Verkiezingsprogramma D66

Stemverwachting: voor (erg zeker, 95%)

Argumenten voor: De partij wil dat de overheid meer regie krijgt over arbeidsmigratie ^[3]. Zij pleiten voor gerichte arbeidsmigratie voor specifieke sectoren waar mensen echt nodig zijn ^[3] en voor het sturen van migratie op basis van betere informatie en registratie ^[4]. Daarnaast wil de partij de druk op personeel, natuur en ruimte beperken door grenzen te stellen aan bepaalde sectoren ^[6]. De partij noemt ook expliciet het gebruik van vergunningen als middel om werkgevers te dwingen te zorgen voor fatsoenlijke huisvesting en arbeidsvoorwaarden ^[3].

Argumenten tegen: De partij benadrukt dat arbeidsmigratie nodig is om de samenleving draaiende te houden en personeelstekorten in sectoren zoals de zorg op te lossen ^[1]. Daarnaast wil de partij de vraag naar laagbetaalde arbeid uit het buitenland verminderen door de lonen te verhogen ^[5] en de arbeidsomstandigheden en handhaving te verbeteren ^[2].

Bronnen:

1. "Op steeds meer plekken piept en kraakt het door een groeiend personeelstekort: winkels sluiten eerder en wachtlijsten lopen op. In de zorg alleen al staan meer dan 60.000 vacatures open - een aantal dat in de komende jaren minstens vier keer zo groot wordt. Ondertussen stijgt de werkdruk, terwijl de vergrijzing de problemen nog groter zal maken. D66 wil dit aanpakken. We investeren in innovatie en maken het aantrekkelijker om (meer) te werken. Maar dat alleen is niet genoeg. Daarom zet D66 ook in op arbeidsmigratie: gericht, menselijk en slim. Zo houden we onze samenleving draaiend, blijven onze voorzieningen toegankelijk en onze economie sterk. Want van ziekenhuizen tot bouwbedrijven en hightech: overal zijn mensen nodig met de juiste vaardigheden. Arbeidsmigranten komen graag naar Nederland, omdat hier kansen liggen en de lonen hoger dan in veel andere landen. Maar arbeidsmigratie kent ook een keerzijde. Iedere nieuwe inwoner van Nederland maakt ook gebruik van voorzieningen, zoals woningen en zorg, die vaak al onder druk staan. En in laagbetaalde banen worden arbeidsmigranten te vaak uitgebuit, of belanden ze zelfs op straat. Dat is onacceptabel."
2. "Arbeidsmigratie zonder uitbuiting. Te vaak werken arbeidsmigranten in slechte omstandigheden en wonen ze onder mensonterende omstandigheden. Dit is Nederland onwaardig. D66 wil dat arbeidsmigranten hier veilig en eerlijk kunnen werken en wonen. De aanbevelingen van de commissie-Roemer zijn de basis, maar ook daarbovenop zet D66 fors in op verbetering van de kwetsbare positie van arbeidsmigranten. We zorgen dat bedrijven en uitzendbureaus hun verantwoordelijkheid nemen voor huisvesting en dat arbeidsmigranten kennis maken met de Nederlandse taal en maatschappij. We verbeteren handhaving met de Arbeidsinspectie en beperken het doorlenen van arbeidsmigranten."
3. "D66 wil arbeidsmigratie daar inzetten waar die het verschil maakt. We gaan de echte prijs betalen voor arbeidsmigratie. En we kiezen voor vakkrachten en kenniswerkers die ons vooruit helpen naar een groene en leefbare toekomst, bij bedrijven en sectoren waar innovatie en eerlijk werkgeverschap vooropstaan. De overheid krijgt de regie: minder kwetsbare, laagbetaalde arbeidsmigratie, meer gerichte arbeidsmigratie voor de sectoren waar we mensen écht nodig hebben. We stellen strenge voorwaarden aan werkgevers als die arbeidsmigranten inzetten. Als zij niet zorgen voor fatsoenlijke huisvesting en arbeidsvoorwaarden kunnen ze hun vergunning kwijtraken."
4. "Goed overheidsbeleid begint met goede gegevens. We kunnen arbeidsmigratie alleen gericht sturen als we er voldoende informatie over hebben. Daarom verbeteren we de registratie van arbeidsmigranten. We werken ook samen met instanties aan verbetering van verwachtingen en onderzoeken."
5. "Minder vraag naar laagbetaalde arbeid uit het buitenland. We verhogen bijvoorbeeld de lonen, zodat werk naar waarde gewaardeerd wordt en concurrentie met andere werknemers eerlijker is. Hogere arbeidskosten maken het voor ondernemers bovendien aantrekkelijker te investeren in innovatie."
6. "Op onze arbeidsmarkt komen we handen tekort. Ieders talent is daarom hard nodig. We willen woningen bouwen, de klimaat- en energietransitie mogelijk maken, kinderen goede opvang en onderwijs bieden, en de zorg geven die nodig is. Om onze samenleving draaiend te houden, stimuleren we mensen om meer te werken. Dat begint bij werk dat beter loont. Ook stellen we grenzen aan sommige sectoren in Nederland: zo voorkomen we extra druk op personeel, natuur en ruimte. We helpen mensen zich een leven lang te ontwikkelen, zodat ze klaar zijn voor de toekomst en alles uit hun werk kunnen halen wat erin zit. En we maken een einde aan oneerlijke concurrentie tussen verschillende typen werkenden, of je nu in loondienst bent of werkt als zelfstandige."