Onrealistische plannen voor suikertaks

Het kabinet moet stoppen met onrealistische beloftes over de suikertaks. De belasting moet namelijk geld opleveren en mensen gezonder laten eten. Onderzoek van de Rabobank laat echter zien dat de prijzen van veel boodschappen hierdoor flink stijgen. Het is niet mogelijk om tegelijkertijd veel belasting te innen, gedrag te veranderen en de inflatie (stijgende prijzen) laag te houden.

Motie van het lid Vermeer over uitspreken dat het gelijktijdig beloven van een miljardenopbrengst, gedragsverandering en inflatieneutraliteit getuigt van fiscaal wensdenken

De kamer, constaterende dat het kabinet vanaf 2030 900 miljoen euro wenst op te halen met de invoering van een suikertaks; constaterende dat het kabinet tevens stelt dat deze belasting bedoeld is om de consumptie van suikerhoudende voeding effectief te ontmoedigen; overwegende dat onderzoek van de Rabobank uitwijst dat maar liefst 20% van het supermarktassortiment geraakt zal worden, wat bij ongewijzigd gedrag onvermijdelijk leidt tot een forse inflatiecorrectie op de dagelijkse boodschappen; overwegende dat het kabinet desondanks hardnekkig claimt dat én de budgettaire doelstelling wordt gehaald, én de suikerconsumptie daalt, én de inflatie niet hoeft toe te nemen; spreekt uit dat het gelijktijdig beloven van een miljardenopbrengst, gedragsverandering én inflatieneutraliteit getuigt van een volstrekt onrealistisch, tegenstrijdig en onverstandig fiscaal wensdenken.
2 juli | BBB | Verworpen: 57–93 |

Stemuitslag

Verkiezingsprogramma SP

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 70%)

Argumenten voor: De partij streeft naar betaalbare boodschappen door prijsverhogingen te blokkeren [4] en wil de btw op gezonde producten verlagen zodat gezond eten voor iedereen bereikbaar blijft [3]. De motie stelt dat de belofte van het kabinet dat een suikertaks de inflatie niet zal verhogen, onrealistisch is. Dit sluit aan bij de visie van de partij dat de kosten van voeding beheersbaar moeten blijven voor de burger [4][3].

Argumenten tegen: De partij wil de marktmacht van voedselproducenten doorbreken door wettelijke maxima in te stellen voor suiker, vet en zout [2] en wil de invloed van de voedingsindustrie op de volksgezondheid aanpakken [1]. Als de suikertaks wordt gezien als een essentieel instrument om deze gezondheidsdoelen te bereiken, zou de partij de kritiek op de fiscale uitvoering kunnen passeren om de beoogde gedragsverandering te waarborgen.

Bronnen:

  1. "Ziekte voorkomen is beter dan genezen. En goedkoper ook. Maar zolang bedrijven mogen verdienen aan het ziek maken van mensen, blijven we dweilen met de kraan open. Nergens wordt dat zo zichtbaar als in de supermarkt: bijna 80 procent van het aanbod is ongezond. De voedingsindustrie speelt met verslavende samenstellingen en agressieve marketing in op onze kwetsbaarheden en maakt daar miljardenwinsten mee. En daarna maakt de geneesmiddelenindustrie ons weer 'beter' met bijvoorbeeld hormoonpillen en spuiten om af te vallen. Daarmee heeft de vrije markt een dubbel verdienmodel op onze gezondheid. En de overheid kijkt toe. Net als bij de tabaksindustrie blijven winsten belangrijker dan volksgezondheid."
  2. "Eten wordt gezonder. We stellen wettelijke maxima in voor suiker, vet, zout en andere schadelijke toevoegingen in bewerkt voedsel. Daarmee doorbreken we de marktmacht van voedselproducenten die bepalen wat er in ons eten zit. Denk daarbij ook aan ultrabewerkte additieven, kunstmatige zoetstoffen of omstreden Enummers. We kijken bij bestrijdingsmiddelen niet alleen naar het effect op de gezondheid van ieder middel afzonderlijk, maar ook naar het effect van meerdere middelen samen."
  3. "Gezond eten wordt goedkoper. We schrappen de btw op gezonde producten (volgens de Schijf van Vijf), zodat gezond eten voor iedereen bereikbaar blijft. Ook voor mensen met een klein inkomen."
  4. "De SP wil dat Nederland een socialer land wordt. Een land waar het normaal is dat iedereen een betaalbaar huis heeft, menselijke zorg krijgt en voldoende, gezond en goed eten kan betalen. Daarvoor heeft de SP sociale alternatieven uitgewerkt zoals het SP-woonplan 'Wonen zonder Winst', een Nationaal ZorgFonds zonder eigen risico en betaalbare boodschappen door prijsverhogingen te blokkeren en de btw te verlagen."