De regering moet onderzoeken welke risico's Nederland loopt door ISDS-verdragen. Dit zijn afspraken waarbij bedrijven landen kunnen aanklagen. Bedrijven zoals Shell klagen Nederland nu aan vanwege democratische besluiten, zoals de sluiting van het Groninger gasveld. Dit beperkt de vrijheid van de overheid om wetten te maken in het algemeen belang.
Motie van de leden Kröger en Dobbe over in kaart brengen waar kwetsbaarheden zitten voor Nederland en haar handelspartners als gevolg van verdragen met ISDS of ICS
De kamer,
constaterende dat Nederland onder het Investor-State Dispute Settlement
(ISDS) wordt aangeklaagd door bedrijven als Shell, ExxonMobil en
Petrogas vanwege democratisch tot stand gekomen maatregelen in het
algemeen belang, zoals sluiting van het Groninger gasveld en invoering
van de solidariteitsbijdrage;
constaterende dat Nederland partij is bij ongeveer 75 handels- en
investeringsverdragen die een vorm van ISDS bevatten en dit soort zaken
mogelijk maken;
overwegende dat Nederland uit het Energy Charter Treaty is gestapt,
onder andere vanwege het risico van dit soort zaken door private partijen;
verzoekt de regering om in kaart te brengen waar kwetsbaarheden zitten
voor Nederland en zijn handelspartners als gevolg van verdragen met
ISDS of ICS, waaronder het inperken van beleidsvrijheid, en hoe
Nederland en Europa deze risico’s mitigeert bij toekomstige verdragen, en
hierover de Kamer na de zomer te rapporteren.
Argumenten voor: De partij stelt dat Nederland kritisch moet kijken naar internationale verdragen die de beleidsruimte beperken, zeker op gebieden als energie en klimaat, en dat internationale samenwerking nooit ten koste mag gaan van de democratische zeggenschap [1]. Daarnaast is de partij tegen verdragen die de nationale belangen onvoldoende beschermen [6] en vindt zij dat verouderde verdragen die Nederland belemmeren moeten worden gemoderniseerd of herzien [3]. Ook is de partij kritisch tegenover internationale instellingen die hun mandaat overschrijden, waarbij zij stelt dat nationaal recht krachtiger is dan internationaal recht [2].
Argumenten tegen: De partij streeft naar een actief handelsbeleid en vindt het van vitaal belang dat Nederland een gunstig vestigingsklimaat behoudt voor zowel eigen als buitenlandse ondernemingen [4]. Bovendien erkent de partij het grote belang van multinationals voor de werkgelegenheid en innovatie in Nederland [5].
Bronnen:
"Nederland moet ook kritisch kijken naar internationale verdragen die onze beleidsruimte beperken. Vooral op het gebied van migratie, asiel, klimaat, stikstof, energie en landbouw. Internationale samenwerking mag nooit ten koste gaan van onze democratische zeggenschap."
"Kritisch blijven, ook in eigen achtertuin. Het feit dat Nederland gastland is van het Internationaal Gerechtshof en Internationaal Strafhof betekent niet dat Nederland deze instellingen blind moet volgen. Nederland dient juist extra kritisch te blijven als ze hun mandaat overschrijden of politiek handelen. Internationaal recht heeft vaak te maken met vage normstellingen en wordt beïnvloed door internationale machtsverhoudingen. Daardoor is het minder duidelijk en minder krachtig dan nationaal recht."
"Internationale verdragen moderniseren en herzien. Veel internationale verdragen, zijn ernstig verouderd en belemmeren Nederland in de uitvoering van een strenger asielbeleid. Deze verdragen moeten worden aangepast aan de huidige tijd. Dankzij een voorstel van BBB zal Nederland hier werk van maken in Brussel. We gaan hiermee door."
"BBB wil een actief handelsbeleid om Nederlandse pioniers, starters, ondernemers en innovaties te ondersteunen op de wereldmarkt. De Nederlandse vertegenwoordigingen in het buitenland spelen hierbij een belangrijke rol. Andersom blijft het voor BBB van vitaal belang dat Nederland weer een gunstiger vestigingsklimaat voor ondernemingen krijgt, voor niet alleen onze eigen ondernemingen, maar ook voor buitenlandse bedrijven om zich in Nederland te komen vestigen."
"We investeren in ons vestigingsklimaat. Daarbij erkennen we de bijdrage die onze bedrijven, zowel multinationals als mkb-bedrijven, leveren aan onze schatkist. Multinationals zijn erg belangrijk, voor de werkgelegenheid, voor innovatie maar ook voor onze mkb-bedrijven. Veel Nederlandse mkb-bedrijven zijn een belangrijke toeleverancier voor onze multinationals. We verlagen de regeldruk en houden hier zo veel als mogelijk rekening mee bij belastingmaatregelen."
"Geen verdragen die ons benadelen. BBB is tegen verdragen die onze nationale belangen onvoldoende beschermen of zelfs tekort doen, zoals Mercosur. Want dit werkt oneerlijke concurrentie in de hand. We gaan geen voedsel voor menselijke consumptie importeren dat we zelf niet mogen produceren. Dat is de omgekeerde wereld. Rondom de discussie over de handelstarieven pleit BBB voor een gezond verstand benadering. Kom tot een overeenkomst op basis van gelijkwaardigheid en rekening houdend met de onderlinge handelsbalans."