De regering moet een bonus-malussysteem invoeren voor bewindspersonen en topambtenaren. Zij krijgen dan geen eindejaarsuitkering als de Algemene Rekenkamer (de controleur van de overheid) vindt dat zij niet zinnig, zuinig of zorgvuldig werken. De overheid handelt namelijk vaak niet goed met publiek geld.
Motie van het lid Markuszower over een bonus-malussysteem realiseren
De kamer,
constaterende dat de Algemene Rekenkamer vaak concludeert dat de
overheid niet zinnig, zuinig en zorgvuldig handelt;
verzoekt de regering een bonus-malussysteem te realiseren, waarbij per
departement bewindspersonen en topambtenaren geen eindejaarsuitkering ontvangen indien de Rekenkamer hun handelen niet zinnig, zuinig
of zorgvuldig acht.
Argumenten voor: De partij wil de positie van toezichthouders, waaronder de Algemene Rekenkamer, versterken om een kritische en transparante overheid te waarborgen [1]. Daarnaast wordt ingezet op het versterken van de democratische controle [2] en het verankeren van het recht op behoorlijk bestuur [4]. Ook is de partij van mening dat de top van een organisatie moet meeprofiteren van succes, wat een verband legt tussen de beloning van de top en de resultaten/het functioneren van de organisatie [3].
Argumenten tegen: Het verkiezingsprogramma biedt geen specifieke argumenten om tegen het verantwoordelijk houden van bestuurders via hun bonus te zijn.
Bronnen:
"Een kritische en transparante overheid. Zonder toezicht en handhaving verliest elke wet- en regelgeving haar kracht. Zo raken burgers het vertrouwen in de overheid kwijt. Daarom versterken we de positie van onze toezichthouders met mensen en middelen. We leggen hun onafhankelijkheid wettelijk vast. We geven ambtenaren ruimte om deel te nemen aan het publieke debat en hun mening vrij te uiten. Toezichthouders krijgen een sterkere, wettelijk verankerde positie om onafhankelijk te opereren. We versterken het Huis voor Klokkenluiders zodat melders van misstanden altijd beschermd zijn. Dat geldt zowel voor het toezicht op het Openbaar Bestuur, bijvoorbeeld de Algemene Rekenkamer, Nationale Ombudsman, Inspectie Openbare Orde en Veiligheid, als voor de andere sectoren, waaronder de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, Kansspelautoriteit, Autoriteit Consument en Markt, Autoriteit Persoonsgegevens, Inspectie Gezondheidszorg, en Onderwijsinspectie."
"Een controleerbare overheid. Democratische controle op uitvoeringsinstanties als de Belastingdienst, het UWV, de IND en DUO wordt versterkt, met onafhankelijke klachtencommissies, periodieke burgerpanels en structurele rapportage aan het parlement."
"Meer winst en zeggenschap voor werkenden. Werknemers maken een bedrijf. Het is dan ook vanzelfsprekend dat ze kunnen meepraten over grote bedrijfsbeslissingen. We versterken ondernemingsraden bij kleinere bedrijven en pleiten voor de benoeming van werknemers in de raden van commissarissen. Daarnaast gaan werknemers voortaan meeprofiteren in de winst van grote ondernemingen. Wanneer de top een bonus krijgt, deelt de rest van het personeel ook mee in het succes. Ook krijgen ze inspraak over de maximale salarisverschillen op de werkvloer."
"Recht op behoorlijk bestuur. We verankeren het recht op behoorlijk bestuur in de Grondwet. Burgers krijgen het recht om bezwaar te maken bij een onafhankelijke instantie, inzage in hun eigen dossier, en duidelijke motivering van besluiten. Bestuursorganen die na een verloren beroep toch in hoger beroep gaan tegen burgers moeten hogere griffierechten gaan betalen. Besluiten met grote impact mogen nooit volledig door een algoritme of AI worden genomen."