Bedrijven betrekken bij grondstoffenstrategie

De regering moet samenwerken met bedrijven bij de grondstoffenstrategie. Gebruik financiële hulp, zoals garantstellingen of het opvangen van de eerste verliezen (first-loss-facilitering), om investeringen te stimuleren. Dit is nodig omdat de afhankelijkheid van autocratische landen de zelfstandigheid van Nederland ondermijnt.

Motie van het lid Verkuijlen over samenwerken met de private sector bij de uitvoering van de grondstoffenstrategie

De kamer, overwegende dat onze strategische soevereiniteit ondermijnd wordt door machtspolitiek en een afhankelijkheid van autocratische regimes; overwegende dat publiek geld in de grondstoffensector als vliegwiel kan dienen en dat private investeringen alleen loskomen wanneer er een gezond winstmotief tegenover staat; overwegende dat effectief geopolitiek optreden vereist dat de overheid bereid is om private investeringsrisico’s actief te mitigeren en te delen; verzoekt de regering om bij de uitvoering van de grondstoffenstrategie nadrukkelijk de samenwerking te zoeken met de private sector, en instrumenten die inspelen op het winstmotief, waaronder garantstellingen en «first-loss»-facilitering, hierbij niet uit te sluiten.
11 juni | VVD | Aangenomen: 117–33 |

Stemuitslag

D66VVDPVVCDAJA21FVDBBBCUDENKSGPKeijzerVolt50PLUS
PROMarkuszPvdDSP

Verkiezingsprogramma GL-PvdA

Stemverwachting: voor (erg zeker, 90%)

Argumenten voor: De partij wil de aanvoer van kritieke grondstoffen waarborgen door samen te werken met het bedrijfsleven [1]. Om bedrijven te ondersteunen, wil de partij hulp bieden bij het verzekeren van de import van strategische grondstoffen [2]. Daarnaast staat de partij open voor een actieve rol van de overheid in investeringen, waarbij de overheid een deel van de financiële risico's op zich kan nemen [4], en waarbij zij actief mee-investeert in de commerciële toepassing van innovaties [6].

Argumenten tegen: De partij stelt dat in bepaalde sectoren, zoals de zorg en het openbaar vervoer, het algemeen belang boven winst voor investeerders moet staan [5]. Ook in de defensie-industrie wil de partij via staatsdeelnemingen prijsopdrijving en overwinsten tegengaan [3].

Bronnen:

  1. "Economische weerbaarheid. Wereldwijd neemt de economische oorlogsvoering toe. Nederland en Europa moeten zich daarom actiever inzetten om de aanvoer en beschikbaarheid van kritieke grondstoffen te waarborgen. Dat doen we samen met het bedrijfsleven en door wederzijds voordelige, gelijkwaardige relaties aan te gaan met toeleverende landen."
  2. "Importverzekering. Naast het verzekeren van export gaan we bedrijven helpen met het verzekeren van de import van strategische grondstoffen en sleuteltechnologieën."
  3. "Veiligheid vereist publieke sturing. Onze veiligheid is te belangrijk om alleen aan de markt over te laten. We investeren in een onafhankelijkere, moderne defensie-industrie in samenwerking met Europese partners met wie we gezamenlijk inkopen en ontwikkelen. We specialiseren in onze sterke sectoren. Voor Nederland betekent dit investeringen in maritieme en logistieke capaciteiten en de drone-, sensor-, cyber- en ruimtevaarttechnologie. Strategisch relevante defensiebedrijven komen deels in publieke handen via staatsdeelnemingen. We gaan zo prijsopdrijving en overwinsten tegen zodat gemeenschapsgeld bijdraagt aan collectieve veiligheid en niet eindigt in de portemonnee van wapenspeculanten."
  4. "Daarom versnellen we de aanleg van windmolenparken op zee om de industrie te laten elektrificeren. Ook sluit de overheid een Noordzeepact met wind- en waterstofproducenten, industriële afnemers en netbeheerders, met langjarige verbintenissen die zekerheid bieden. De overheid neemt een deel van de financiële risico's op zich maar deelt ook mee in de winst."
  5. "Publiek belang boven winst. In de zorg, het onderwijs, de kinderopvang en het openbaar vervoer moet het algemeen belang voorop staan, niet de winst voor investeerders. We strijden tegen commerciële investeerders en private equity die de huisartsenzorg, welzijnswerk en de kinderopvang overnemen en tegen detacheringsbureaus die leraren wegkapen op scholen. Provincies worden gestimuleerd en geholpen om het regionale openbaar vervoer weer in eigen hand te nemen. Zo staan niet winst maar onze gezamenlijke belangen weer op één."
  6. "Investeren in onderzoek en innovatie met nationale technologiestrategie. De overheid gaat actief mee-investeren in baanbrekende innovaties: van fundamenteel en praktijkgericht onderzoek op universiteiten en hogescholen tot commerciële toepassing in innovatieve bedrijven."