De regering moet een tijdelijke stop zetten op het samenvoegen van gemeenten. Grotere gemeenten zorgen niet automatisch voor een beter bestuur. Er moet eerst onafhankelijk onderzoek komen naar de effecten op de lokale democratie en het draagvlak.
Motie van het lid Vermeer over een tijdelijke beleidsmatige fusiepauze afkondigen voor nieuwe gemeentelijke herindelingen
De kamer,
constaterende dat het aantal gemeenten in Nederland al decennialang
afneemt;
overwegende dat steeds verdere schaalvergroting niet vanzelf leidt tot
beter bestuur;
verzoekt de regering een tijdelijke beleidsmatige fusiepauze af te kondigen
voor nieuwe gemeentelijke herindelingen, totdat de effecten van eerdere
herindelingen op het gebied van nabijheid, draagvlak, opkomst en lokale
democratie onafhankelijk zijn geëvalueerd;
verzoekt de regering opdracht te geven voor de hiervoor genoemde
onafhankelijke evaluatie.
Argumenten voor: De partij streeft naar een overheid die de 'menselijke maat in het oog houdt' [2]. Daarnaast vindt de partij het belangrijk dat gemeenten keuzes kunnen maken en deze kunnen 'verantwoorden aan inwoners' [1]. Een evaluatie van de effecten van herindelingen op nabijheid en lokale democratie kan worden gezien als een manier om deze menselijke maat en lokale verantwoording te waarborgen.
Argumenten tegen: De partij wil afstappen van het 'eindeloos vergaderen over beleid' en geeft de voorkeur aan een aanpak waarbij men 'vaker snel van start' gaat en bijstuurt waar nodig [4]. Een tijdelijke fusiepauze in afwachting van een evaluatie past niet bij deze werkwijze. Daarnaast stelt de partij dat er 'regie en kracht in de uitvoering van beleid' nodig is om grote uitdagingen aan te pakken [3].
Bronnen:
"Gemeenten hebben steeds meer taken van het Rijk gekregen zonder voldoende geld. Daarom verhogen we de bijdragen van het Rijk aan gemeenten. Daarnaast krijgen gemeenten meer mogelijkheden voor lokale belastingen en heffingen. Zo hebben ze meer zeggenschap over hun inkomsten en kunnen ze beter zelf keuzes maken én verantwoorden aan inwoners. Dit hoeft niet te betekenen dat inwoners meer belasting gaan betalen: hogere lokale belastingen gaan samen met lagere inkomstenbelastingen."
"Nederland verdient een overheid die niet alleen belooft, maar levert. Een overheid die die grote uitdagingen van onze tijd durft aan te pakken - van wonen en klimaat tot onderwijs en veiligheid. Én die de menselijke maat in het oog houdt. Dat betekent dat we eerlijk zijn over de kosten van onze ambities en duidelijk maken hoe we hiervoor betalen."
"In ons dichtbevolkte land kan niet alles en zeker niet alles tegelijk. We moeten dus keuzes maken. D66 kiest voor wat goed is voor de generaties na ons en niet langer alleen voor wat economisch het meest oplevert op korte termijn. Voor zo'n aanpak is regie en kracht in de uitvoering van beleid nodig. D66 wil dat de overheid, Rijk samen met provincies en gemeenten, die regie weer actief voeren. Per gebied spreken we met inwoners en betrokkenen over de keuzes die nodig zijn en over hoe die keuzes met elkaar samenhangen. Denk aan keuzes om de krapte op de woningmarkt aan te pakken, de leefomgeving beter in te richten op het veranderende klimaat, de natuur te versterken en de overbelasting van het stroomnet op te lossen. Samen vinden we oplossingen die bijdragen aan een leefbaar en groen Nederland. En door goede samenwerking kunnen verstedelijking, verduurzaming van de landbouw, versterking van de natuur, de energietransitie en klimaatadaptatie elkaar juist versterken."
"In plaats van eindeloos vergaderen over beleid, gaan we vaker snel van start en sturen we bij waar nodig. We laten ruimte voor medeoverheden en uitvoeringsorganisaties om zelf met oplossingen te komen, binnen de doelen en kaders die het Rijk daarvoor stelt."