Eerlijke controle op terugvorderingen

De regering moet controleren of overheidsinstanties goed kijken of het terugvragen van geld wel eerlijk is. Dit moet binnen twee jaar gebeuren. Een goede controle is nodig voor de rechtszekerheid van burgers: zij moeten weten waar ze aan toe zijn. Ook moet de regering kijken of de verschillende instanties op dezelfde manier werken.

Motie van de leden Ceder en Neijenhuis over monitoring van de bereidwilligheid tot ambtshalve toetsing van risicovolle terugvorderingen en de harmonisatie van organisatieculturen tussen bestuursorganen

De kamer, constaterende dat met het wetsvoorstel de jurisprudentie rond evenredigheidstoetsing en dringende reden wordt gecodificeerd; overwegende dat interne toetsing of een terugvordering voldoet aan het evenredigheidsbeginsel een belangrijke schakel is in de rechtszekerheid van burgers en in lijn is met de geest van de beweging van wantrouwen naar vertrouwen; verzoekt de regering binnen twee jaar na inwerkingtreding via een invoeringstoets de bereidwilligheid tot ambtshalve toetsing van risicovolle terugvorderingen en de harmonisatie van organisatieculturen tussen de bestuursorganen te monitoren, en de Kamer hierover te informeren.
30 juni | CU, D66 | Aangenomen: 104–46 |

Stemuitslag

D66VVDPROCDACUDENKPvdDSGPSPVolt50PLUS
PVVJA21FVDMarkuszBBBKeijzer

Verkiezingsprogramma GL-PvdA

Stemverwachting: voor (erg zeker, 90%)

Argumenten voor: De partij streeft naar versterkte democratische controle op uitvoeringsinstanties zoals de Belastingdienst [1]. Zij pleiten voor het recht op behoorlijk bestuur, waarbij burgers recht hebben op duidelijke motivering van besluiten [3]. Daarnaast is het waarborgen van proportionaliteit bij de inzet van data en systemen een expliciet doel [2]. In het kader van het herstel van het toeslagenschandaal benadrukt de partij bovendien dat zaken met heldere kaders en op basis van vertrouwen moeten worden afgehandeld [4].

Argumenten tegen: Er zijn geen fragmenten in het programma die de motie tegenwerken.

Bronnen:

  1. "Een controleerbare overheid. Democratische controle op uitvoeringsinstanties als de Belastingdienst, het UWV, de IND en DUO wordt versterkt, met onafhankelijke klachtencommissies, periodieke burgerpanels en structurele rapportage aan het parlement."
  2. "Geen discriminerende algoritmen en systemen. We verbeteren het toezicht op hoe de overheid data gebruikt en privacy beschermt. Bestaande toezichthouders, zoals de Autoriteit Persoonsgegevens, krijgen meer bevoegdheden, expertise en middelen om algoritmen en systemen te controleren op transparantie, uitlegbaarheid, proportionaliteit en discriminatie, en bij misstanden wordt er opgetreden of gehandhaafd. Overheidsorganisaties worden verplicht tot een impactanalyse op rechtsgelijkheid en grondrechten bij inzet van nieuwe technologie of data."
  3. "Recht op behoorlijk bestuur. We verankeren het recht op behoorlijk bestuur in de Grondwet. Burgers krijgen het recht om bezwaar te maken bij een onafhankelijke instantie, inzage in hun eigen dossier, en duidelijke motivering van besluiten. Bestuursorganen die na een verloren beroep toch in hoger beroep gaan tegen burgers moeten hogere griffierechten gaan betalen. Besluiten met grote impact mogen nooit volledig door een algoritme of AI worden genomen."
  4. "Herstel toeslagenschandaal. Het herstel is nog steeds niet afgerond. Dat betekent dat veel gedupeerde ouders en hun soms al volwassen kinderen nog steeds in procedures zitten over geld en over onterechte uithuisplaatsingen van kinderen. Dat moet sneller en ruimhartiger, met heldere kaders en vertrouwen. We leggen meer regie bij ouders, en maken snellere en simpelere afhandeling mogelijk. Dat betekent dat we in die gevallen niet langer de geleden schade tot achter de komma uitrekenen, maar slachtoffers een bedrag geven waarmee ze verder kunnen in hun leven. Voor ouders die te maken hebben gehad met een uithuisplaatsing van een kind zoeken we samen met hen naar herstelmogelijkheden."