De regering moet samenwerken met bedrijven bij de grondstoffenstrategie. Gebruik financiële hulp, zoals garantstellingen of het opvangen van de eerste verliezen (first-loss-facilitering), om investeringen te stimuleren. Dit is nodig omdat de afhankelijkheid van autocratische landen de zelfstandigheid van Nederland ondermijnt.
Motie van het lid Verkuijlen over samenwerken met de private sector bij de uitvoering van de grondstoffenstrategie
De kamer,
overwegende dat onze strategische soevereiniteit ondermijnd wordt door
machtspolitiek en een afhankelijkheid van autocratische regimes;
overwegende dat publiek geld in de grondstoffensector als vliegwiel kan
dienen en dat private investeringen alleen loskomen wanneer er een
gezond winstmotief tegenover staat;
overwegende dat effectief geopolitiek optreden vereist dat de overheid
bereid is om private investeringsrisico’s actief te mitigeren en te delen;
verzoekt de regering om bij de uitvoering van de grondstoffenstrategie
nadrukkelijk de samenwerking te zoeken met de private sector, en
instrumenten die inspelen op het winstmotief, waaronder garantstellingen
en «first-loss»-facilitering, hierbij niet uit te sluiten.
Argumenten voor: De partij wil de economische veiligheid en de onafhankelijkheid van Europa vergroten, omdat de huidige afhankelijkheid van bijvoorbeeld China een bedreiging vormt [2]. Hierbij wordt specifiek de nadruk gelegd op cruciale sectoren zoals kritieke grondstoffen [3719, 3562]. Om deze transities en investeringen te ondersteunen, pleit de partij voor slimme investeringen en de oprichting van een Nationale Investeringsbank die middelen beschikbaar stelt voor grote transities om ons sterker en onafhankelijker te maken [4].
Argumenten tegen: De partij stelt dat private winsten niet ten koste mogen gaan van het publieke belang [1]. Ook wil de partij een wettelijke maatschappelijke zorgplicht invoeren voor grote bedrijven [3], wat kan duiden op een voorkeur voor striktere regulering boven het puur faciliteren van het winstmotief van bedrijven.
Bronnen:
"Private winsten mogen niet ten koste gaan van het publieke belang. Voor ondernemers die maatschappelijk ondernemen, is een gelijk speelveld belangrijk. Daarom is een sterke overheid nodig die de spelregels bepaalt waarbinnen bedrijven maatschappelijk verantwoord ondernemen. Ook wil D66 dat het makkelijker wordt om een rechtsvorm van de onderneming te kiezen die goed aansluit bij de doelen van de ondernemer. Mede daarom wil D66 een nieuwe rechtspersoon, specifiek voor maatschappelijke ondernemingen."
"Chinese staatssteun en het eigen-volk-eerstbeleid van de Verenigde Staten bedreigen onze economische veiligheid. Europa moet strategisch slimmer en onafhankelijker worden. Met groen Europees industriebeleid produceren en innoveren we zelf meer in cruciale sectoren, zoals in microchips en kritieke grondstoffen."
"We voeren een wettelijke maatschappelijke zorgplicht in voor (bestuurders van) grote bedrijven."
"Onze ambities voor het klimaat, voor energie, technologie, innovatie, water en voor bodem vragen om durf en langetermijndenken. D66 kiest voor slimme investeringen die ons sterker, schoner en onafhankelijker maken. We willen een Nationale Investeringsbank voor grote transities. Deze publieke instelling krijgt meer middelen en een breed mandaat. Het Nationaal Groeifonds, dat we hervormen, wordt onderdeel van de Nationale Investeringsbank. Ook mkb'ers krijgen toegang. En de middelen worden beschikbaar in het hele Koninkrijk, inclusief het Caribisch deel."