Risico's van rechtszaken door bedrijven tegen de staat
Motie van de leden Kröger en Dobbe over in kaart brengen waar kwetsbaarheden zitten voor Nederland en haar handelspartners als gevolg van verdragen met ISDS of ICS
De kamer, constaterende dat Nederland onder het Investor-State Dispute Settlement (ISDS) wordt aangeklaagd door bedrijven als Shell, ExxonMobil en Petrogas vanwege democratisch tot stand gekomen maatregelen in het algemeen belang, zoals sluiting van het Groninger gasveld en invoering van de solidariteitsbijdrage; constaterende dat Nederland partij is bij ongeveer 75 handels- en investeringsverdragen die een vorm van ISDS bevatten en dit soort zaken mogelijk maken; overwegende dat Nederland uit het Energy Charter Treaty is gestapt, onder andere vanwege het risico van dit soort zaken door private partijen; verzoekt de regering om in kaart te brengen waar kwetsbaarheden zitten voor Nederland en zijn handelspartners als gevolg van verdragen met ISDS of ICS, waaronder het inperken van beleidsvrijheid, en hoe Nederland en Europa deze risico’s mitigeert bij toekomstige verdragen, en hierover de Kamer na de zomer te rapporteren.Stemverwachting
Verkiezingsprogramma CDA
Stemverwachting: voor (vrij zeker, 70%)
Argumenten voor: De partij streeft naar 'open strategische autonomie' [1]. Het in kaart brengen van kwetsbaarheden en het mitigeren van risico's in toekomstige verdragen om de beleidsvrijheid te beschermen, sluit aan bij dit streven naar autonomie [1]. Daarnaast is de partij bereid om multilaterale organisaties waar nodig te hervormen [5] en hebben zij al ervaring met het in kaart brengen van strategische afhankelijkheden om deze af te bouwen [4].
Argumenten tegen: De partij stelt dat de Nederlandse veiligheid en welvaart verbonden zijn met een wereld waarin landen zich houden aan de afspraken die zij zelf hebben gemaakt [2]. Bovendien zet de partij zich in voor handelsovereenkomsten om de economische positie te versterken en hecht zij waarde aan een functionerend internationaal handelssysteem [3].
Bronnen:
- "Het Nederlandse handelsbeleid moet open strategische autonomie, innovatie en verduurzaming aanjagen in samenwerking met Europa. Diversificatie van toeleveranciers van kritische grondstoffen, medicijnen en andere strategische goederen, is essentieel."
- "Voor een open, ondernemend en relatief klein land als Nederland zijn dit risicovolle ontwikkelingen. Onze veiligheid en welvaart zijn onlosmakelijk verbonden met een wereld waarin landen zich houden aan de afspraken die ze zelf hebben gemaakt en waarin het internationaal recht bescherming biedt. De grote uitdagingen van deze tijd, zoals veiligheid, migratie, klimaat, ons concurrentievermogen en nieuwe technologische ontwikkelingen zoals AI, vragen om een sterk Europa dat ook qua veiligheid autonomer wordt en een saamhorige NAVO. Nederland moet hierin een actieve rol spelen en investeren in een krijgsmacht die voldoende toegerust is. Dat vraagt om solidariteit en samenwerking."
- "Wij zetten ons binnen de EU in voor handelsovereenkomsten, zoals het Mercosurverdrag, om de Europese en Nederlandse economische positie op de internationale markt te versterken. Wij bevorderen dat de Unie met haar economisch gewicht effectieve geopolitiek inzet. Handelsverdragen en een functionerend internationaal handelssysteem zijn juist ook voor het mondiale zuiden van belang, omdat het hun economische perspectief duurzaam versterkt."
- "We brengen onze strategische afhankelijkheden van China in kaart en bouwen deze af. We pakken oneerlijke handelspraktijken zoals dumping aan, diversifiëren onze ketens voor grondstoffen, willen meer investeringsscreenings en gaan nieuwe partnerschappen aan met andere landen."
- "Nederland steunt het Internationaal Strafhof en de multilaterale organisaties krachtig en trekt samen met gelijkgestemde landen op om deze instellingen waar nodig te hervormen."