De regering moet onderzoeken hoe bedrijven minder vaak via arbitrage in conflict kunnen komen met de Staat. Arbitrage is een manier om ruzies privé op te lossen, buiten de gewone rechter om. Besluiten van de wetgever mogen niet via zulke geheime procedures worden aangevochten. Dit moet openbaar gebeuren.
Motie van het lid Teunissen over onderzoeken hoe mogelijkheden voor bedrijven om geschillen met de Staat via arbitrage aan te spannen kunnen worden beperkt of uitgesloten
De kamer,
constaterende dat er meerdere procedures lopen over de solidariteitsbijdrage van 2022, zowel bij de nationale rechter als via arbitrageprocedures
die zich grotendeels buiten het publieke zicht afspelen;
overwegende dat het onwenselijk is dat besluiten van de wetgever via
besloten arbitrageconstructies kunnen worden aangevochten;
verzoekt de regering te onderzoeken op welke wijze de mogelijkheden
voor bedrijven om geschillen met de Staat via arbitrage aan te spannen
kunnen worden beperkt of uitgesloten.
Argumenten voor: De partij vindt dat het ondermijnen van democratische besluiten via de rechter het vertrouwen in de democratie aantast [2]. Daarnaast geeft de partij aan dat nationaal recht duidelijker en krachtiger is dan internationaal recht, dat vaak te maken heeft met vage normstellingen [3].
Argumenten tegen: De partij hecht veel waarde aan het vestigingsklimaat en wil de regeldruk voor bedrijven, waaronder multinationals, verlagen [4]. Bovendien stelt de partij dat het huidige juridische systeem verbetering behoeft omdat uitspraken van de hoogste bestuursrechter ondernemers in onzekerheid kunnen brengen [1].
Bronnen:
"Verbetering Raad van State. Uitspraken over 'intern salderen' van de Raad van State van december 2024 tonen aan dat ons juridische systeem verbetering behoeft. Het kan niet zo zijn dat de hoogste Nederlandse rechter eerst allerlei activiteiten vergunningvrij verklaart, om vijf jaar later te bepalen dat voor diezelfde activiteiten met terugwerkende kracht toch een vergunning nodig is. Veel ondernemers zijn daardoor in onzekerheid gebracht: uitbreidingen of verbouwingen die destijds legaal waren, zijn nu plotsklaps illegaal. Deze gang van zaken is zeer slecht voor het vertrouwen in de rechtsstaat. En het is niet de eerste keer dat de Raad van State onvoldoende werkt als het juridische slot op de deur, zie bijvoorbeeld de toeslagenaffaire. Wij onderzoeken hoe we ons eigen rechtssysteem, inclusief de Raad van State kunnen versterken zodat herhaling wordt voorkomen."
"Beperken politieke rechtszaken. De afweging van belangen bij politieke besluitvorming hoort primair bij de volksvertegenwoordiging. Het ondermijnen van democratische besluiten via de rechter tast het draagvlak en vertrouwen in de democratie aan. BBB wil artikel 3:305a BW wijzigen zodat alleen direct belanghebbenden in recht kunnen opkomen tegen overheidsbesluiten."
"Kritisch blijven, ook in eigen achtertuin. Het feit dat Nederland gastland is van het Internationaal Gerechtshof en Internationaal Strafhof betekent niet dat Nederland deze instellingen blind moet volgen. Nederland dient juist extra kritisch te blijven als ze hun mandaat overschrijden of politiek handelen. Internationaal recht heeft vaak te maken met vage normstellingen en wordt beïnvloed door internationale machtsverhoudingen. Daardoor is het minder duidelijk en minder krachtig dan nationaal recht."
"We investeren in ons vestigingsklimaat. Daarbij erkennen we de bijdrage die onze bedrijven, zowel multinationals als mkb-bedrijven, leveren aan onze schatkist. Multinationals zijn erg belangrijk, voor de werkgelegenheid, voor innovatie maar ook voor onze mkb-bedrijven. Veel Nederlandse mkb-bedrijven zijn een belangrijke toeleverancier voor onze multinationals. We verlagen de regeldruk en houden hier zo veel als mogelijk rekening mee bij belastingmaatregelen."