De regering moet het uitgangspunt 'nee, tenzij' hanteren bij het samengaan van gemeenten (gemeentelijke herindeling). Dit mag alleen als er geen andere oplossing is. Het samengaan van gemeenten zorgt nu vaak voor een grotere afstand tussen inwoners en hun bestuur.
Motie van het lid Vermeer over het uitgangspunt "nee, tenzij" opnemen in het Beleidskader gemeentelijke herindeling
De kamer,
constaterende dat gemeentelijke herindelingen vaak leiden tot een grotere
afstand tussen inwoner en bestuur;
overwegende dat opheffing van een gemeente een uiterst middel moet
zijn;
verzoekt de regering in het beleidskader het uitgangspunt «nee, tenzij» op
te nemen, waarbij herindeling alleen plaatsvindt als minder ingrijpende
alternatieven aantoonbaar tekortschieten én maatschappelijk draagvlak
overtuigend is aangetoond.
Argumenten voor: De partij wil de democratische controle op overheidstaken versterken [2] en vindt dat burgers vroegtijdig inspraak moeten hebben [5]. Daarnaast stelt de partij dat beraadslaging en burgerparticipatie, zoals burgerberaden, essentieel zijn voor een gezonde democratie bij belangrijke besluiten [3]. Verder zet de partij in op het behouden van basisvoorzieningen in alle regio's en dorpen om zorgarmoede in krimpregio's tegen te gaan [4].
Argumenten tegen: De partij stelt dat overheden voldoende toegerust moeten zijn qua expertise en menskracht om taken goed uit te voeren [1]. Men zou kunnen redeneren dat herindelingen noodzakelijk zijn om die professionele capaciteit op lokaal niveau te waarborgen.
Bronnen:
"Taken en verantwoordelijkheden van de landelijke overheid kunnen alleen aan provincie of gemeente worden overgedragen onder scherpe voorwaarden. De taak moet zich ervoor lenen en de overheden die de nieuwe taak erbij krijgen moeten voldoende zijn toegerust - financieel, maar ook qua expertise en menskracht - om deze goed uit te voeren."
"De Wet gemeenschappelijke regelingen wordt aangepast om het amendements- en budgetrecht van volksvertegenwoordigers beter te waarborgen. Ook de Wet op de veiligheidsregio's wordt herzien, zodat gemeenteraden hun controlerende taak beter kunnen uitvoeren. Hiermee versterken we de democratische controle op belangrijke overheidstaken."
"Het raadgevend referendum wordt heringevoerd en krijgt een plaats bij belangrijke besluiten. Omdat beraadslaging en overleg essentieel zijn voor een gezonde democratie, wordt per geval bekeken welke vorm van burgerparticipatie het meest geschikt is, zoals een burgerberaad, internetconsultatie of een meerkeuze-referendum (preferendum). Hiervoor worden concrete criteria opgesteld zodat alleen onderwerpen die van maatschappelijke belang zijn, worden behandeld. Het terugbrengen van complexe vraagstukken tot een simpele voortegen-keuze maakt referenda namelijk kwetsbaar voor ophitspolitiek. Daarom heeft een preferendum de voorkeur. Als er toch een klassiek raadgevend referendum wordt gehouden, gebeurt dat pas na een goed gefaciliteerd burgeroverleg."
"We gaan zorgarmoede tegen in krimpregio's, dorpen en achtergestelde wijken. Iedereen heeft recht op toegankelijke zorg, waar je ook woont. Daarom behouden we streekziekenhuizen en basiszorgvoorzieningen zoals huisartsenposten, tandartsen en apotheken in alle regio's."
"Vroegtijdige openbare inspraak voor burgers en anderen wordt gestimuleerd en gefaciliteerd."