De regering moet de controle op mobiele telefoons van asielzoekers voortzetten en snel een nieuwe wet maken. Dit is nodig om de veiligheid te beschermen en te controleren of de verhalen van asielzoekers kloppen. Als Nederland stopt, wordt het land aantrekkelijker voor mensen die iets te verbergen hebben. Andere EU-landen doen dit ook.
Motie van het lid Boomsma c.s. over het uitlezen van gegevensdragers zoals mobiele telefoons voortzetten
De kamer,
constaterende dat:
– het jarenlang standaard onderdeel van de asielprocedure was om
mobieltjes te onderzoeken om het asielrelaas te kunnen controleren,
op grond van artikel 55, tweede lid, van de Vreemdelingenwet;
– de Raad van State in 2025 bepaalde dat een aanvullende wettelijke
grondslag nodig is en de Inspectie Justitie en Veiligheid onlangs
besloot dat asielzoekers ook niet meer gevraagd mag worden om
vrijwillig hun telefoons te laten uitlezen;
– de IND heeft aangegeven er daarom mee te stoppen;
overwegende dat:
– het voor de veiligheid en belangen van de Nederlandse Staat en
samenleving van pertinent belang is om door te gaan met het uitlezen
van telefoons;
– in andere EU-landen telefoons ook worden uitgelezen en er geen
Unierechtelijke of mensenrechtelijke beperkingen zijn om dit te kunnen
doen;
– wanneer Nederland als enige hiermee stopt, asielzoekers een extra
reden hebben om in Nederland asiel aan te vragen, zeker als ze iets te
verbergen hebben;
– de regering reeds een wetsvoorstel in voorbereiding heeft om deze
grondslag formeel en procedureel juist te verankeren;
voorts overwegende dat:
– er geen morele beginselen of redenen zijn om af te zien van het
uitlezen van telefoons volgens en met de gehanteerde beperkingen en
doelen;
– het onverantwoord, riskant en schadelijk is om er wel van af te zien;
– het legaliteits- en zorgvuldigheidsbeginsel van groot belang zijn, maar
de bestaande bepalingen in dit geval voldoende kapstok bieden om te
anticiperen op de breed gedragen, spoedige invoering van de
aanvullende grondslag;
spreekt uit de zo snel mogelijke invoering van een wettelijke grondslag te
steunen voor het uitlezen van gegevensdragers zoals mobiele telefoons
kst-19637-3590
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2026
Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 3590
1
als onderdeel van de asielprocedure, met als doel het controleren van
identiteit, het asielrelaas en eventuele indicaties van mensensmokkel,
conform de werkwijze zoals eerder toegepast in «quickchecks» tot 2025;
verzoekt het kabinet, anticiperend op de invoering van deze nieuwe
wettelijke grondslag, de oude praktijk zoals die gold tot 2025 voort te
zetten.
17 juni | JA21, BBB, Keijzer | Aangenomen: 90–59 |
Argumenten voor: De partij streeft naar eerlijke en effectieve asielprocedures [1] en een doelmatig asielbeleid [4].
Argumenten tegen: De partij wil niet instemmen met de Europese Chat control-wet [2], wat duidt op een verzet tegen verregaande digitale surveillance. Daarnaast hecht de partij grote waarde aan het naleven van internationale en Europese verdragen en waarschuwt zij om de grenzen van de regels niet op te zoeken [3].
Bronnen:
"We garanderen eerlijke en effectieve asielprocedures en bescherming in het hele Koninkrijk der Nederlanden, inclusief de overzeese gebieden."
"Volt wil dat Nederland niet instemt met de invoering van de Europese Chat control-wet."
"Volt houdt vast aan internationale en Europese verdragen. Nederland moet zich houden aan de verdragen wanneer de rechten van vluchtelingen in het geding zijn en niet de randen van de regels opzoeken. De Raad van State dient verplicht nieuwe wetgeving, inclusief onderliggende regelgeving, vooraf te toetsen."
"Volt wil een eerlijk, doelmatig en snel asielbeleid dat direct recht geeft op sociale, juridische en psychologische bijstand. Volt wil dat rechtsbijstand gegarandeerd is en vergoed wordt, en dat de beroepsmogelijkheden van vluchtelingen niet worden beperkt."