Verkiezingsprogramma D66

Stemverwachting: voor (erg zeker, 90%)

Argumenten voor: De partij streeft naar meer Europese onafhankelijkheid en economische veiligheid om de invloed van mogendheden zoals China en de Verenigde Staten in te dammen ^[1]. Er wordt specifiek benoemd dat de overheid bij aanbestedingen de toon moet zetten om te voorkomen dat cruciale sectoren worden overgelaten aan buitenlandse bedrijven die enkel gericht zijn op winst ^[4]. Daarnaast is er een sterke focus op het versterken van de Europese en Nederlandse defensie-industrie, technologische sector en kritieke infrastructuur om de weerbaarheid te vergroten ^[7][2][5][6]. Het streven naar een eerlijke economie en het aanpakken van marktverstoringen ondersteunt de noodzaak om een gelijk speelveld te creëren ^[3][1].

Argumenten tegen:

Bronnen:

1. "Chinese staatssteun en het eigen-volk-eerstbeleid van de Verenigde Staten bedreigen onze economische veiligheid. Europa moet strategisch slimmer en onafhankelijker worden. Met groen Europees industriebeleid produceren en innoveren we zelf meer in cruciale sectoren, zoals in microchips en kritieke grondstoffen."
2. "We komen de NAVO-afspraak na om minimaal 3,5% van het bbp aan defensie uit te geven en minimaal 1,5% van het bbp aan de kritieke infrastructuur, civiele paraatheid, veerkracht en het versterken van onze defensie-industrie. Beveiliging tegen hybride oorlogsvoering vraagt om meer dan alleen een sterke krijgsmacht. Minstens zo belangrijk zijn investeringen in de fysieke en digitale infrastructuur, in strategische reserves, in een weerbare samenleving en in het tegengaan van desinformatie. We helpen mensen om te gaan met dreiging en ondersteunen cruciale organisaties bij de maatregelen die zij moeten nemen. Zo blijft het water uit de kraan stromen, het licht in huis branden en de telefoon werken bij aanvallen."
3. "D66 staat voor een eerlijke economie. Te veel macht bij één bedrijf zorgt voor hoge prijzen, lage kwaliteit en remt innovatie af. Nieuwe ondernemers worden hierdoor buitengesloten. D66 wil eerlijke concurrentie en grijpt stevig in bij te veel marktmacht."
4. "Onder leiding van de bewindspersoon zet de overheid sterk de toon bij aanbestedingen en contracteisen van ICT, vooral in belangrijke publieke sectoren. De ontwikkeling van AI in bijvoorbeeld de zorg, het onderwijs en overheidsdiensten is gevoelig. Daarom laten we dat niet over aan buitenlandse bedrijven die alleen uit zijn op winst en schaal."
5. "Moderne oorlogsvoering is gelaagd, hybride en technologisch gedreven, maar blijft ook afhankelijk van klassieke slagkracht en menselijke veerkracht. Daarvoor zijn klassieke investeringen nodig, zoals in genoeg munitie, systemen en materieel, mensen en industriële productiecapaciteit."
6. "We blijven kwetsbaar als we niet óók inzetten op opkomende technologieën. D66 wil dat Nederland in 2030 Europees koploper is op het gebied van AI, drones, ruimtevaart en cybersecurity voor defensie. Ons uitgangspunt voor deze technologieën is betekenisvolle menselijke controle."
7. "D66 wil dat technologie bijdraagt aan een veilige, eerlijke en groene samenleving. Maar dan moeten we af van onze afhankelijkheid van grote techbedrijven die winst maken met onze aandacht, data en verslaving. Grote techbedrijven bedreigen onze democratie en de sociale samenhang. Europa is wakker geschud: we zullen een eigen Europese techindustrie moeten bouwen, die goed is voor de maatschappij in plaats van die te verstoren. Om dat te bereiken, moeten we veel productiever en innovatiever worden. D66 ziet kansen voor Nederlandse bedrijven om hierin voorop te lopen. Zo bouwen we aan technologische vooruitgang die mensen verbindt, gelijke kansen biedt en goed is voor de economie."