Duidelijkere regels voor de sociale zekerheid

De regering moet onderzoeken welke regels in de sociale zekerheid vaak tot fouten leiden. De inlichtingenplicht (de plicht om veranderingen door te geven) is nu te ingewikkeld. De regering moet deze regels makkelijker en duidelijker maken. Fouten voorkomen is namelijk beter dan mensen achteraf straffen.

Motie van het lid Schenk over inzichtelijk maken welke onderdelen van de inlichtingenplicht binnen de sociale zekerheid het vaakst leiden tot fouten of overtredingen

De kamer, constaterende dat het kabinet stelt dat mensen regelmatig fouten maken doordat verplichtingen binnen de sociale zekerheid onvoldoende duidelijk zijn; overwegende dat het voorkomen van overtredingen effectiever is dan het achteraf herstellen of sanctioneren daarvan; overwegende dat een eenvoudiger en begrijpelijker stelsel bijdraagt aan rechtszekerheid, naleving en uitvoerbaarheid; verzoekt de regering inzichtelijk te maken welke onderdelen van de inlichtingenplicht binnen de sociale zekerheid in de praktijk het vaakst leiden tot fouten of overtredingen, en op basis daarvan voorstellen te doen om deze verplichtingen te vereenvoudigen en te verduidelijken.
30 juni | FVD | Verworpen: 58–92 |

Stemuitslag

PVVJA21FVDMarkuszBBBDENKPvdDSPKeijzerVolt50PLUS
D66VVDPROCDACUSGP

Verkiezingsprogramma GL-PvdA

Stemverwachting: voor (erg zeker, 95%)

Argumenten voor: De partij wil het aantal formulieren terugdringen en streeft naar een systeem gebaseerd op vertrouwen, waarbij een vergissing niet direct tot een boete leidt [2]. Er wordt gepleit voor het voorkomen van onzekerheid en financiële problemen die voortvloeien uit ingewikkelde formulieren of fouten van de overheid [3][5]. Daarnaast wil de partij dat mensen proactief worden geïnformeerd over hun rechten en dat uitbetalingen zoveel mogelijk automatisch verlopen [1][4]. Voor de afhandeling van zaken zoals het toeslagenschandaal wordt specifiek gevraagd om een simpelere werkwijze met heldere kaders [6].

Argumenten tegen: Het verkiezingsprogramma bevat geen argumenten om de huidige complexiteit of de strikte naleving van verplichtingen in de sociale zekerheid te handhaven.

Bronnen:

  1. "Krijgen waar je recht op hebt. Zolang extra inkomensondersteuning nodig is, informeert de overheid mensen actief over waar zij recht op hebben. Dit gebeurt in ieder geval bij grote levensgebeurtenissen, zoals verlies van werk, een scheiding, verhuizing of overlijden, en met aandacht voor bescherming van persoonsgegevens. De inkomensondersteuning wordt zoveel mogelijk automatisch uitgekeerd, zonder extra formulier. De Belastingdienst benadert de grote groep minima die geen aangifte doet voor de inkomstenbelasting als ze geld terugkrijgen over de afgelopen vijf jaar."
  2. "Vertrouwen terug. Mensen zonder werk behandelen we met vertrouwen. Het uitgangspunt is dat mensen willen bijdragen en meedoen, en dat de overheid hen daarin ondersteunt in plaats van tegenwerkt. We stellen vertrouwen boven wantrouwen en schrappen verplichtingen zoals de zoekplicht voor jongeren en de taaleis. We dringen het aantal formulieren terug en zorgen dat een vergissing niet zomaar leidt tot een boete. De kostendelersnorm schaffen we af."
  3. "Hersteloperatie UWV. Door fouten van het UWV hebben tienduizenden mensen een te lage, te hoge of helemaal geen uitkering gekregen. Veel uitkeringsgerechtigden hebben hierdoor, naast zorgen over hun gezondheid, grote zorgen over hun inkomen en hun toekomst. Deze mensen verdienen duidelijkheid, zekerheid en gerechtigheid. Mensen moeten weten waar zij aan toe zijn, en de aangerichte schade moet worden hersteld. Hiervoor richten we een regeling in waarmee mensen belastingvrij gecompenseerd kunnen worden, zonder impact op toeslagen en andere regelingen. Daarnaast mogen mensen niet in financiële ellende terechtkomen omdat zij grote bedragen terug moeten betalen die ze te veel hebben ontvangen door fouten van de overheid. Terugvorderingen worden uitgesloten."
  4. "Nederland. Naast hogere uitkeringen worden mensen actief gewezen op andere inkomensondersteuning waar zij recht op hebben, die zoveel mogelijk automatisch wordt uitgekeerd."
  5. "Armoede en toeslagen. Wie rond moet komen van toeslagen, leeft vaak in onzekerheid. Eén foutje, één verandering in je inkomen - en je zit in de problemen. We willen dat mensen weer zelf kunnen bouwen op hun loon of uitkering, zonder ingewikkelde formulieren of angst voor terugvorderingen. Daarom maken we toeslagen stap voor stap overbodig: met gratis kinderopvang, hogere kinderbijslag, lagere zorgpremies, een basistoelage en hogere inkomens. Niet afhankelijkheid, maar eenvoud en zekerheid staan voorop. We onderzoeken of het belastingstelsel op termijn vervangen kan worden door een garantieinkomen, basisinkomen of een negatieve inkomenstenbelasting."
  6. "Herstel toeslagenschandaal. Het herstel is nog steeds niet afgerond. Dat betekent dat veel gedupeerde ouders en hun soms al volwassen kinderen nog steeds in procedures zitten over geld en over onterechte uithuisplaatsingen van kinderen. Dat moet sneller en ruimhartiger, met heldere kaders en vertrouwen. We leggen meer regie bij ouders, en maken snellere en simpelere afhandeling mogelijk. Dat betekent dat we in die gevallen niet langer de geleden schade tot achter de komma uitrekenen, maar slachtoffers een bedrag geven waarmee ze verder kunnen in hun leven. Voor ouders die te maken hebben gehad met een uithuisplaatsing van een kind zoeken we samen met hen naar herstelmogelijkheden."