De regering moet de Europese regels voor aanbestedingen aanpassen. Dit zorgt voor eerlijke concurrentie tussen bedrijven. Het voorkomt ook dat vijandige landen de productie van belangrijke onderdelen voor defensie blokkeren.
Motie van het lid Peter de Groot over bezien hoe aanbestedingsvoorwaarden kunnen worden aangepast om geopolitieke betrouwbaarheid en een gelijk speelveld te stimuleren
De kamer,
overwegende dat vijandige mogendheden niet in staat moeten zijn om de
defensie-industriële basis waar Defensie van afhankelijk is te belemmeren
of te blokkeren;
constaterende dat er binnen de NAVO ondernemers zijn die gespecialiseerd zijn in de productie van materialen en cruciale (deel)onderdelen die
van kritiek belang zijn voor defensieketens;
constaterende dat huidige aanbestedingen onvoldoende corrigeren voor
staatssteun en andere concurrentieverstorende maatregelen;
verzoekt de regering te bezien hoe (Europese) aanbestedingsvoorwaarden
aangepast kunnen worden om geopolitieke betrouwbaarheid en een gelijk
speelveld beter te stimuleren.
Argumenten voor: De partij wil de afhankelijkheid van bedrijven buiten de EU verminderen [3] en ervoor zorgen dat vitale processen niet in handen komen van niet-Europese bedrijven [1]. Dit omvat specifiek het versterken van de Europese defensie-industrie [3] en het beveiligen van toeleveringsketens die cruciaal zijn voor defensie [4]. Daarnaast steunt de partij het gebruik van inkoop als instrument om maatschappelijke en strategische doelen te bereiken [1] en spreekt zij zich expliciet uit voor mogelijkheden voor flexibelere contractering en uitzonderingen op aanbestedingsregels voor militair materieel [2]. Ook het creëren van juridische instrumenten om bij verstoringen van toeleveringsketens prioriteit te geven aan kritieke materialen past bij de wens om de betrouwbaarheid van ketens te vergroten [5].
Argumenten tegen: Het verkiezingsprogramma biedt geen argumenten om tegen het aanpassen van aanbestedingsvoorwaarden voor geopolitieke betrouwbaarheid of een gelijk speelveld te stemmen.
Bronnen:
"We werken toe naar een echt Europees inkoop- en aanbestedingsbeleid. We zorgen ervoor dat vitale processen (zoals ICT-infrastructuur en onze drinkwatervoorziening) niet in handen komen van niet-Europese bedrijven. We kopen als EU gezamenlijk in waar dit toegevoegde waarde heeft, zoals in de defensie-industrie. We erkennen inkoop als belangrijk instrument voor het behalen van maatschappelijke doelen, door voorrang te geven aan duurzame, sociale en innovatieve producten en diensten."
"Er komen mogelijkheden voor flexibelere contractering en uitzonderingen op aanbestedingsregels op militair materieel, om aankopen te versnellen en innovatie te stimuleren. Tegelijkertijd komen er strikte kaders en sancties om transparantie en verantwoording te garanderen en misbruik te voorkomen."
"De defensie-industrieën van de lidstaten worden geïntegreerd om de interoperabiliteit van wapensystemen en strijdkrachten te verbeteren, zodat systemen van verschillende Europese leveranciers op elkaar aansluiten (zoals ook vereist is binnen de Europese strijdkrachten). Dit doen we door de samenwerking en consolidatie van de Europese defensie-industrie te bevorderen, ondersteunen en faciliteren om innovatie, concurrentievermogen en kennisdeling tussen bedrijven te vergroten en afhankelijkheid van bedrijven buiten de EU te verminderen."
"We zetten in op een Europese grondstoffenstrategie, waarbij de inkoop van kritieke grondstoffen door het Europese blok wordt gecoördineerd. We breiden het aantal strategische partners uit en beveiligen toeleveringsketens. Zo zijn we verzekerd van een stabiele en humane toevoer van grondstoffen die cruciaal zijn voor onder andere de energietransitie en defensie."
"Er wordt een nieuwe verordening gecreëerd waarmee de EU een permanent juridisch instrument heeft om snel te reageren in noodsituaties bij verstoringen van de toeleveringsketen. Hierbij krijgen kritieke materialen voor specifieke ketens voorrang en worden juridische knelpunten voor de bouw van essentiële (militaire mobiliteits)infrastructuurprojecten versneld opgelost."