Risico's van rechtszaken door bedrijven tegen de staat

De regering moet onderzoeken welke risico's Nederland loopt door ISDS-verdragen. Dit zijn afspraken waarbij bedrijven landen kunnen aanklagen. Bedrijven zoals Shell klagen Nederland nu aan vanwege democratische besluiten, zoals de sluiting van het Groninger gasveld. Dit beperkt de vrijheid van de overheid om wetten te maken in het algemeen belang.

Motie van de leden Kröger en Dobbe over in kaart brengen waar kwetsbaarheden zitten voor Nederland en haar handelspartners als gevolg van verdragen met ISDS of ICS

De kamer, constaterende dat Nederland onder het Investor-State Dispute Settlement (ISDS) wordt aangeklaagd door bedrijven als Shell, ExxonMobil en Petrogas vanwege democratisch tot stand gekomen maatregelen in het algemeen belang, zoals sluiting van het Groninger gasveld en invoering van de solidariteitsbijdrage; constaterende dat Nederland partij is bij ongeveer 75 handels- en investeringsverdragen die een vorm van ISDS bevatten en dit soort zaken mogelijk maken; overwegende dat Nederland uit het Energy Charter Treaty is gestapt, onder andere vanwege het risico van dit soort zaken door private partijen; verzoekt de regering om in kaart te brengen waar kwetsbaarheden zitten voor Nederland en zijn handelspartners als gevolg van verdragen met ISDS of ICS, waaronder het inperken van beleidsvrijheid, en hoe Nederland en Europa deze risico’s mitigeert bij toekomstige verdragen, en hierover de Kamer na de zomer te rapporteren.
21 mei | GL-PvdA, SP |

Stemverwachting

D66VVDGL-PvdAPVVCDAJA21FVDMarkuszBBBCUDENKPvdDSGPSP50PLUSKeijzerVolt

Verkiezingsprogramma SP

Stemverwachting: voor (erg zeker, 90%)

Argumenten voor: De partij is tegen handelsverdragen waarin grote buitenlandse bedrijven exclusieve privileges krijgen [1]. Daarnaast vindt de partij dat de allergrootste multinationals geen geheime voordeeltjes mogen hebben, maar eerlijk moeten bijdragen aan de samenleving [2]. Specifiek met betrekking tot de gasindustrie stelt de partij dat de overheid aan de kant van de bewoners moet staan en niet aan die van de gasindustrie [3].

Argumenten tegen: Er zijn geen fragmenten in het verkiezingsprogramma die aanleiding geven om tegen deze motie te stemmen.

Bronnen:

  1. "Geen privileges voor buitenlandse bedrijven in handelsverdragen. Wij zetten ons in voor eerlijke internationale handel en blijven ons verzetten tegen handelsverdragen met exclusieve privileges voor grote buitenlandse bedrijven. Het is oneerlijk om van onze boeren en bedrijven te eisen dat ze verduurzamen, terwijl de grenzen openstaan voor nietduurzame producten uit het buitenland. Zo kunnen we bovendien ook uitbuiting van arme landen helpen voorkomen."
  2. "Geen geheime voordeeltjes voor multinationals. De allergrootste multinationals gaan, net zoals alle andere burgers en bedrijven, bijdragen aan onze samenleving en eerlijk belasting betalen. We schaffen geheime afspraken en belastingkortingen af. De bestuurders van bedrijven die belasting ontduiken worden strafrechtelijk vervolgd."
  3. "Stop met gaswinning uit kleine velden. De gaswinning in Groningen is gestopt, maar in tientallen andere dorpen en regio's wordt nog altijd gas uit de bodem gehaald. In kleine gasvelden door het hele land, onder weilanden, natuurgebieden en woonwijken,gaat de winning gewoon door. Wij maken daar een einde aan. Tegelijk zorgen we voor eerlijke compensatie en herstel voor mensen die te maken hebben met schade. Bewoners hebben recht op veiligheid, zekerheid en een overheid die aan hun kant staat. Niet aan die van de gasindustrie."