterken we niet alleen de paraatheid in wijken en dorpen, maar ook het gevoel van gezamenlijke verantwoordelijkheid."
"Levendige dorps- en stadskernen: We willen levendige winkelstraten in Nederland, in steden én dorpen. Mkb'ers dragen daar voor een belangrijk deel aan bij. We blazen daarom een succesvolle oude regeling van de Rijksoverheid die daarvoor zorgde nieuw leven in: de Impulsaanpak Winkelgebieden."
"Financiën decentrale overheden: We geven gemeenten de instrumenten die nodig zijn om uitgaven beheersbaar te maken en zorgen dat taken en middelen voor gemeenten en provincies in balans zijn. We zijn niet voor een groter decentraal belastinggebied, want dat leidt alleen maar tot een lastenstijging voor de inwoners. We geven gemeenten en provincies wel de mogelijkheid om hun problemen op te lossen. We onderzoeken of we op termijn over kunnen gaan op een ingezetenenheffing als alternatief voor bestaande lokale belastingen. De verschillen tussen gemeentelijke (armoede)regelingen zijn nu te groot, daarom harmoniseren we gemeentelijke regelingen. Leges mogen maximaal kostendekkend zijn."
"Bouwbonus en regie: Het Rijk krijgt de regie op de ruimtelijke ordening en bouwproductie terug. Gemeenten die bouwrecords breken krijgen een financiële bonus om in nieuwe woningbouwplannen te investeren. Gemeenten die achterlopen op de bouwplannen krijgen hulp van het ministerie om de woningbouwproductie op te schalen."