Verkiezingsprogramma SP

Stemverwachting: voor (erg zeker, 90%)

Argumenten voor: De partij stelt dat iedereen recht heeft op een lage energierekening ^[1] en een warm huis ^[4]. Zij willen de kosten verlagen door publieke regie ^[1] en door belastingen voor huishoudens te verlagen ^[2]. De partij uit ook zorgen dat mensen 'gestraft' worden door bepaalde regelingen, zoals bij het afschaffen van de salderingsregeling ^[3][6], of dat mensen met slecht geïsoleerde woningen hoge kosten blijven houden ^[5]. Een integrale analyse van de cumulatieve effecten van klimaatmaatregelen, zoals gevraagd in de motie, is een direct middel om te controleren of deze betaalbaarheid gewaarborgd blijft en om de beloofde lage rekeningen te realiseren ^[1].

Argumenten tegen: Er zijn in de tekst geen argumenten te vinden die de motie tegen zouden spreken. De partij streeft juist naar lagere kosten en betaalbaarheid, terwijl de motie vraagt om inzicht om die betaalbaarheid te kunnen borgen.

Bronnen:

1. "Betaalbare energie, publieke grip. Iedereen heeft recht op een warm huis en een lage energierekening. De SP nationaliseert de energievoorzieningen en maakt ze daarmee weer betaalbaar én duurzaam, met publieke zeggenschap en solidariteit als uitgangspunt. Want de energietransitie lukt alleen als die eerlijk is en als iedereen mee kan doen. Energiebedrijven komen weer in publieke of lokale handen, zodat we de kosten kunnen verlagen, de investeringen in schone energie steken en verspilling tegengaan. Winst wordt niet langer uitgekeerd aan aandeelhouders, maar teruggegeven aan mensen. Zo werken we aan een beter klimaat en lagere rekeningen voor mensen."
2. "Belastingen verlagen. We verlagen de energiebelasting voor huishoudens en kleine bedrijven en verhogen deze voor grootverbruikers. Mensen met een laag inkomen houden tot wel honderd euro per jaar extra over. Ook middeninkomens profiteren. Alleen de top 10 procent hoogste inkomens betalen iets meer, omdat zij ook het meest uitstoten. Dat verlaagt niet alleen de uitstoot, maar ook structureel de maandlasten. Met deze aanpak werken we aan de klimaatdoelen én verbeteren we het dagelijks leven van miljoenen mensen."
3. "Geen dak onbenut, geen huishouden buitenspel. Wij verlagen de energierekening van huishoudens door zonnepanelen op alle geschikte daken te leggen. Dit moet publiek gefinancierd en georganiseerd worden. Het voordeel moet bij mensen zelf en de buren terechtkomen. Zo wekken we bijna alle stroom die huishoudens gebruiken op via eigen daken en krijgt iedereen toegang tot goedkope stroom. Daarnaast moeten huishoudens die zelf zonnepanelen hebben laten leggen hiervoor beloond worden en zeker niet gestraft met zaken als terugleverboetes en verlies van de salderingsregeling zonder goed alternatief."
4. "Iedereen heeft recht op een warme woning en een lage energierekening. Door weer publieke grip te krijgen op de energievoorziening kiezen we voor solidariteit boven winst. Zo maken we schone energie toegankelijk en betaalbaar voor iedereen."
5. "Automatische huurverlaging. Iedereen verdient een comfortabel, energiezuinig huis tegen een eerlijke prijs. Daarom zorgen wij ervoor dat huurders in woningen met een slecht energielabel (E, F of G) automatisch minder huur gaan betalen zolang de woning nog niet is verduurzaamd. Op dit moment is dit recht er wel op papier, via het woningwaarderingsstelsel, maar moet de huurder zélf in actie komen om huurverlaging af te dwingen. Veel mensen weten dit niet of vinden de procedure te ingewikkeld. Dat moet anders. De SP wil dat het energielabel automatisch wordt meegenomen in de huurprijs, zonder dat de huurder naar de Huurcommissie hoeft. Daarmee zorgen we ervoor dat mensen met een slecht geïsoleerde woning niet langer worden opgezadeld met zowel een hoge huur als hoge energiekosten. En we stimuleren verhuurders om eindelijk werk te maken van isolatie."
6. "Zon op elk dak. We stimuleren zonneenergie op alle geschikte daken van woningen en gebouwen. Door dit grootschalig en collectief aan te pakken via woonverenigingen, woningcorporaties en energiecoöperaties, zorgen we dat ook huurders en mensen met een klein inkomen profiteren van lagere energiekosten en verduurzaming. Zonnepanelen moeten blijven lonen. De salderingsregeling is een belangrijk middel om duurzame energie toegankelijk te maken, maar is geen heilige graal. Als we overstappen op een nieuw systeem, dan moet dat eerlijk en toekomstgericht zijn. Daarom zorgen wij voor een rechtvaardige compensatie voor huurders en kopers die nu de dupe dreigen te worden van het afschaffen van salderen. Juist de mensen die eerder gestimuleerd zijn om te verduurzamen, mogen daar niet voor gestraft worden. We laten zien dat de klimaattransitie voor iedereen werkt, niet alleen voor wie het al kan betalen. Zo maken we van zon op elk dak niet alleen een belofte, maar ook een collectieve stap vooruit."