Risico's van rechtszaken door bedrijven tegen de staat
Motie van de leden Kröger en Dobbe over in kaart brengen waar kwetsbaarheden zitten voor Nederland en haar handelspartners als gevolg van verdragen met ISDS of ICS
De kamer, constaterende dat Nederland onder het Investor-State Dispute Settlement (ISDS) wordt aangeklaagd door bedrijven als Shell, ExxonMobil en Petrogas vanwege democratisch tot stand gekomen maatregelen in het algemeen belang, zoals sluiting van het Groninger gasveld en invoering van de solidariteitsbijdrage; constaterende dat Nederland partij is bij ongeveer 75 handels- en investeringsverdragen die een vorm van ISDS bevatten en dit soort zaken mogelijk maken; overwegende dat Nederland uit het Energy Charter Treaty is gestapt, onder andere vanwege het risico van dit soort zaken door private partijen; verzoekt de regering om in kaart te brengen waar kwetsbaarheden zitten voor Nederland en zijn handelspartners als gevolg van verdragen met ISDS of ICS, waaronder het inperken van beleidsvrijheid, en hoe Nederland en Europa deze risico’s mitigeert bij toekomstige verdragen, en hierover de Kamer na de zomer te rapporteren.Stemverwachting
Verkiezingsprogramma D66
Stemverwachting: voor (vrij zeker, 80%)
Argumenten voor: De partij wil dat Nederland de ruimte heeft om zelf de koers te bepalen [2]. Daarnaast stelt de partij dat het milieu leidend moet zijn in de manier waarop er met andere landen handel wordt gedreven [1]. Ook wil de partij een wettelijke maatschappelijke zorgplicht invoeren voor bestuurders van grote bedrijven [3] en stelt zij duidelijke einddatums voor fossiele technieken [4]. Het in kaart brengen van beperkingen op de beleidsvrijheid door investeringsverdragen sluit aan bij deze wens om zelf keuzes te kunnen maken en het algemeen belang (zoals milieu en klimaat) voorop te stellen.
Argumenten tegen: De partij ziet internationale handel als de drijvende kracht achter de Nederlandse economie en wil dat Europa een kampioen van vrijhandel wordt door wereldwijd handelsovereenkomsten te sluiten [1].
Bronnen:
- "Internationale handel is de drijvende kracht achter een goed draaiende wereldeconomie en achter de Nederlandse economie. Maar liefst een derde van ons geld wordt in het buitenland verdiend. Europa wordt kampioen vrijhandel door wereldwijd handelsovereenkomsten te sluiten. Mensenrechten, arbeidsomstandigheden, de positie van vrouwen en het milieu zijn leidend in de manier waarop wij met andere landen handel drijven. Zo versterken we onze economie en bouwen we onze afhankelijkheid van landen als China af. We stemmen zo snel mogelijk in met het EU-Mercosur (Brazilië, Argentinië, Uruguay en Paraguay) handelsakkoord."
- "Wereldwijd zijn ruim 120 miljoen mensen op de vlucht voor oorlog, geweld en onderdrukking. De overgrote meerderheid vindt onderdak in eigen land of in buurlanden, vaak onder kwetsbare omstandigheden. Slechts een klein deel vraagt asiel aan in Europa, een nog kleiner deel in Nederland. D66 kiest voor een Europa dat vluchtelingen beschermt, oorlogsmisdadigers vervolgt en eerlijke handel mogelijk maakt. We beschermen vrede, binnen de internationale rechtsorde en met respect voor mensenrechten. Nederland kiest daarin niet voor de achterhoede, maar neemt verantwoordelijkheid. We maken ruimte om zelf koers te bepalen en veiligheid in eigen hand te nemen. Zodat mensen in onzekere tijden vrij kunnen leven, zichzelf kunnen zijn en hun eigen keuzes kunnen maken."
- "We voeren een wettelijke maatschappelijke zorgplicht in voor (bestuurders van) grote bedrijven."
- "We stellen per sector een duidelijke einddatum voor fossiele technieken en we maken duidelijke plannen voor de overstap naar duurzame alternatieven. Zo weten bedrijven waar ze aan toe zijn en kunnen investeerders duurzame keuzes maken. De overheid zorgt voor de juiste voorwaarden: van vergunningen en netaansluiting tot passende regels."