De regering moet onderzoeken hoe bedrijven minder vaak via geheime arbitrage hun gelijk kunnen halen bij de rechter. Het is onwenselijk dat wetten van de overheid in besloten procedures worden aangevochten. Besluiten van de wetgever horen in de openbaarheid te worden getoetst.
Motie van het lid Teunissen
De kamer,
constaterende dat er meerdere
procedures lopen over de solidariteitsbijdrage van
2022, zowel bij de nationale rechter als via arbitrageprocedures die zich grotendeels
buiten het publieke zicht afspelen;
overwegende dat het onwenselijk is dat besluiten van de wetgever via besloten
arbitrageconstructies kunnen worden aangevochten;
verzoekt de regering te onderzoeken op welke wijze de mogelijkheden voor bedrijven
om geschillen met de Staat via arbitrage aan te spannen kunnen worden beperkt of
uitgesloten.
Waarom voor? Er is geen directe ondersteuning voor deze motie in het programma. Men zou kunnen redeneren dat het inperken van private arbitrage de macht bij de nationaal democratisch gekozen wetgever houdt in plaats van bij private entiteiten, wat in lijn zou kunnen liggen met het streven de machtenscheiding strikt in acht te nemen [3].
Waarom tegen? De partij focust in het verkiezingsprogramma primair op het beperken van de invloed van de (nationale en internationale) rechterlijke macht op het democratisch beleid [1][3] en het beperken van procederen in het 'algemeen belang' [2]. De motie richt zich op het inperken van de toegang tot arbitrage voor bedrijven om geschillen met de staat te beslechten. Dit raakt niet aan de speerpunten van de partij betreffende de rechterlijke macht of het 'algemeen belang'. Aangezien de partij veel waarde hecht aan het beperken van overheidsinbreuk en de bescherming van de positie van de democratische wetgever tegenover de rechter, is het onduidelijk in hoeverre zij het inperken van contractuele geschillenbeslechting voor bedrijven steunt.
Bronnen:
"De afgelopen jaren is er discussie ontstaan over de balans tussen de rechterlijke macht en de politiek. De Urgendazaak over de uitvoering van klimaatbeleid en de zaak van verschillende gesubsidieerde NGO's tegen de levering van Nederlandse F35-onderdelen aan Israƫl zijn bekende voorbeelden hiervan. Gesubsidieerde actiegroepen span -nen rechtszaken aan in naam van het 'algemeen belang', waarna rechters door ruime interpretaties van internationale verdragen genoodzaakt zijn zich uit te spreken over democratisch vastgesteld beleid. Naast dat" (0.671)
"Artikel 3:305a van het Burgerlijk Wetboek en artikel 1:2 van de Algemene wet bestuursrecht aanpassen: niet meer procederen in het 'algemeen belang'." (0.668)
"De machtenscheiding strikt in acht nemen. Dat betekent dat rechters zich niet uitspreken over zaken waar eigenlijk de regering of het parlement over gaan." (0.655)