Controle op telefoons van asielzoekers
De regering moet de controle op mobiele telefoons van asielzoekers voortzetten en snel een nieuwe wet maken. Dit is nodig om de veiligheid te beschermen en te controleren of de verhalen van asielzoekers kloppen. Als Nederland stopt, wordt het land aantrekkelijker voor mensen die iets te verbergen hebben. Andere EU-landen doen dit ook.
Motie van het lid Boomsma c.s. over het uitlezen van gegevensdragers zoals mobiele telefoons voortzetten
De kamer, constaterende dat: – het jarenlang standaard onderdeel van de asielprocedure was om mobieltjes te onderzoeken om het asielrelaas te kunnen controleren, op grond van artikel 55, tweede lid, van de Vreemdelingenwet; – de Raad van State in 2025 bepaalde dat een aanvullende wettelijke grondslag nodig is en de Inspectie Justitie en Veiligheid onlangs besloot dat asielzoekers ook niet meer gevraagd mag worden om vrijwillig hun telefoons te laten uitlezen; – de IND heeft aangegeven er daarom mee te stoppen; overwegende dat: – het voor de veiligheid en belangen van de Nederlandse Staat en samenleving van pertinent belang is om door te gaan met het uitlezen van telefoons; – in andere EU-landen telefoons ook worden uitgelezen en er geen Unierechtelijke of mensenrechtelijke beperkingen zijn om dit te kunnen doen; – wanneer Nederland als enige hiermee stopt, asielzoekers een extra reden hebben om in Nederland asiel aan te vragen, zeker als ze iets te verbergen hebben; – de regering reeds een wetsvoorstel in voorbereiding heeft om deze grondslag formeel en procedureel juist te verankeren; voorts overwegende dat: – er geen morele beginselen of redenen zijn om af te zien van het uitlezen van telefoons volgens en met de gehanteerde beperkingen en doelen; – het onverantwoord, riskant en schadelijk is om er wel van af te zien; – het legaliteits- en zorgvuldigheidsbeginsel van groot belang zijn, maar de bestaande bepalingen in dit geval voldoende kapstok bieden om te anticiperen op de breed gedragen, spoedige invoering van de aanvullende grondslag; spreekt uit de zo snel mogelijke invoering van een wettelijke grondslag te steunen voor het uitlezen van gegevensdragers zoals mobiele telefoons kst-19637-3590 ISSN 0921 - 7371 ’s-Gravenhage 2026 Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 3590 1 als onderdeel van de asielprocedure, met als doel het controleren van identiteit, het asielrelaas en eventuele indicaties van mensensmokkel, conform de werkwijze zoals eerder toegepast in «quickchecks» tot 2025; verzoekt het kabinet, anticiperend op de invoering van deze nieuwe wettelijke grondslag, de oude praktijk zoals die gold tot 2025 voort te zetten.17 juni | JA21, BBB, Keijzer | Aangenomen: 90–59 |
Stemuitslag
Verkiezingsprogramma VVD
Stemverwachting: voor (vrij zeker, 80%)
Argumenten voor: De partij streeft naar een zeer streng en effectief asielbeleid [4] en wil meer grip krijgen op de instroom om deze behapbaar te maken voor het land [3]. Ze willen alle mogelijke maatregelen nemen om de instroom te beperken [1] en de migratieketen versterken, waarbij de IND voldoende capaciteit krijgt om zaken snel af te handelen [2]. Het controleren van de identiteit en het asielrelaas via mobiele telefoons draagt bij aan een effectieve controle en voorkomt dat het asielbeleid gunstiger wordt voor asielzoekers [4].
Argumenten tegen: Het programma bevat geen argumenten die pleiten voor het beperken van de controle op asielzoekers of die de privacy van asielzoekers in dit kader beschermen.
Bronnen:
- "We nemen vooruitlopend op de stelselwijziging ook maatregelen om de instroom te beperken: In afwachting van het nieuwe asielstelsel zitten we niet stil, maar nemen we juist snel maatregelen die Nederland op korte termijn vooruithelpen. Voor zover dit na de verkiezingen nog niet is geregeld, schaffen wij de asielvergunning voor onbepaalde tijd af, korten we de duur van de verblijfsvergunning voor bepaalde tijd in naar drie jaar, voeren we een tweestatusstelsel in met alle mogelijke bijbehorende beperkingen, schaffen we de dwangsommen af en stellen we illegaal verblijf strafbaar. Daarnaast versoberen we de rechtsbijstand voor asielzoekers."
- "De migratieketen wordt versterkt: De IND krijgt voldoende capaciteit om zaken snel af te handelen, zodat er snel duidelijkheid komt over wie hier wel en wie hier niet mag blijven. Hetzelfde geldt voor het COA. De Dienst Terugkeer en Vertrek krijgt hierbij extra aandacht, waardoor het terugkeerbeleid kan worden geïntensiveerd."
- "Nederland kan de huidige asielinstroom niet aan. Mede door de hoge asielinstroom staat de woningmarkt onder druk en vindt er veel overlast plaats rond plaatsen zoals Budel en Ter Apel. De VVD wil grip krijgen op de instroom, die behapbaar maken voor ons land en ruimte houden voor echte vluchtelingen die onze hulp nodig hebben. Daarom willen we dat er een stelselwijziging komt waarbij vluchtelingen alleen nog maar naar Nederland komen via hervestiging. Het eerlijke verhaal is wel dat dat niet binnen een jaar geregeld is. Daarom nemen wij ook nog binnen het oude stelsel maatregelen om de instroom te beperken. Op die manier realiseren we niet alleen streng asielbeleid, maar vooral ook het meest effectieve asielbeleid ooit."
- "Een zeer streng en effectieve asielbeleid: De VVD wil het meest effectieve asielbeleid van Europa. We nemen hier maatregelen voor en willen elk kwartaal een check of landen om ons heen strenger asielbeleid hebben doorgevoerd. Als dit het geval is, wordt dit beleid ook onderdeel van het Nederlandse asielbeleid. Nationale koppen die het asielbeleid gunstiger maken voor asielzoekers worden zo snel mogelijk afgeschaft."