De regering moet onderzoeken hoe bedrijven minder vaak via geheime arbitrage hun gelijk kunnen halen bij de rechter. Het is onwenselijk dat wetten van de overheid in besloten procedures worden aangevochten. Besluiten van de wetgever horen in de openbaarheid te worden getoetst.
Motie van het lid Teunissen
De kamer,
constaterende dat er meerdere
procedures lopen over de solidariteitsbijdrage van
2022, zowel bij de nationale rechter als via arbitrageprocedures die zich grotendeels
buiten het publieke zicht afspelen;
overwegende dat het onwenselijk is dat besluiten van de wetgever via besloten
arbitrageconstructies kunnen worden aangevochten;
verzoekt de regering te onderzoeken op welke wijze de mogelijkheden voor bedrijven
om geschillen met de Staat via arbitrage aan te spannen kunnen worden beperkt of
uitgesloten.
Waarom voor? De motie stelt dat het onwenselijk is dat besluiten van de wetgever via besloten arbitrageconstructies worden aangevochten. Dit sluit aan bij het streven van de partij om de democratische besluitvorming te beschermen tegen invloeden buiten het parlement om [2], en het verzet tegen politieke machtsuitoefening door niet-gekozen instanties [1][3]. Het beperken van arbitrage door bedrijven tegen de Staat past in het bredere streven om de soevereiniteit van het nationale beleid en de democratische controle te waarborgen [1].
Waarom tegen? Hoewel er in de verstrekte fragmenten geen expliciet argument tegen de motie staat, zou men kunnen beargumenteren dat de partij in het algemeen kritisch is op overheidsinmenging en regulering van marktpartijen, maar in deze context weegt het principe van democratische controle en verzet tegen besloten procedures zwaarder.
Bronnen:
"De afgelopen jaren is het evenwicht tussen democratie en rechterlijke macht scheef gegroeid. De politieke beslissingen van rechters, waaronder de Raad van State, reiken steeds verder; en steeds kleiner wordt daarmee de bewegingsruimte van regering en parlement. Dit komt onder meer door de wildgroei van 'internationaal recht' - een geheel aan 'afspraken' die via de artikelen 93 en 94 van onze Grondwet direct doorwerken in ons nationale rechtsstelsel en - daarmee - ruimte geven aan Nederlandse rechters om hun eigen politieke opvattingen - via 'rechtspraak' - aan de samenleving op te dringen." (0.691)
"Afschaffen afdeling advisering Raad van State
We schaffen de adviserende afdeling van de Raad van State af, zodat deze niet langer karteladviezen kan uitbrengen die democratische besluitvorming ondermijnen." (0.689)
"Forum voor Democratie vindt deze politieke rechtspraak onwenselijk. Rechters dienen wetten uit te leggen naar hun oorspronkelijke bedoeling, niet als een 'levend instrument' dat naar eigen inzicht wordt aangepast. Toetsing aan verdragen dient onmogelijk te worden - in lijn met het toetsingsverbod van artikel 120 Grondwet. Benoemingen in de rechterlijke macht moeten transparanter en democratischer, zodat een kleine ideologische elite zichzelf niet langer in stand kan houden. Ook de Raad van State moet hervormd worden: zijn adviserende rol blijkt vooral kartelpolitiek te ondersteunen en moet verdwijnen. Zo versterken we de democratie en zorgen we dat de wil van de bevolking weer leidend is." (0.664)