Controle op telefoons van asielzoekers
De regering moet de controle op mobiele telefoons van asielzoekers voortzetten en snel een nieuwe wet maken. Dit is nodig om de veiligheid te beschermen en te controleren of de verhalen van asielzoekers kloppen. Als Nederland stopt, wordt het land aantrekkelijker voor mensen die iets te verbergen hebben. Andere EU-landen doen dit ook.
Motie van het lid Boomsma c.s. over het uitlezen van gegevensdragers zoals mobiele telefoons voortzetten
De kamer, constaterende dat: – het jarenlang standaard onderdeel van de asielprocedure was om mobieltjes te onderzoeken om het asielrelaas te kunnen controleren, op grond van artikel 55, tweede lid, van de Vreemdelingenwet; – de Raad van State in 2025 bepaalde dat een aanvullende wettelijke grondslag nodig is en de Inspectie Justitie en Veiligheid onlangs besloot dat asielzoekers ook niet meer gevraagd mag worden om vrijwillig hun telefoons te laten uitlezen; – de IND heeft aangegeven er daarom mee te stoppen; overwegende dat: – het voor de veiligheid en belangen van de Nederlandse Staat en samenleving van pertinent belang is om door te gaan met het uitlezen van telefoons; – in andere EU-landen telefoons ook worden uitgelezen en er geen Unierechtelijke of mensenrechtelijke beperkingen zijn om dit te kunnen doen; – wanneer Nederland als enige hiermee stopt, asielzoekers een extra reden hebben om in Nederland asiel aan te vragen, zeker als ze iets te verbergen hebben; – de regering reeds een wetsvoorstel in voorbereiding heeft om deze grondslag formeel en procedureel juist te verankeren; voorts overwegende dat: – er geen morele beginselen of redenen zijn om af te zien van het uitlezen van telefoons volgens en met de gehanteerde beperkingen en doelen; – het onverantwoord, riskant en schadelijk is om er wel van af te zien; – het legaliteits- en zorgvuldigheidsbeginsel van groot belang zijn, maar de bestaande bepalingen in dit geval voldoende kapstok bieden om te anticiperen op de breed gedragen, spoedige invoering van de aanvullende grondslag; spreekt uit de zo snel mogelijke invoering van een wettelijke grondslag te steunen voor het uitlezen van gegevensdragers zoals mobiele telefoons kst-19637-3590 ISSN 0921 - 7371 ’s-Gravenhage 2026 Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 3590 1 als onderdeel van de asielprocedure, met als doel het controleren van identiteit, het asielrelaas en eventuele indicaties van mensensmokkel, conform de werkwijze zoals eerder toegepast in «quickchecks» tot 2025; verzoekt het kabinet, anticiperend op de invoering van deze nieuwe wettelijke grondslag, de oude praktijk zoals die gold tot 2025 voort te zetten.17 juni | JA21, BBB, Keijzer | Aangenomen: 90–59 |
Stemuitslag
Verkiezingsprogramma JA21
Stemverwachting: voor (vrij zeker, 80%)
Argumenten voor: De partij wil het inwilligingspercentage van asielverzoeken fors verlagen en pleit expliciet voor 'beter en vaker onderzoeken van asielaanvragen' [4]. Daarnaast is het beperken van asielmigratie de hoogste prioriteit en wil de partij inzetten op afwijzing en terugkeer [3][1]. Het controleren van mobiele telefoons om de identiteit en het asielrelaas te verifiëren, past binnen de wens om de asielprocedure grondiger uit te voeren [4] en de instroom te beperken [2].
Argumenten tegen: Er zijn in het programma geen argumenten te vinden om tegen de motie te stemmen.
Bronnen:
- "In aanloop naar een fundamentele herziening van ons asielbeleid en een einde aan asielopvang in Nederland, zijn er di -recte stappen nodig om de huidige druk die het asielbeleid legt op gemeenten, de sociale cohesie en de woningmarkt te verlichten. Daarnaast dient eindelijk écht werk gemaakt te worden van het vaak genegeerde sluitstuk van de asielprocedure: afwijzing en terugkeer."
- "Het is duidelijk: het huidige asielbeleid is in alle opzichten onhoudbaar. Daarbij komt dat opvang op Nederlands grond -gebied in essentie niet nodig is. Vrijwel alle asielzoekers die bij ons aankloppen, zijn door meerdere veilige landen ge -reisd en daarmee in de praktijk economische migranten ge -worden wanneer ze in Nederland aankomen. Asielopvang in Nederland moet daarom tot het verleden gaan behoren. JA21 zet in op een fundamentele stelselwijziging. Wij streven naar maatregelen op zo kort mogelijke termijn om de instroom maximaal in te perken en toe te werken naar een asielstop in Nederland."
- "Vanwege de grote negatieve impact op onze samenleving heeft het beperken van asielmigratie de hoogste prioriteit voor JA21. Nederland kent een van de hoogste inwilligings -percentages van Europa, met de afgelopen jaren een piek van 85%. Hiermee leidt een asielaanvraag in Nederland veel vaker tot een verblijfsvergunning dan in de ons omringende landen. Het verkeerde signaal dat hiervan uitgaat leidt tot een structureel hoge asielinstroom, die vervolgens weer leidt tot een chronisch tekort aan opvangplekken en overlast rond overvolle AZC's. In plaats van serieus werk te maken van instroombeperking koos het kabinet-Rutte IV ervoor om gemeenten wettelijk te verplichten tot asielopvang middels de Spreidingswet. De slechtst denkbare stap. Deze wet pakt niet de kern van het probleem aan, maar neemt juist ieder urgen -tiegevoel weg om de instroom in te perken. Bovendien wordt de lokale democratie ermee buitenspel gezet. De gemeenteraad wil geen AZC? Met een Haagse pennenstreek komt het er alsnog. Ondanks de belofte van het kabinet-Schoof om de Spreidingswet in te trekken, is hiermee nog geen be -gin gemaakt, waardoor nu overal in het land verplichte AZC's verrijzen. Vaak tegen de wil van de lokale bevolking in. Door het hoge inwilligingspercentage worden asielzoekers in de regel vervolgens statushouder, waarna zij op grond van ver -plichte taakstellingen voor gemeenten met voorrang worden gehuisvest, wat de woningnood verder doet oplopen en er -voor zorgt dat eigen inwoners langer op de wachtlijst voor een sociale huurwoning staan. Als klap op de vuurpijl keren uitgeprocedeerde asielzoekers die geen verblijfsvergunning krijgen veelal niet terug naar het land van herkomst. In plaats daarvan verdwijnen zij van de radar of blijven zij als illegaal in Nederland. Onacceptabel is daarnaast de ongekende overlast die asielzoekers uit veilige landen (spoor 2-asielzoekers) veroorzaken in plaatsen als Ter Apel en Budel. Voor hen wil JA21 een gebiedsverbod voor alle locaties buiten het AZCterrein en hen in afwachting van uitzetting in vreemdelingenbewaring plaatsen."
- "Het inwilligingspercentage van asielverzoeken fors omlaag: loslaten 'voordeel van de twijfel'-principe, beter en vaker onderzoeken van asielaanvragen, daartoe investeren we in de IND en de rechtspraak."