De regering moet een tijdelijke stop zetten op het samenvoegen van gemeenten. Grotere gemeenten zorgen niet automatisch voor een beter bestuur. Er moet eerst onafhankelijk onderzoek komen naar de effecten op de lokale democratie en het draagvlak.
Motie van het lid Vermeer over een tijdelijke beleidsmatige fusiepauze afkondigen voor nieuwe gemeentelijke herindelingen
De kamer,
constaterende dat het aantal gemeenten in Nederland al decennialang
afneemt;
overwegende dat steeds verdere schaalvergroting niet vanzelf leidt tot
beter bestuur;
verzoekt de regering een tijdelijke beleidsmatige fusiepauze af te kondigen
voor nieuwe gemeentelijke herindelingen, totdat de effecten van eerdere
herindelingen op het gebied van nabijheid, draagvlak, opkomst en lokale
democratie onafhankelijk zijn geëvalueerd;
verzoekt de regering opdracht te geven voor de hiervoor genoemde
onafhankelijke evaluatie.
Argumenten voor: De partij streeft naar een overheid die 'dichtbij bestuurt' [2] en vindt dat mensen een zwaarwegende stem moeten hebben over ontwikkelingen in hun eigen omgeving [2]. Ze verzetten zich tegen een 'aanpak van bovenaf die alles gelijk wil maken' en pleiten juist voor 'maatwerk dat past bij elke regio' [3]. Daarnaast maken ze zich zorgen over de druk op de leefbaarheid in de regio en het verdwijnen van voorzieningen [1][5][6]. De partij vindt dat 'lokale kracht van nationale waarde' is en wijst algemeen beleid vanuit Den Haag af dat geen recht doet aan de eigen identiteit van streek en dorp [7].
Argumenten tegen: De partij pleit voor een 'sobere en doelmatige overheid' en zet in op 'financiële degelijkheid en een efficiente overheid' [4]. Indien gemeentelijke herindelingen worden gezien als een middel om deze doelmatigheid en efficiëntie te bereiken, zou dit een reden kunnen zijn om tegen een fusiepauze te stemmen.
Bronnen:
"Het noaberschap en de leefbaarheid in de regio staan onder druk. Te lang is het beleid gericht geweest op de grote steden. Terwijl alle aandacht uitgaat naar stedelijke ontwikkeling, wordt het gebied eromheen verwaarloosd. Als gevolg daarvan rijdt in te veel dorpen de bus niet meer, verdwijnt de pinautomaat en sluit het zwembad. Jongeren trekken weg omdat er geen woning of werk te vinden is. Zo komt de dorpsschool onder druk. Ouderen vereenzamen, met alle gevolgen van dien, omdat ontmoetingsplekken verdwijnen. En de landelijke overheid kijkt weg."
"We streven naar een overheid die dichtbij bestuurt. Dat is een overheid die beseft dat democratie méér is dan alleen een stem uitbrengen. Mensen moeten ook na de verkiezingen invloed kunnen uitoefenen, zoals door inspraak, advies of het delen van hun ervaring. Mensen moeten een zwaarwegende stem hebben over ontwikkelingen in hun eigen omgeving. De overheid moet dan ook actief zoeken naar aanvullende vormen van burgerparticipatie."
"Niet elk probleem in Nederland is met één oplossing te verhelpen. Veel dingen hangen met elkaar samen: als er iets verandert in de landbouw, heeft dat gevolgen voor natuur, economie, leefbaarheid en de voedselvoorziening. Daarom is het belangrijk dat de overheid niet alleen naar losse onderdelen kijkt, maar naar het geheel. Geen aanpak van bovenaf die alles gelijk wil maken, maar maatwerk dat past bij elke regio. Want wat in Friesland werkt, werkt niet altijd in Brabant - en andersom. Nederland heeft beleid nodig dat samenhang ziet, verschillen respecteert en het land als geheel sterker maakt. Dat vraagt om een overheid die weet waar Loppersum ligt en begrijpt wat er speelt in de Achterhoek, Zuidwest-Friesland of Noord-Limburg. Als alle regio's tot hun recht komen, versterken ze samen het hele land."
"BBB kiest voor een sobere en doelmatige overheid. In 2028 stellen we een nullijn in voor rijksambtenaren, inclusief ambtsdragers. Dat betekent dat er dat jaar geen loonstijgingen worden doorgevoerd. In een tijd waarin we scherpe keuzes maken om de overheidsfinanciën op orde te brengen, hoort ook een bijdrage van het Rijk zelf. Deze onderstreept onze inzet voor financiële degelijkheid en een efficiente overheid."
"Voor BBB is leefbaarheid geen luxe, maar de basis. Of je nu in een stad woont of in een klein dorp: iedereen moet toegang hebben tot goede basisvoorzieningen, een veilige leefomgeving en menselijk contact. Onze inzet is en blijft daarom een Nederlandse samenleving die functioneert als een noaberstaat. Dat omvat meer dan de kleurloze inrichting van een maatschappij. Nederland als noaberstaat staat voor een samenleving waarin we voor elkaar zorgen, elkaar respecteren, vertrouwen en niemand achterlaten. Voor BBB is een gezonde democratie, waarvan noaberschap de kern vormt, onlosmakelijk verbonden met erkenning van de regio's. Samen met hun identiteit, vraagstukken én kracht. Daarbij hoort dat de overheid actief inzet op de aanwezigheid van basisvoorzieningen, zodat iedereen daar toegang tot heeft. Regio's en steden hebben elkaar nodig. Want bij een sterke stad hoort een leefbare regio."
"We moeten de krimp in dorpen en buitengebieden actief tegengaan. Dat vraagt om woningbouw buiten de stad, goede bereikbaarheid en het op peil houden van voorzieningen. Zo zorgen we dat mensen niet worden gedwongen om hun vertrouwde omgeving te verlaten."
"BBB wil een Nederland waarin alle regio's ertoe doen. Waar voorzieningen niet verdwijnen, maar terugkeren. Waar jong en oud kunnen blijven wonen, werken en leven in hun eigen streek. Want als de regio bloeit, bloeit het hele land. Lokale kracht is van nationale waarde. Iedere stad, elk dorp en elke streek heeft zijn eigen karakter en betekenis. Dat geldt ook voor de provincies: geen provincie is hetzelfde. Wat in de ene provincie werkt, kan in een andere provincie juist contraproductief zijn - en andersom. Door uit te gaan van de kracht van een stad, dorp, streek of provincie, erken je ook de kracht van de mensen die er wonen en werken. Een algemeen beleid, bedacht vanuit Haagse torens, doet daar geen recht aan. Zorg dat de grensoverstijgende kansen goed benut kunnen worden door bijvoorbeeld in te zetten op versterking van het nationaal programma vitale regio's."