Controle op telefoons van asielzoekers
De regering moet de controle op mobiele telefoons van asielzoekers voortzetten en snel een nieuwe wet maken. Dit is nodig om de veiligheid te beschermen en te controleren of de verhalen van asielzoekers kloppen. Als Nederland stopt, wordt het land aantrekkelijker voor mensen die iets te verbergen hebben. Andere EU-landen doen dit ook.
Motie van het lid Boomsma c.s. over het uitlezen van gegevensdragers zoals mobiele telefoons voortzetten
De kamer, constaterende dat: – het jarenlang standaard onderdeel van de asielprocedure was om mobieltjes te onderzoeken om het asielrelaas te kunnen controleren, op grond van artikel 55, tweede lid, van de Vreemdelingenwet; – de Raad van State in 2025 bepaalde dat een aanvullende wettelijke grondslag nodig is en de Inspectie Justitie en Veiligheid onlangs besloot dat asielzoekers ook niet meer gevraagd mag worden om vrijwillig hun telefoons te laten uitlezen; – de IND heeft aangegeven er daarom mee te stoppen; overwegende dat: – het voor de veiligheid en belangen van de Nederlandse Staat en samenleving van pertinent belang is om door te gaan met het uitlezen van telefoons; – in andere EU-landen telefoons ook worden uitgelezen en er geen Unierechtelijke of mensenrechtelijke beperkingen zijn om dit te kunnen doen; – wanneer Nederland als enige hiermee stopt, asielzoekers een extra reden hebben om in Nederland asiel aan te vragen, zeker als ze iets te verbergen hebben; – de regering reeds een wetsvoorstel in voorbereiding heeft om deze grondslag formeel en procedureel juist te verankeren; voorts overwegende dat: – er geen morele beginselen of redenen zijn om af te zien van het uitlezen van telefoons volgens en met de gehanteerde beperkingen en doelen; – het onverantwoord, riskant en schadelijk is om er wel van af te zien; – het legaliteits- en zorgvuldigheidsbeginsel van groot belang zijn, maar de bestaande bepalingen in dit geval voldoende kapstok bieden om te anticiperen op de breed gedragen, spoedige invoering van de aanvullende grondslag; spreekt uit de zo snel mogelijke invoering van een wettelijke grondslag te steunen voor het uitlezen van gegevensdragers zoals mobiele telefoons kst-19637-3590 ISSN 0921 - 7371 ’s-Gravenhage 2026 Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 3590 1 als onderdeel van de asielprocedure, met als doel het controleren van identiteit, het asielrelaas en eventuele indicaties van mensensmokkel, conform de werkwijze zoals eerder toegepast in «quickchecks» tot 2025; verzoekt het kabinet, anticiperend op de invoering van deze nieuwe wettelijke grondslag, de oude praktijk zoals die gold tot 2025 voort te zetten.17 juni | JA21, BBB, Keijzer | Aangenomen: 90–59 |
Stemuitslag
Verkiezingsprogramma D66
Stemverwachting: voor (vrij zeker, 70%)
Argumenten voor: De partij streeft naar snelle en zorgvuldige procedures [1]. Het controleren van mobiele telefoons kan bijdragen aan deze zorgvuldigheid door het verifiëren van de identiteit en het asielrelaas [1]. Daarnaast wil de partij optreden tegen mensensmokkel [2], een doel dat ondersteund wordt door het gebruik van telefoons om dergelijke praktijken te detecteren.
Argumenten tegen: Het verkiezingsprogramma bevat geen specifieke argumenten tegen het controleren van telefoons of over de privacyaspecten die hierbij een rol spelen.
Bronnen:
- "D66 wil snellere en zorgvuldige procedures. Door procedures te vereenvoudigen, krijgen mensen sneller duidelijkheid over hun toekomst."
- "Het huidige asielbeleid schiet tekort, voor vluchtelingen en voor mensen in de landen waar zij hun toevlucht zoeken. Mensen wagen hun leven op onveilige routes. Ze geven hun lot uit handen aan mensensmokkelaars die goud geld verdienen aan dit menselijk leed. Juist de mensen in de meest kwetsbare situaties hebben nauwelijks toegang tot internationale bescherming, zoals slachtoffers van verkrachtingen in conflictgebieden als Sudan, LHBTIQA+-activisten in extreem conservatieve landen of vervolgde minderheden in bijvoorbeeld Myanmar. In Nederland zien we chaos in de opvang. Er is druk op de voorzieningen, mensen moeten te lang wachten en kunnen niet meedoen aan onze samenleving. Ook zet overlast van kleine groepen het draagvlak voor opvang onder druk. D66 vindt dat we de mensen op de vlucht een veilig thuis moeten bieden."