De regering moet een tijdelijke stop zetten op het samenvoegen van gemeenten. Grotere gemeenten zorgen niet automatisch voor een beter bestuur. Er moet eerst onafhankelijk onderzoek komen naar de effecten op de lokale democratie en het draagvlak.
Motie van het lid Vermeer over een tijdelijke beleidsmatige fusiepauze afkondigen voor nieuwe gemeentelijke herindelingen
De kamer,
constaterende dat het aantal gemeenten in Nederland al decennialang
afneemt;
overwegende dat steeds verdere schaalvergroting niet vanzelf leidt tot
beter bestuur;
verzoekt de regering een tijdelijke beleidsmatige fusiepauze af te kondigen
voor nieuwe gemeentelijke herindelingen, totdat de effecten van eerdere
herindelingen op het gebied van nabijheid, draagvlak, opkomst en lokale
democratie onafhankelijk zijn geëvalueerd;
verzoekt de regering opdracht te geven voor de hiervoor genoemde
onafhankelijke evaluatie.
Argumenten voor: De partij stelt dat lokale verbondenheid en een passende schaal bij de gemeenschap leidend moeten zijn, waarbij herindeling ook kan betekenen dat gemeenten juist kleiner worden of opsplitst worden [1]. Daarnaast hecht de partij waarde aan overheden die het dichtst bij de mensen staan [3], wil zij de lokale democratie versterken [2] en pleit zij voor meer ruimte voor de menselijke maat in beleid [4].
Argumenten tegen: Er zijn geen fragmenten in het verkiezingsprogramma die argumenten bevatten om tegen een fusiepauze of tegen een evaluatie van gemeentelijke herindelingen te stemmen.
Bronnen:
"Het CDA erkent dat iedere gemeenschap anders is. Gemeenten kunnen klein, middelgroot of groot zijn, afhankelijk van wat aansluit bij de samenleving. Voor ons kan herindeling ook opsplitsing of verkleining betekenen. Lokale verbondenheid en de passende schaal bij de gemeenschap zijn leidend."
"We versterken de lokale democratie. Omdat gemeenten fors meer taken en verantwoordelijkheden hebben gekregen, spannen we ons ervoor in dat raadsleden ook meer tijd hebben voor het raadswerk. Dit maakt het ambt ook aantrekkelijker voor elke generatie. We herzien verlofregelingen voor volksvertegenwoordigers en bevorderen dat in cao's afspraken worden gemaakt over de ruimte die werkgevers geven voor politiek verlof, zodat het ambt beter is te combineren met werk. De ondersteuning van gemeenteraden wordt versterkt. Daarnaast wordt de inzet van commissieleden wettelijk geborgd."
"We koesteren onze bestuursverdeling met een eigen rol voor gemeenten, provincies en waterschappen. Dit zijn de overheden die het dichtst bij mensen staan."
"De gemeente is de eerste overheid. Het CDA pleit voor gelijkwaardige samenwerking en verhouding tussen Rijk en decentrale overheden, waarin iedere bestuurslaag verantwoordelijkheid neemt én levert. Dat vergt meer ruimte in de regelgeving om lokaal te doen wat lokaal nodig is, een lagere verantwoordingslast, en meer ruimte voor de menselijke maat in beleid. Regels en financiële afspraken moeten meerjarig en betrouwbaar zijn."