Onderzoek naar signalen over de datakluis

De regering moet een onafhankelijk onderzoek instellen naar de signalen over het gebruik van de datakluis bij de Belastingdienst. Het is nu onduidelijk wat er met deze signalen is gebeurd en of de wet is overtreden. De uitkomsten moeten leiden tot een duidelijke juridische beoordeling en actie indien nodig.

Motie van het lid Van Eijk c.s. over de uitkomsten van het vervolgonderzoek naar de datakluis juridisch zo transparant en zorgvuldig mogelijk wegen

De kamer, constaterende dat uit het onderzoek naar de datakluis blijkt dat binnen de Belastingdienst signalen zijn afgegeven over het betrekken van de datakluis bij informatieverzoeken en parlementaire onderzoeken; constaterende dat uit het onderzoek van BDO niet duidelijk is wat met deze signalen is gebeurd, wie daarvan kennis heeft genomen en welke opvolging daaraan is gegeven; overwegende dat in een vervolgonderzoek niet alleen moet worden onderzocht hoe de informatiehuishouding en governance georganiseerd zijn, maar dat ook moet worden onderzocht wat er met de signalen is gebeurd en of er bij de informatieverzoeken wettelijke verplichtingen zijn geschonden; verzoekt de regering het onafhankelijke vervolgonderzoek in overleg met de Kamer zo in te richten dat de signalen en opvolging daarvan worden onderzocht en dat wordt vastgesteld welke wettelijke verplichtingen op de betrokken momenten golden en of daaraan is voldaan; verzoekt de regering om naar aanleiding van de uitkomsten van het vervolgonderzoek maximaal te waarborgen dat deze uitkomsten juridisch zo transparant en zorgvuldig mogelijk worden gewogen, zodat een afdoende juridische beoordeling kan plaatsvinden en indien daar aanleiding toe is, tevens aan te geven welke vervolgstappen op grond daarvan aangewezen zijn, inclusief een reactie van het kabinet hoe hiermee om te gaan, en de Kamer hierover zo spoedig mogelijk te informeren.
10 september | VVD, CDA, CU, D66 | Aangenomen: 131–19 |

Stemuitslag

D66VVDPROCDAJA21FVDMarkuszBBBCUDENKPvdDSGPSPKeijzerVolt50PLUS
PVV

Verkiezingsprogramma CU

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 70%)

Argumenten voor: De partij vindt dat de overheid grenzen moet stellen aan de inzet van digitale technieken en transparantie moet waarborgen over de inzet van algoritmes [1]. Tevens wordt aangegeven dat het vertrouwen in de overheid afbrokkelt [3] en dat bij uitvoeringsproblemen volledige duidelijkheid moet komen [2].

Argumenten tegen: Het programma bevat geen argumenten die een onderzoek naar de naleving van wettelijke verplichtingen of de transparantie van de overheid zouden tegenhouden.

Bronnen:

  1. "Digitalisering biedt veel kansen maar kent ook risico's. De overheid moet grenzen stellen waar het gaat om de inzet van technieken en de regulering van ons digitale maatschappelijke verkeer, bijvoorbeeld bij het gebruik van kunstmatige intelligentie en algoritmes. De overheid zelf maakt een gedegen afweging of voor machine learning algoritmes of alternatieven gekozen wordt. Het algoritmeregister wordt uitgebreid en verplicht gesteld, zodat transparant is hoe algoritmes worden ingezet. Ons recht op privacy en onze vrije en ongefilterde toegang tot gegevens kunnen in het gedrang komen als we niet meer grip krijgen op grote techbedrijven die grote hoeveelheden data over ons verzamelen en steeds meer bepalen welke informatie wij zien. Social media bedrijven worden verplicht om minder 'polariserende algoritmes' in te zetten, bijvoorbeeld door gebruikers keuze vrijheid te geven over hoe aanbevelingen tot stand komen."
  2. "Er zijn veel problemen bij het UWV, met name bij de uitvoering van de WIA. Er moet volledige duidelijkheid komen. Het UWV zal de situatie op passende wijze moeten oplossen waarbij burgers financieel niet benadeeld worden."
  3. "Nederland staat voor grote uitdagingen. Een groeiende en vergrijzende bevolking, woningnood, de overgang naar een duurzame energievoorziening, het klimaatvraagstuk, de toekomst van onze landbouw en industrie - het zijn geen nieuwe thema's, maar de urgentie ervan is groter dan ooit. Helaas lopen we vast. Nederland zit op slot. Er worden niet genoeg woningen gebouwd, de aanleg van nieuwe elektriciteitsnetten gaat te langzaam, allerlei vergunningen worden niet verleend. De economie verliest kracht, arbeidsproductiviteit stagneert, verduurzaming wordt belemmerd en het vertrouwen in de overheid brokkelt af."