De regering moet samen met de glastuinbouwsector plannen maken voor een duurzame toekomst in 2040. Nu lukt verduurzamen nog niet goed door een tekort aan stroom en duurzame warmte. Er zijn duidelijke regels nodig over investeringen en het voorkomen van te hoge kosten voor CO2-uitstoot.
Motie van de leden Müller en Meulenkamp over langjarige afspraken met de glastuinbouw over investeringen in verduurzaming
De kamer,
constaterende dat de glastuinbouw de ambitie heeft om in 2040 klimaatneutraal en economisch rendabel te produceren en dat de verduurzaming
momenteel wordt belemmerd door netcongestie, onvoldoende duurzame
warmte en onvoldoende externe CO2;
overwegende dat het wenselijk is dat de sector een duidelijke prikkel
houdt om te verduurzamen en dat voorkomen moet worden dat bedrijven
worden geconfronteerd met een stapeling van lasten voor emissies die zij
door het ontbreken van verduurzamingsalternatieven nog niet redelijkerwijs kunnen vermijden;
overwegende dat wkk’s de komende jaren een belangrijke rol kunnen
blijven spelen bij het leveren van warmte, CO2 en flexibel elektriciteitsvermogen en dat groen gas en waterstof mogelijkheden bieden om te
verduurzamen;
verzoekt de regering om samen met de glastuinbouwsector te komen tot
herijkte langjarige afspraken richting 2040 waarin:
– afspraken worden gemaakt over investeringen van de sector in
verduurzaming en randvoorwaarden vanuit de overheid;
– duidelijkheid wordt geboden over de samenhang tussen ETS2, de
bijmengverplichting groen gas en nationale CO2-beprijzing en over
een passend en voorspelbaar compensatiekader met oog op behoud
van een economisch rendabele sector;
– de toekomstige systeemrol van wkk’s en de mogelijkheden voor de
inzet van groen gas en waterstof daarbij worden betrokken;
verzoekt de regering de Kamer hierover uiterlijk bij de Voorjaarsnota 2027
te informeren.
Argumenten voor: De partij onderschrijft de klimaatneutrale ambities van de sector [1] en ziet inzet op CO2-opvang en -hergebruik als cruciaal voor de verduurzaming van de glastuinbouw [2]. Zij willen bedrijven helpen verduurzamen via maatwerkafspraken en investeringsondersteuning [3] en zoeken samen met bedrijven naar oplossingen voor problemen op het energienet [5]. De partij hecht grote waarde aan de betaalbaarheid van energie om te voorkomen dat de industrie naar het buitenland vertrekt [4] en wil een gelijk speelveld met de rest van Europa creëren door nationale extra regels te vermijden [8][6]. Tot slot streeft de partij naar stabiliteit en zekerheid voor het bedrijfsleven door middel van akkoorden en doelsturing [9][7].
Argumenten tegen: Er zijn geen argumenten in het programma die tegen de motie ingaan.
Bronnen:
"Trots op onze glastuinbouw: Onze glastuinbouw loopt voorop in de wereld en is van de hoogste kwaliteit. Naast het dagelijks produceren van miljoenen kilo's groenten, zijn ze met hun warmtebronnen een belangrijke aanjager van de energietransitie. Mede dankzij hen zijn inmiddels duizenden woningen aangesloten op warmtebronnen. We onderschrijven de ambities van de sector om te komen tot een klimaatneutrale glastuinbouw."
"We investeren in tijdige realisatie van CO2-opslag en zetten in op CO2-afvang, -verwijdering en -hergebruik: Voor de transitie naar een weerbare en schone industrie is opvang en hergebruik van CO2 cruciaal. Daarom moeten CO2-opslagprojecten tijdig worden gerealiseerd. De overheid neemt hierin een proactieve rol. Ook gaan we aan de slag met het verwijderen van CO2 uit de lucht en zetten we in op hergebruik van afgevangen CO2. Dit is bijvoorbeeld cruciaal voor de glastuinbouw om te kunnen verduurzamen. We staan open voor het kopen van koolstofrechten buiten de EU en willen voortvarend aan de slag met het opzetten van een internationale koolstofmarkt. Tot slot zetten we in op het realiseren van negatieve emissies bij elektriciteitscentrales."
