Controle op telefoons van asielzoekers

De regering moet de controle op mobiele telefoons van asielzoekers voortzetten en snel een nieuwe wet maken. Dit is nodig om de veiligheid te beschermen en te controleren of de verhalen van asielzoekers kloppen. Als Nederland stopt, wordt het land aantrekkelijker voor mensen die iets te verbergen hebben. Andere EU-landen doen dit ook.

Motie van het lid Boomsma c.s. over het uitlezen van gegevensdragers zoals mobiele telefoons voortzetten

De kamer, constaterende dat: – het jarenlang standaard onderdeel van de asielprocedure was om mobieltjes te onderzoeken om het asielrelaas te kunnen controleren, op grond van artikel 55, tweede lid, van de Vreemdelingenwet; – de Raad van State in 2025 bepaalde dat een aanvullende wettelijke grondslag nodig is en de Inspectie Justitie en Veiligheid onlangs besloot dat asielzoekers ook niet meer gevraagd mag worden om vrijwillig hun telefoons te laten uitlezen; – de IND heeft aangegeven er daarom mee te stoppen; overwegende dat: – het voor de veiligheid en belangen van de Nederlandse Staat en samenleving van pertinent belang is om door te gaan met het uitlezen van telefoons; – in andere EU-landen telefoons ook worden uitgelezen en er geen Unierechtelijke of mensenrechtelijke beperkingen zijn om dit te kunnen doen; – wanneer Nederland als enige hiermee stopt, asielzoekers een extra reden hebben om in Nederland asiel aan te vragen, zeker als ze iets te verbergen hebben; – de regering reeds een wetsvoorstel in voorbereiding heeft om deze grondslag formeel en procedureel juist te verankeren; voorts overwegende dat: – er geen morele beginselen of redenen zijn om af te zien van het uitlezen van telefoons volgens en met de gehanteerde beperkingen en doelen; – het onverantwoord, riskant en schadelijk is om er wel van af te zien; – het legaliteits- en zorgvuldigheidsbeginsel van groot belang zijn, maar de bestaande bepalingen in dit geval voldoende kapstok bieden om te anticiperen op de breed gedragen, spoedige invoering van de aanvullende grondslag; spreekt uit de zo snel mogelijke invoering van een wettelijke grondslag te steunen voor het uitlezen van gegevensdragers zoals mobiele telefoons kst-19637-3590 ISSN 0921 - 7371 ’s-Gravenhage 2026 Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 3590 1 als onderdeel van de asielprocedure, met als doel het controleren van identiteit, het asielrelaas en eventuele indicaties van mensensmokkel, conform de werkwijze zoals eerder toegepast in «quickchecks» tot 2025; verzoekt het kabinet, anticiperend op de invoering van deze nieuwe wettelijke grondslag, de oude praktijk zoals die gold tot 2025 voort te zetten.
17 juni | JA21, BBB, Keijzer | Aangenomen: 90–59 |

Stemuitslag

Verkiezingsprogramma CU

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 70%)

Argumenten voor: De partij streeft naar een efficiënte asielprocedure waarbij asielzoekers snel duidelijkheid krijgen, om te voorkomen dat mensen zich onterecht in Nederland wortelen [1]. Daarnaast wil de partij een einde maken aan mensensmokkel [2] en steunt zij het EU migratiepact, dat de mogelijkheid biedt tot strikter toezicht [2]. Het controleren van gegevens kan bijdragen aan deze snelheid en het toezicht [2][1].

Argumenten tegen: De partij uit wel zorgen over de kans op mensenrechtenschendingen bij de uitvoering van het migratiebeleid [2].

Bronnen:

  1. "We zorgen voor voldoende, kwalitatieve opvangcapaciteit die kan meebewegen met pieken en dalen in aantallen asielzoekers. Dit voorkomt geldverspilling aan dure noodlocaties, zoals in hotels of op cruiseschepen. IND en COA worden voldoende en stabiel gefinancierd voor hun taak en ondersteund bij de inrichting van een efficiëntere asielprocedure. Asielzoekers krijgen snel duidelijkheid of zij mogen blijven, zodat mensen kunnen starten met hun leven in Nederland, of terugkeren. Dit voorkomt ook dat (potentieel) afgewezenen zich hier wortelen en het daarna onmenselijk is om hen, of hun kinderen, uit te zetten. In Nederland gewortelde kinderen zetten we niet uit en krijgen recht op verblijf in Nederland. De spreidingswet blijft van kracht om te kunnen voorzien in voldoende kleinschalige opvanglocaties, passend bij de omvang van de gemeente of buurt. Ook blijven alle gemeenten verplicht om statushouders te huisvesten. Voorrang van huisvesting van statushouders kan alleen vervallen als een realistisch alternatief wordt geboden, waardoor de asielketen niet vastloopt. Overlast bij AZC's wordt bestreden, samen met gemeenten en politie. Afgewezen asielzoekers vertrekken zo snel mogelijk naar het land van herkomst. We verbeteren daarom de vertrekprocedure en de communicatie daarover met afgewezen asielzoekers. Hierover maken we afspraken met landen van herkomst. Wanneer deze landen niet in redelijkheid meewerken aan het terugnemen van hun afgewezen onderdanen, worden sancties (nationaal of in Europees verband) overwogen. We staan in voor menswaardige opvang en begeleiding van afgewezen asielmigranten, waarbij gewerkt wordt aan terugkeer. Waar dat niet mogelijk is werken we aan een duurzaam perspectief: doormigratie of legalisering van verblijf. We zijn tegen strafbaarstelling van illegaliteit en hulp aan ongedocumenteerden wordt nooit strafbaar."
  2. "Asielmigratie confronteert ons met de gebrokenheid in de wereld. Zolang oorlog, geweld of vervolging zich voordoen, en in ons land en in Europa vrede en veiligheid te vinden zijn, komen mensen naar ons continent en land op zoek naar bescherming en toekomst. Nederland neemt in Europa haar verantwoordelijkheid om een blijvend veilig heenkomen te bieden voor hen die vluchten voor vervolging, oorlog of geweld. De ChristenUnie heeft in het bijzonder aandacht voor vervolgde christenen. We willen een einde aan de levensgevaarlijke oversteek over de Middellandse zee, die mensensmokkel in de hand werkt. We pleiten voor een systeem waarbij asielzoekers zich buiten Europa kunnen aanmelden. We committeren ons aan snelle en rechtvaardige invoering van het EU migratiepact. Het pact biedt de mogelijkheid tot snelle procedures en een strikter toezicht op mensen die elders in de EU zijn aangekomen. We zien tegelijkertijd ook dat in de uitvoering het pact de kans op mensenrechtenschendingen vergroot, vooral in landen aan de Europese buitengrenzen. Er moet op worden toegezien dat lidstaten hun verantwoordelijkheid nemen, detentie alleen beperkt wordt toegepast en kinderen nooit in detentie terechtkomen."