De regering moet de verdeling van onderzoeksbudgetten internationaal vergelijken en doelen stellen voor de versterking van exacte wetenschappen, zoals natuurwetenschappen en techniek. Nederlandse wetenschappers publiceren relatief weinig en hun wetenschappelijke invloed neemt af. Meer langetermijnzekerheid is nodig om de internationale positie van Nederland in de bètawetenschappen te behouden.
Motie van het lid Claassen over de verdeling van publieke onderzoeksfinanciering over wetenschapsgebieden internationaal benchmarken
De kamer,
constaterende dat Nederland van alle twintig referentielanden het kleinste
aandeel publicaties in de natuurwetenschappen en engineering heeft;
constaterende dat de citatie-impact in de natuurwetenschappen de
afgelopen twee decennia met dertien procentpunten is gedaald volgens
het Rathenau Instituut;
overwegende dat de bètadecanen van alle Nederlandse universiteiten
alarm hebben geslagen over het gebrek aan langetermijnzekerheid voor
bèta- en technisch onderzoek en dat Nederland zijn internationale
concurrentiepositie in de exacte wetenschappen structureel ziet
verslechteren;
verzoekt de regering de verdeling van publieke onderzoeksfinanciering
over wetenschapsgebieden internationaal te benchmarken, concrete
doelstellingen te formuleren voor de versterking van de exacte wetenschappen en de Kamer hierover bij de Voorjaarsnota 2027 te informeren.
Argumenten voor: De partij stelt dat het voor Nederland als kenniseconomie van 'absoluut belang' is om de toppositie in het hoger onderwijs te behouden [2]. Daarnaast wijst de partij op het belang van nieuwe technologie zoals AI en robotisering, en waarschuwt dat Nederland achterop dreigt te raken ten opzichte van andere landen die grote investeringen doen in digitalisering [3]. De oproep in de motie om de positie van de exacte wetenschappen (bèta en techniek) te versterken sluit hier naadloos op aan.
Argumenten tegen: De partij wil het aantal subsidieregelingen tot een minimum beperken [1]. Het instellen van een benchmark en doelstellingen voor onderzoeksfinanciering zou gezien kunnen worden als een vorm van extra bureaucratie of overheidssturing die de partij wil verminderen.
Bronnen:
"Het grote aantal subsidieregelingen tot een minimum beperken."
"Nederland staat wereldwijd bekend om de hoge kwaliteit van haar hoger onderwijs. Voor ons land als kennisecono -mie is het van absoluut belang dat we deze toppositie weten te behouden. De bezuiniging op het wetenschappelijk onderwijs van €500 miljoen moet wat JA21 betreft dan ook ongedaan worden gemaakt."
"De wereld verandert dankzij nieuwe technologie zoals kunstmatige intelligentie (AI) en opkomende robotisering in een razend tempo. Terwijl andere landen grote inves -teringen doen in digitalisering en kunstmatige intelligentie, dreigt Nederland achterop te raken. Het succes van ons bedrijfsleven hangt voor een groot deel af van of we meekomen op de digitaliseringsgolf, maar veel onderne -mers worstelen nog met de digitale transitie. Tegelijkertijd groeit onze digitale afhankelijkheid van buitenlandse techbedrijven en staat onze arbeidsmarkt voor een om -slag door automatisering en AI."