De regering moet onderzoeken hoe bedrijven minder vaak via arbitrage in conflict kunnen komen met de Staat. Arbitrage is een manier om ruzies privé op te lossen, buiten de gewone rechter om. Besluiten van de wetgever mogen niet via zulke geheime procedures worden aangevochten. Dit moet openbaar gebeuren.
Motie van het lid Teunissen over onderzoeken hoe mogelijkheden voor bedrijven om geschillen met de Staat via arbitrage aan te spannen kunnen worden beperkt of uitgesloten
De kamer,
constaterende dat er meerdere procedures lopen over de solidariteitsbijdrage van 2022, zowel bij de nationale rechter als via arbitrageprocedures
die zich grotendeels buiten het publieke zicht afspelen;
overwegende dat het onwenselijk is dat besluiten van de wetgever via
besloten arbitrageconstructies kunnen worden aangevochten;
verzoekt de regering te onderzoeken op welke wijze de mogelijkheden
voor bedrijven om geschillen met de Staat via arbitrage aan te spannen
kunnen worden beperkt of uitgesloten.
Argumenten voor: De partij vindt dat de balans tussen de democratie en de rechterlijke macht is doorgeslagen en dat de bewegingsruimte van het parlement en de regering hierdoor te klein is geworden [2]. Zij vinden het onwenselijk dat beleid via de rechter kan worden afgedwongen [1] en willen voorkomen dat democratische besluitvorming wordt ondermijnd [3]. Daarnaast streeft de partij ernaar dat de wil van de bevolking weer leidend is en dat toetsing aan verdragen onmogelijk wordt [5], waarbij zij ook de directe werking van internationaal recht in het Nederlandse stelsel willen beëindigen [4].
Argumenten tegen: Er is geen informatie in de beschikbare fragmenten die aangeeft dat de partij voorstander is van arbitrageprocedures door bedrijven tegen de Staat.
Bronnen:
"Artikel 3:305a BW aanpassen
We maken het onmogelijk dat organisaties namens het 'algemeen belang' rechtszaken voeren tegen de staat (zoals in de Urgenda-zaak), zodat beleid niet via de rechter kan worden afgedwongen."
"De afgelopen jaren is het evenwicht tussen democratie en rechterlijke macht scheef gegroeid. De politieke beslissingen van rechters, waaronder de Raad van State, reiken steeds verder; en steeds kleiner wordt daarmee de bewegingsruimte van regering en parlement. Dit komt onder meer door de wildgroei van 'internationaal recht' - een geheel aan 'afspraken' die via de artikelen 93 en 94 van onze Grondwet direct doorwerken in ons nationale rechtsstelsel en - daarmee - ruimte geven aan Nederlandse rechters om hun eigen politieke opvattingen - via 'rechtspraak' - aan de samenleving op te dringen."
"Afschaffen afdeling advisering Raad van State
We schaffen de adviserende afdeling van de Raad van State af, zodat deze niet langer karteladviezen kan uitbrengen die democratische besluitvorming ondermijnen."
"Schrappen van artikelen 93 en 94 van de Grondwet
We beëindigen de directe werking van internationaal recht in het Nederlandse stelsel, zodat verdragen niet langer automatisch boven onze nationale wetten staan en rechters onze nationale wetten daar ook niet langer aan kunnen 'toetsen'."
"Forum voor Democratie vindt deze politieke rechtspraak onwenselijk. Rechters dienen wetten uit te leggen naar hun oorspronkelijke bedoeling, niet als een 'levend instrument' dat naar eigen inzicht wordt aangepast. Toetsing aan verdragen dient onmogelijk te worden - in lijn met het toetsingsverbod van artikel 120 Grondwet. Benoemingen in de rechterlijke macht moeten transparanter en democratischer, zodat een kleine ideologische elite zichzelf niet langer in stand kan houden. Ook de Raad van State moet hervormd worden: zijn adviserende rol blijkt vooral kartelpolitiek te ondersteunen en moet verdwijnen. Zo versterken we de democratie en zorgen we dat de wil van de bevolking weer leidend is."