De regering moet onderzoeken hoeveel overlast er landelijk in het openbaar vervoer is door asielzoekers. Ook moet zij analyseren of de Spreidingswet invloed heeft op de veiligheid in het openbaar vervoer. Deze informatie is nodig omdat er in en rond Ter Apel regelmatig incidenten zijn, en de verdeling van asielzoekers over het land de veiligheid in de trein en bus kan beïnvloeden.
Motie van het lid Russcher over de mate van overlast door asielzoekers in het ov landelijk in kaart brengen
De kamer,
constaterende dat de regering voornemens is asielzoekers via de
Spreidingswet over het land te verdelen;
constaterende dat zich in en rondom Ter Apel herhaaldelijk incidenten met
asielzoekers in het openbaar vervoer voordoen;
overwegende dat inzicht nodig is in de mate waarin momenteel in het
hele land sprake is van overlast door asielzoekers in het openbaar
vervoer;
overwegende dat de spreiding van asielzoekers gevolgen kan hebben
voor de veiligheid in het openbaar vervoer;
verzoekt de regering om in kaart te brengen in hoeverre er momenteel
landelijk sprake is van overlast door asielzoekers in het openbaar vervoer,
uitgesplitst naar aard, frequentie en locatie, en een analyse te maken van
de mogelijke effecten van de Spreidingswet op de veiligheid in het
openbaar vervoer;
verzoekt de regering de Kamer hierover zo spoedig mogelijk te
informeren.
Waarom voor? De partij hecht grote waarde aan het garanderen van een 'toegankelijk openbaar vervoer' voor iedereen [2] en stelt expliciet dat toegang tot het openbaar vervoer 'vanzelfsprekend voor iedereen' moet zijn [5]. Een inventarisatie naar de veiligheid in het openbaar vervoer zou kunnen passen binnen het streven naar een veilige omgeving, zoals zij ook elders in het programma benadrukken voor andere groepen, zoals kwetsbare leerlingen [4].
Waarom tegen? De partij zet sterk in op een evenredige en rechtvaardige verdeling van vluchtelingen over gemeenten [3] en benadrukt dat de huidige problemen in Ter Apel het gevolg zijn van politieke keuzes die hebben geleid tot tekorten en mensonwaardige opvangomstandigheden [1]. De motie lijkt de Spreidingswet direct te koppelen aan overlast en een dreigend veiligheidsrisico in het openbaar vervoer. Omdat de partij juist inzet op betere integratie, begeleiding en een eerlijke verdeling op wijkniveau [3], kunnen zij het onderzoek zien als een stigmatiserende poging om de spreiding van asielzoekers te belemmeren, in plaats van een constructieve bijdrage aan het OV-beleid.
Bronnen:
"Er is in Nederland al lange tijd een groot tekort aan opvanglocaties voor asielzoekers. Dit is het gevolg van politieke keuzes. De omstandigheden op de locaties zijn op z'n minst zorgelijk en niet zelden mensonwaardig. In 2024 sprak de Inspectie Justitie en Veiligheid zelfs van een 'zeer ernstige veiligheidssituatie' in Ter Apel, voor zowel medewerkers als asielzoekers." (0.690)
"Het openbaar vervoer is, zeker in combinatie met de fiets, in potentie de schoonste en goedkoopste manier om je te verplaatsen. Helaas verdwijnen er steeds meer buslijnen, rijden er steeds kortere treinen en worden de prijzen ook nog eens flink verhoogd. Dat is geen wetmatigheid, dat zijn politieke keuzes. Wij kiezen ervoor om juist flink te investeren in betaalbaar, comfortabel en toegankelijk openbaar vervoer. Dat draagt bij aan de verduurzaming en het leefbaar houden van onze steden. Ook buiten de steden zorgen we ervoor dat het ov altijd een goed beschikbare vervoersoptie is." (0.677)
"De huisvesting van statushouders en vluchtelingen vindt zorgvuldig plaats: we zorgen voor evenredige en rechtvaardige verdeling over gemeenten, waar het kan op wijkniveau. Dat betekent dat ook rijkere gemeenten hun eerlijke aandeel leveren. Daarnaast zetten we in op kleinschalige mengvormen waarbij bijvoorbeeld studenten en nieuwkomers een wooncomplex delen, en projecten waarbij vluchtelingen met een bepaalde beroepsachtergrond worden gekoppeld aan potentiële lokale werkgevers. Hier zorgen we voor voldoende begeleiding, zodat dit leidt tot betere integratie en wederzijds begrip in de wijk. Gemeenten moeten (financieel) in staat gesteld worden hier zo veel mogelijk het voortouw in te nemen." (0.676)
"Er komen landelijke richtlijnen voor leerlingenvervoer, zodat kwetsbare leerlingen in alle regio's kunnen rekenen op veilig en passend vervoer." (0.673)
"Toegang tot openbare informatie, overheidsgebouwen, publieke voorzieningen - waaronder onderwijs, openbare instellingen en openbaar vervoer - wordt vanzelfsprekend voor iedereen." (0.671)