"We helpen de industrie te verduurzamen: Dit is belangrijk om onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen uit onvrije landen te verkleinen. We zien echter dat de industrie het zwaar heeft en verduurzaming in de praktijk moeizaam verloopt. Daarom onderzoeken we een investeringskorting voor bedrijven die willen verduurzamen en ondersteunen we bedrijven richting 2030 via maatwerkafspraken met een concreet en allesomvattend plan voor verduurzaming. Ook na 2030 blijft de overheid bedrijven helpen met een gerichte individuele aanpak. Daarnaast worden alle maatregelen uit het groene groei pakket om de industrie hier te houden doorgezet en doen we er een schep bovenop."
"Van Klimaatwet naar Klimaat- en groeiwet: We bouwen aan een schone én weerbare economie. In onze tijd, met de enorme uitdagingen die we vandaag zien, is de Klimaatwet te eenzijdig gericht op het terugdringen van broeikasgasuitstoot. We zien dat de industrie vertrekt uit Nederland vanwege knellende nationale wet- en regelgeving. Er is geen gelijk speelveld met de rest van Europa. Daarom passen we de Klimaatwet aan naar Klimaat- en groeiwet en voegen we de pijlers energie-onafhankelijkheid en betaalbaarheid toe. We werken door aan het halen van de klimaatdoelen en wegen de andere doelen net zo zwaar. Loopt het uit de pas, komt de betaalbaarheid in het gedrang en vertrekt de industrie daardoor naar het buitenland, dan grijpen we in. We blijven voldoen aan onze Europese verplichtingen op klimaat- en energiegebied."
"We compenseren bedrijven met hoge elektriciteitskosten: De energieprijzen in Nederland zijn vele malen hoger dan in onze buurlanden. Hierdoor ervaren onze bedrijven een groot concurrentienadeel. Om de hoge energiekosten te dempen, verlengen we de IKC, een compensatieregeling voor sectoren met hoge elektriciteitskosten. We nemen ook andere maatregelen om de energiekosten voor bedrijven te verlagen. We willen met bedrijven een nieuw energieakkoord sluiten om ook in de toekomst de rekening betaalbaar te houden en de problemen op het energienet samen op te kunnen lossen."
"We schrappen de CO2-heffing: Nederland kent als enige land binnen de EU een nationale CO2-heffing. Dit creëert een ongelijk speelveld voor bedrijven. Bedrijven geven aan dat dit een van de redenen is waarom ze naar het buitenland vertrekken. Daarom schrappen we de heffing en gaan we met de sector op zoek naar een alternatief systeem waarmee we de industrie een duurzame toekomst in Nederland geven."
"Ondernemerschap op basis van doelsturing: We willen een agrarische sector die past bij de draagkracht van de omgeving. Vervuiling en emissies willen we waar nodig dus verminderen. Daarvoor zijn middelvoorschriften, zoals verplichte oogstdata, makkelijk voor de overheid, maar die beperken ondernemerschap. We gaan de handen ineenslaan met het bedrijfsleven om over te gaan op afrekenbare doelen en metingen op bedrijfsniveau. Doelen op het gebied van bodemvruchtbaarheid en waterkwaliteit worden het uitgangspunt van ons bemestingsbeleid. Op het moment dat doelsturing aantoonbaar tot resultaat leidt, schaffen we middelvoorschriften af."
"Een gelijk speelveld voor de industrie met de rest van Europa: We willen een gelijk speelveld voor onze industrie met de rest van Europa. Europees klimaatbeleid is daarom het beste klimaatbeleid. We schrappen waar mogelijk nationale koppen op Europees beleid. We willen geen nieuwe koppen die het verdienvermogen en de concurrentiepositie van Nederland schaden. We zorgen ervoor dat Nederland net als andere landen voldoet aan haar Europese verplichtingen op klimaat- en energiegebied."
"We sluiten een Groei- en Ondernemersakkoord: De overheid en het bedrijfsleven hebben te lang tegenover elkaar gestaan, terwijl we elkaar juist nodig hebben. We willen stabiliteit bieden, net als hogere lonen en lagere lasten. Hiervoor sluiten we een akkoord met sociale partners en de overheid, waarin we ernaar streven om de ondernemerslasten te verlagen, voor langere termijn zekerheid te bieden aan het bedrijfsleven, en daarnaast de lonen te verhogen."