De regering moet een tijdelijke stop zetten op het samenvoegen van gemeenten. Grotere gemeenten zorgen niet automatisch voor een beter bestuur. Er moet eerst onafhankelijk onderzoek komen naar de effecten op de lokale democratie en het draagvlak.
Motie van het lid Vermeer over een tijdelijke beleidsmatige fusiepauze afkondigen voor nieuwe gemeentelijke herindelingen
De kamer,
constaterende dat het aantal gemeenten in Nederland al decennialang
afneemt;
overwegende dat steeds verdere schaalvergroting niet vanzelf leidt tot
beter bestuur;
verzoekt de regering een tijdelijke beleidsmatige fusiepauze af te kondigen
voor nieuwe gemeentelijke herindelingen, totdat de effecten van eerdere
herindelingen op het gebied van nabijheid, draagvlak, opkomst en lokale
democratie onafhankelijk zijn geëvalueerd;
verzoekt de regering opdracht te geven voor de hiervoor genoemde
onafhankelijke evaluatie.
Argumenten voor: De partij streeft naar een toegankelijk en democratisch lokaal bestuur [3] en wil de invloed van inwoners vergroten [5]. Daarnaast signaleert de partij dat de hoge werkdruk een groot probleem is voor raadsleden [1], wat kan leiden tot burn-outs en een gebrekkige afspiegeling van de samenleving in de raad [7]. Verder pleit de partij in andere dossiers voor het uitvoeren van breed en goed onderbouwd onderzoek of wetsverkenning voordat er grote wijzigingen worden doorgevoerd [4][6].
Argumenten tegen: De partij stelt voor om de regels voor de grootte van gemeenteraden aan te passen voor steden tot 500.000 inwoners [2], wat kan worden geïnterpreteerd als een acceptatie van grote gemeenten.
Bronnen:
"Gemeenteraden hebben moeite met het vinden én vasthouden van raadsleden. De uitval van raadsleden en wethouders is een steeds groter wordend probleem. Een van de hoofdoorzaken is de hoge werkdruk."
"We zorgen dat grotere steden een grotere gemeenteraad krijgen door de indeling van gemeenten in inwonersklassen uit te breiden naar een bovengrens van 500.000 inwoners in plaats van 200.000. Hierdoor krijgen gemeenten met meer dan 200.000 zetels meer raadsleden dan het huidige aantal van 45. Tussen de 200.000 en 500.000 inwoners komen er extra inwonersklassen. Ook wordt het maximum aantal wethouders opgehoogd, gerelateerd aan het maximum aantal raadsleden."
"Inwoners die via duizenden initiatieven werken aan een betere samenleving verdienen waardering en steun. We zorgen dat gemeenten op een gelijkwaardige wijze samenwerken met deze initiatiefnemers. Zo bouwen we aan een toegankelijk en democratisch lokaal bestuur."
"Wij pleiten voor het invoeren van een parlementaire wetsverkenning. Hiermee krijgt de Tweede Kamer bij het ontwikkelen van nieuwe wetgeving al vroeg de gelegenheid om de beoogde wetgeving op hoofdlijnen te (laten) onderzoeken en adviezen van uitvoeringsorganisaties en de samenleving te verzamelen. Informatie die zo verkregen is, kan dan meegenomen worden bij de behandeling in de Kamer."
"We willen dat inwoners van een gemeente veel meer te zeggen krijgen over zaken die hen direct aangaan. Een belangrijke stap daarvoor is dat ze de kans krijgen om hun eigen burgemeester te kiezen."
"Volt pleit ervoor dat er tijdens de volgende regeerperiode een breed en goed onderbouwd onderzoek komt naar een nieuw regeringsmodel. Dit model moet strategisch machtsspel verminderen, samenwerking versterken, politieke versnippering bestuurbaar maken, verantwoordelijkheid eerlijk verdelen en burgers actief betrekken als de politiek vastloopt. Mogelijke onderdelen van het model zijn:
* het vormen van parlementaire groepen na de verkiezingen;
* het automatisch verdelen van regeringsverantwoordelijkheid op basis van zetelaantallen van groepen, waarbij de grootste groep de premier levert;
* het loslaten van coalitievorming;
* het aanpassen van artikel 64 van de Grondwet, zodat vervroegde verkiezingen niet meer mogelijk zijn;
* het organiseren van een publiek parlementsberaad direct na de verkiezingen;
* het maken van beleid op basis van wisselende meerderheden per onderwerp;
* de mogelijkheid voor bewindspersonen om een burgerberaad aan te vragen bij gevoelige of vastgelopen dossiers."
"Raadslid zijn is een parttime functie, dus raadsleden hebben daarnaast vaak nog een baan. Ook hebben raadsleden tijd nodig voor familie, vrienden of ontspanning. Bovendien zorgt deze werkdruk bij bepaalde groepen voor een hogere drempel om gemeenteraadslid of wethouder te worden. Denk hierbij aan (alleenstaande) ouders, jongeren of financieel kwetsbare groepen. Hierdoor is de gemeenteraad geen goede afspiegeling van de samenleving. Door de Gemeentewet op een aantal gebieden aan te passen, wil Volt raadsleden en wethouders beschermen tegen een burn-out en hen de ruimte geven om te kunnen floreren in de lokale politiek."