De regering moet breed overleg starten met coalitie- en oppositiepartijen over de toekomst van de sociale zekerheid. Dit zorgt voor stabiel beleid dat langer meegaat dan één kabinetsperiode.
Motie van het lid Dassen over een meerjarig breedgedragen akkoord over de toekomst van de sociale zekerheid
De kamer,
constaterende dat het kabinet-Jetten een minderheidskabinet is, dat voor
grote hervormingen op het terrein van sociale zekerheid een parlementaire meerderheid ontbeert;
constaterende dat in Denemarken meerjarige beleidsakkoorden tussen
coalitie- en oppositiepartijen op deelterreinen – het zogeheten forlig –
hebben geleid tot stabiel en breedgedragen beleid over meerdere
kabinetsperioden;
verzoekt de regering het initiatief te nemen voor een breed overleg met
coalitie- en oppositiepartijen, zonder vooraf vastgelegde financiële
taakstelling, met als doel te komen tot een meerjarig breedgedragen
akkoord over de toekomst van de sociale zekerheid.
Argumenten voor: De partij heeft een duidelijke visie op sociale zekerheid, die simpel, rechtvaardig en menselijk moet zijn [1]. Om dergelijke doelstellingen te bereiken, kan een breedgedragen akkoord de nodige stabiliteit bieden. Daarnaast benadrukt de partij dat beraadslaging en overleg essentieel zijn voor een gezonde democratie [2]. De partij wil meer vormen van inspraak en participatie gebruiken om het draagvlak te vergroten en samenwerking te versterken [4], en zet in op vroege openbare inspraak [3]. Het initiatief voor een breed overleg met zowel coalitie- als oppositiepartijen sluit aan bij deze wens voor overleg en het creëren van breed draagvlak [4].
Argumenten tegen: Het verkiezingsprogramma bevat geen informatie die suggereert dat de partij tegenover brede politieke samenwerking, meerjarig beleid of het zoeken naar draagvlak staat.
Bronnen:
"Sociale zekerheid moet simpel, rechtvaardig en menselijk zijn. Iedereen verdient een inkomen dat genoeg is om fatsoenlijk van te leven, zonder onnodige bureaucratie, wantrouwen of voorwaarden die de toegang belemmeren. We richten ons op een systeem dat mensen ondersteunt waar dat nodig is, met ruimte voor eigen initiatief en groei. Inclusiviteit staat centraal: of je nu een beperking hebt, neurodivergent bent of zelfstandig werkt, iedereen krijgt passende kansen en ondersteuning. Gemeenten krijgen de middelen om sociaal werk van hoge kwaliteit te leveren, zodat niemand tussen wal en schip valt. Dit is een sociale zekerheid die niet alleen vangt, maar ook versterkt en verbindt."
"Het raadgevend referendum wordt heringevoerd en krijgt een plaats bij belangrijke besluiten. Omdat beraadslaging en overleg essentieel zijn voor een gezonde democratie, wordt per geval bekeken welke vorm van burgerparticipatie het meest geschikt is, zoals een burgerberaad, internetconsultatie of een meerkeuze-referendum (preferendum). Hiervoor worden concrete criteria opgesteld zodat alleen onderwerpen die van maatschappelijke belang zijn, worden behandeld. Het terugbrengen van complexe vraagstukken tot een simpele voortegen-keuze maakt referenda namelijk kwetsbaar voor ophitspolitiek. Daarom heeft een preferendum de voorkeur. Als er toch een klassiek raadgevend referendum wordt gehouden, gebeurt dat pas na een goed gefaciliteerd burgeroverleg."
"Vroegtijdige openbare inspraak voor burgers en anderen wordt gestimuleerd en gefaciliteerd."
"Er worden meer burgerberaden ingevoerd, waarin door loting geselecteerde dwarsdoorsneden van de Nederlandse bevolking serieus gaan meepraten en meebeslissen over belangrijke nationale kwesties, als aanvulling op en verrijking van de huidige parlementaire democratie. We koppelen verdiepende burgerberaden met bredere vormen van inspraak zoals inwonersraadplegingen of referenda. Hiermee vergroten we draagvlak en versterken we de overtuiging dat samenwerking iets is van de hele samenleving."