Verkiezingsprogramma CDA

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 80%)

Argumenten voor: De partij stelt dat werk weer op waarde geschat moet worden en dat iedereen recht heeft op een eerlijk loon ^[1]. Daarnaast wil de partij stimuleren dat mensen in (semi-)publieke sectoren in dienst blijven en wil zij het werkgeverschap aantrekkelijker maken ^[6][2]. Ook wordt vermeld dat we door de dubbele vergrijzing met minder mensen meer moeten gaan verdienen ^[3]. Tenslotte hecht de partij waarde aan vakmensen ^[5] en mensen in het onderwijs ^[8].

Argumenten tegen: De partij streeft naar een betrouwbare overheid met een begroting die rust, reinheid en regelmaat uitstraalt en een voorspelbaar lastenbeeld ^[4]. Bovendien merkt de partij op dat kosten in de zorg harder stijgen dan de inkomens en dat dit niet houdbaar is ^[7].

Bronnen:

1. "We moeten werk weer op waarde leren schatten. Voor elk pakketje dat de volgende dag wordt bezorgd, voor elke tomaat op ons bord en elke koffer die we op Schiphol inchecken, heeft iemand gezweet en gezwoegd. Iedereen in Nederland heeft recht op eerlijk loon en fatsoenlijke arbeidsomstandigheden. Door de krapte op de arbeidsmarkt is er in beginsel werk voor iedereen die kan werken. Dat biedt kansen voor mensen die op de arbeidsmarkt nu ongewild langs de kant staan. Dat vraagt wel vaak om her- en bijscholing."
2. "We willen stimuleren dat mensen in dienst blijven in (semi-)publieke sectoren zoals zorg en onderwijs, in plaats van over te stappen naar het zzp'erschap. Daarom willen we goed werkgeverschap door sociale innovatie."
3. "We leven in onrustige tijden. Geopolitieke ontwikkelingen en tarievenoorlogen hebben economische gevolgen, leiden tot onzekerheden en bedreigen onze veiligheid en bestaanszekerheid. In de stikstofproblematiek, de netcongestie en de wooncrisis worden de gevolgen van onvoldoende daadkracht en keuzes in de laatste jaren pijnlijk duidelijk. We hebben verzuimd te investeren in de toekomst van Nederland, in onderzoek en innovatie, infrastructuur en arbeidsproductiviteit. Door de dubbele vergrijzing zullen we met minder mensen meer moeten verdienen. Onze sociale zekerheid, zorg en belastingstelsel zijn aan onderhoud en vernieuwing toe, om toegankelijkheid, betaalbaarheid en kwaliteit te borgen."
4. "Stabiliteit: we staan voor een betrouwbare overheid waarbij onze begroting rust, reinheid en regelmaat uitstraalt met voorspelbaar beleid, lastenbeeld en regelingen."
5. "We geven het vakonderwijs de waardering die het verdient. Nederland heeft grote behoefte aan mbo'ers die als vakman of -vrouw aan het werk gaan. Jongeren moeten ten minste een startkwalificatie halen en niet voortijdig van school gaan voor een baan. Werkgevers zijn medeverantwoordelijk daarvoor."
6. "We willen werknemers meer zekerheid bieden en werkgeverschap aantrekkelijker maken. Daarom moet het arbeidsmarktpakket dat met sociale partners is afgesproken met urgentie worden doorgezet. Het gaat dan onder meer om meer zekerheid voor flexwerkers, een nieuwe crisisregeling voor personeelsbehoud en wetgeving voor het tweede ziektejaar."
7. "Veel zorgvragen zijn sociale vragen of terug te leiden naar een ongezond leven of schulden. Ouderen worden gelukkig steeds ouder en doen steeds meer een beroep op zorg en ondersteuning. Een op de zeven jongeren ontvangt op dit moment jeugdzorg. Personeelstekorten in de sector nemen toe. Inmiddels besteden we gemiddeld 7.000 euro per jaar per volwassene aan zorg, en die kosten stijgen harder dan ons inkomen. Dat is niet houdbaar."
8. "We koesteren de mensen die werkzaam zijn in het onderwijs. Goede leerkrachten en docenten zijn allerminst vanzelfsprekend. Er is een groot lerarentekort. Leerkrachten in probleemwijken vallen vaker uit, terwijl juist hier onderwijs de gemeenschap kan versterken. In internationale vergelijkingen gaat de kwaliteit van ons onderwijs achteruit: de lees- en rekenvaardigheid van kinderen neemt af. Niet elk kind heeft een passende onderwijsplek. Er kiezen niet voldoende jongeren voor een vakopleiding op het mbo en we leveren te weinig technische studenten af."