De regering moet samenwerken met bedrijven bij de grondstoffenstrategie. Gebruik financiële hulp, zoals garantstellingen of het opvangen van de eerste verliezen (first-loss-facilitering), om investeringen te stimuleren. Dit is nodig omdat de afhankelijkheid van autocratische landen de zelfstandigheid van Nederland ondermijnt.
Motie van het lid Verkuijlen over samenwerken met de private sector bij de uitvoering van de grondstoffenstrategie
De kamer,
overwegende dat onze strategische soevereiniteit ondermijnd wordt door
machtspolitiek en een afhankelijkheid van autocratische regimes;
overwegende dat publiek geld in de grondstoffensector als vliegwiel kan
dienen en dat private investeringen alleen loskomen wanneer er een
gezond winstmotief tegenover staat;
overwegende dat effectief geopolitiek optreden vereist dat de overheid
bereid is om private investeringsrisico’s actief te mitigeren en te delen;
verzoekt de regering om bij de uitvoering van de grondstoffenstrategie
nadrukkelijk de samenwerking te zoeken met de private sector, en
instrumenten die inspelen op het winstmotief, waaronder garantstellingen
en «first-loss»-facilitering, hierbij niet uit te sluiten.
Argumenten voor: De partij wil de strategische autonomie versterken om minder afhankelijk te zijn van dictatoriale regimes [1]. Het stimuleren van investeringen in de winning van schaarse grondstoffen wordt gezien als een noodzaak voor de economie [5]. Daarnaast is een stabiel beleid belangrijk zodat bedrijven de zekerheid hebben dat zij hun investeringen kunnen terugverdienen [2].
Argumenten tegen: De partij wil de regie over de economie terugpakken en vindt dat de overheid de economie niet te veel aan de markt moet overlaten [3]. Steun aan cruciale sectoren moet volgens de partij gepaard gaan met publieke zeggenschap om woekerwinsten te voorkomen [1]. Daarnaast is de partij kritisch op partijen die in essentiële sectoren enkel streven naar hoge rendementen en winsten [4].
Bronnen:
"Strategische autonomie versterken, geen steun zonder zeggenschap. Om vrij te zijn van dictatoriale regimes en minder vatbaar te zijn voor handelsoorlogen moeten we onafhankelijke industrie hebben voor producten en diensten waar we als land niet zonder kunnen. Onze industrie en medicijn- en voedselproductie zijn onmisbaar. In ruil voor het steunen van cruciale sectoren krijgen wij zeggenschap. Hierdoor hebben we directe invloed op de prijzen en stellen we voorwaarden aan arbeidsomstandigheden en verduurzaming. Zo kunnen we tekorten en woekerwinsten voorkomen en vervuiling tegengaan."
"Stabiel beleid boven privatiseringen. Een sterke economie is gebaat bij een overheid die een stabiel beleid voert voor de lange termijn, zodat burgers en bedrijven die investeringen doen de zekerheid hebben dat ze deze op termijn kunnen terugverdienen. We accepteren daarom geen privatiseringen. Die maken op de lange termijn de veiligheid en leveringszekerheid van cruciale producten en diensten onzeker, waardoor de schokbestendigheid van onze economie onder druk komt te staan. Waar nodig pakken we zeggenschap weer terug. Zo zorgen we voor een stabiele economie waar je op kunt rekenen. Nu en in de toekomst."
"De SP kiest voor forse investeringen en moderne politieke keuzes om onze economie weer sterker te maken. Jaren van falende politiek hebben ervoor gezorgd dat strategische industrieën ons land verlaten en cruciale investeringen in de woningbouw, de energievoorziening en het spoor achterblijven. We zijn een doorvoerland geworden van producten met beperkte toegevoegde waarde die vooral werk opleveren voor goedkope arbeidsmigranten die we hier naartoe moeten halen om het werk te doen. De afwezige overheid heeft de economie te veel aan de markt overgelaten en daarmee is ons land te kwetsbaar en afhankelijk gemaakt van internationale ontwikkelingen. We pakken de regie terug en investeren in onze mensen, bedrijven en voorzieningen. Zo werken we aan een moderne en sterke economie."
"We verbieden private equity in de publieke sector. Cruciale en publieke sectoren zoals de zorg, farmacie, kinderopvang, volkshuisvesting, energie, openbaar vervoer en ons onderwijs moeten beschermd worden tegen overnames door private equitybeleggers. Omdat zij dit vaak met geleend geld doen en op korte termijn hoge rendementen en winsten nastreven, zorgt dit voor grote risico's op faillissementen, met grote gevolgen voor werknemers."
"Schone industrie in eigen hand en eigen land. Industrie moet blijven in Nederland. Voor investeringen zijn cruciale sectoren nodig. Denk hierbij aan de productie van staal, chemie, de winning van schaarse grondstoffen en de opwekking van energie. We investeren in een sterke, innovatieve en schonere economie. Dit doen we onder andere bij Tata Steel in IJmuiden, bedrijven op Chemelot in Limburg of in de Rotterdamse Haven. Maar uiteraard ook op zoveel andere plekken in het land, denk bijvoorbeeld aan plekken als de Eemshaven, Twente, Moerdijk en Zeeland. De maakindustrie in Nederland is belangrijk. Ook schept de overheid goede randvoorwaarden en heldere regels met betekenisvolle boetes."