De regering moet een tijdelijke stop zetten op het samenvoegen van gemeenten. Grotere gemeenten zorgen niet automatisch voor een beter bestuur. Er moet eerst onafhankelijk onderzoek komen naar de effecten op de lokale democratie en het draagvlak.
Motie van het lid Vermeer over een tijdelijke beleidsmatige fusiepauze afkondigen voor nieuwe gemeentelijke herindelingen
De kamer,
constaterende dat het aantal gemeenten in Nederland al decennialang
afneemt;
overwegende dat steeds verdere schaalvergroting niet vanzelf leidt tot
beter bestuur;
verzoekt de regering een tijdelijke beleidsmatige fusiepauze af te kondigen
voor nieuwe gemeentelijke herindelingen, totdat de effecten van eerdere
herindelingen op het gebied van nabijheid, draagvlak, opkomst en lokale
democratie onafhankelijk zijn geëvalueerd;
verzoekt de regering opdracht te geven voor de hiervoor genoemde
onafhankelijke evaluatie.
Argumenten voor: De partij is sceptisch over schaalvergrotingen en fusies [3] en vindt dat de menselijke maat in het bestuur centraal moet staan, waarbij gedwongen samenvoegingen van gemeenten worden afgewezen [1]. De partij stelt dat de massale fusies van gemeenten hebben geleid tot onpersoonlijke instellingen en een afname van de betrokkenheid van burgers [2][4]. Daarnaast wil de partij de directe democratie versterken om de kloof tussen burger en bestuur te dichten [5] en streeft zij specifiek naar het 'ontvlechten' van gemeenten [4].
Argumenten tegen: Er zijn in de verstrekte tekstfragmenten geen argumenten te vinden die tegen deze motie spreken.
Bronnen:
"Menselijke maat weer centraal in alle bestuurslagen
We stellen de menselijke maat centraal in het openbaar bestuur. Geen gedwongen samenvoegingen van gemeenten; fusies kunnen alleen na een referendum."
"Sinds de jaren tachtig is Nederland in de ban geraakt van schaalvergroting. Onderwijsinstellingen werden samengevoegd tot anonieme onderwijsfabrieken, zelfstandige zorgverleners en streekziekenhuizen verdwenen in grote zorgmolochen en gemeenten werden massaal gefuseerd. Waar ons land ooit ruim 1.100 gemeenten kende, zijn dat er in 2025 nog slechts 342 - ondanks een forse bevolkingsgroei."
"Kritisch op schaalvergroting
We hanteren een gezonde scepsis ten aanzien van schaalvergrotingen en fusies bij scholen, zorginstellingen, ziekenhuizen en politiebureaus en sturen waar mogelijk aan op schaalverkleining."
"De gevolgen zijn overal merkbaar. Kleinschalige gemeenschapszin maakte plaats voor een oeverloze vergadercultuur, terwijl betrokkenheid en eigen verantwoordelijkheid afnamen. Burgers ervaren verlies van identiteit en verbondenheid, en instellingen zijn vaak onpersoonlijk en log geworden. Forum voor Democratie wil deze trend doorbreken en kiest nadrukkelijk voor kleinschaligheid. De menselijke maat moet terug in bestuur, zorg, onderwijs en stedenbouw. Dat betekent: streekziekenhuizen openhouden, gemeenten ontvlechten, schoolbesturen terug in handen van ouders en herkenbare woningbouw waarin mensen zich thuis voelen. Minder regels en meer maatwerk moeten ervoor zorgen dat burgers zich weer gezien, gehoord en betrokken voelen bij hun eigen omgeving."
"De Nederlandse democratie is de afgelopen decennia steeds verder van de burger af komen te staan. Belangrijke besluiten worden vaak achter gesloten deuren genomen door een kleine politieke en bestuurlijke elite, zonder dat gewone mensen daar directe invloed op hebben. Te vaak varen politici hun eigen koers, ongeacht de beloften die in verkiezingstijd zijn gedaan. Dit voedt wantrouwen en onvrede. Een echte democratie betekent echter dat burgers niet alleen vertegenwoordigd worden, maar ook daadwerkelijk zeggenschap hebben over de koers van hun land. Het versterken van directe democratie is daarom essentieel om de band tussen burgers en bestuur te herstellen."