De regering moet de taalgids 'Woorden, toon en boodschap' van het ministerie van Onderwijs schrappen. De overheid mag niet voorschrijven welke woorden ambtenaren moeten gebruiken. Taal is ingewikkeld en ontwikkelt zich op natuurlijke wijze in de samenleving. Een ministerie mag daar geen eigen regels of ideologie aan koppelen.
Motie van het lid Van Houwelingen c.s. over de OCW-taalgids intrekken en het gebruik ervan per direct beëindigen
De kamer,
constaterende dat binnen het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap de taalgids «Woorden, toon en boodschap» is opgesteld,
waarin ambtenaren worden gestuurd in de keuze voor woorden en
formuleringen;
constaterende dat deze gids uitdrukkelijk normerend optreedt ten aanzien
van taalgebruik, en daarmee een specifieke ideologische visie op mens,
samenleving en communicatie tot uitgangspunt neemt;
overwegende dat taal altijd contextgebonden, meerduidig en maatschappelijk gegroeid is, en dat het niet de taak van de overheid is om vanuit een
departementale ideologie richtinggevend vast te stellen welke woorden
als wenselijk moeten worden beschouwd;
verzoekt de regering de betreffende taalgids in te trekken en het gebruik
daarvan binnen het ministerie per direct te beëindigen.
Argumenten voor: De partij stelt dat overheidsbeleid 'vrij moet blijven van ideologie' [3] en bekritiseert dat de vakkennis van professionals te vaak wordt 'overvleugeld door papierwerk, protocollen, controle of ideologische invulling' [4]. Het intrekken van een gids die 'ideologische visie' oplegt, sluit aan bij dit streven naar een neutrale en professionele overheid die niet op de stoel van de burger of de vakinhoudelijke professional gaat zitten.
Argumenten tegen: De fragmenten in het verkiezingsprogramma leggen een sterke nadruk op het beschermen en bevorderen van de Nederlandse taal en streektalen [1][2]. Hoewel de motie gaat over een taalgids voor ambtenaren in plaats van de taal zelf, zou men kunnen beargumenteren dat de overheid een actieve rol moet spelen in taalhantering. Er is echter geen expliciet fragment dat steun uitspreekt voor departementale normering van taalgebruik op de wijze zoals in de motie beschreven.
Bronnen:
"Nederlands als norm. Hoewel Engels belangrijk is in internationale samenwerking, blijft Nederlands onze voertaal die actief wordt beschermd. Alle academische disciplines bieden Nederlandstalig onderwijs aan op universiteiten en hogescholen. Gebruik van Engels is toegestaan wanneer dit voor de betreffende studie onontkoombaar is."
"Behoud en stimuleren streektalen. Fries, streektalen en dialecten klinken ons als muziek in de oren. Het gebruik hiervan dient te worden gestimuleerd. Daar waar streektalen onder druk komen, is extra aandacht nodig. Zo leren kinderen niet langer Limburgs thuis als moedertaal. Unesco kwalificeert het Limburgs daarmee als kwetsbare taal (status 3). Om de taal sterker te beschermen en te bevorderen, is erkenning nodig onder de zogenoemde Hoofdstuk III-status van het Europees Handvest voor regionale talen."
"Vrij blijven van ideologie: klimaatbeleid is geen religie, maar een beleidsopgave die om ratio vraagt;"
"Onderwijspersoneel staat dagelijks voor de klas en weet wat er speelt. Toch wordt hun vakkennis te vaak overvleugeld door papierwerk, protocollen, controle of ideologische invulling. Dit is mede oorzaak van een structureel lerarentekort en leidt tot lesuitval en verminderde onderwijskwaliteit. Werkdruk speelt hierin een centrale rol: te weinig tijd voor kerntaken, volle klassen en toenemende administratieve lasten maken het vak minder aantrekkelijk en vergroten het verloop. BBB kiest daarom voor vertrouwen in de professional: lesgeven in plaats van afvinken, begeleiden in plaats van besturen. Met ruimte voor eigen onderwijsvisies en schoolidentiteit. BBB staat pal voor de vrijheid van onderwijs, zoals vastgelegd in artikel 23 van de Grondwet. Scholen mogen niet de ruimte krijgen om antidemocratische of haatdragende denkbeelden te verspreiden. De overheid moet deze vrijheid beschermen en bewaken. De komende tijd wordt bezien of dit binnen de grenzen van artikel 23 kan. Indien dat niet zo blijkt te zijn, staat BBB open voor aanpassing om te voorkomen dat deze vrijheid onbedoeld bijdraagt aan radicalisering."