Verkiezingsprogramma VVD

Stemverwachting: voor (erg zeker, 95%)

Argumenten voor: De partij streeft naar een kleinere, effectievere en modernere overheid ^[1]. Zij benoemen specifiek dat het aantal rijksambtenaren met 30.000 is toegenomen ^[1]. De partij wil het aantal ambtenaren flink inperken ^[3][5] en de overhead beperken tot maximaal één op de vier medewerkers ^[2][6]. Daarnaast willen ze de automatische uitdijing van de overheid stoppen met een 'opschoonwet' ^[5].

Argumenten tegen: Een personeelsstop zou in de weg kunnen staan bij het aantrekken van de gewenste toptalentklassen en specifieke expertise die de partij juist wil binnenhalen voor de overheid ^[4].

Bronnen:

1. "We moeten het heft in handen nemen en onze overheid en dringend onze wet- en regelgeving moderniseren. Onze overheid moet kleiner, effectiever en moderner. Met de hoogste standaarden. Met wetten en regels die werken voor Nederland. Alleen daarmee kunnen we als land weer boven onszelf uitstijgen. Topprioriteit moet zijn dat de overheid mensen weer meer ademruimte gaat geven. Momenteel zit de overheid de samenleving te vaak in de weg, in plaats dat de overheid juist de ruimte schept voor een sterke samenleving. Terwijl de overheid van de samenleving eist dat elke brief, vergunningsaanvraag of betaling op tijd verstuurd wordt, is de overheid zelf vaak te laat. Terwijl we in de zorg nu al vijftigduizend mensen tekortkomen, is het aantal ambtenaren in vijf jaar toegenomen met bijna 70.000, waarvan 30.000 bij de Rijksoverheid. De ene helft van de ambtenaren werkt inmiddels om de andere helft te ondersteunen of te controleren. We zien dat de Tweede Kamer, dus ook de VVD, in de afgelopen vijftien jaar de overheid te vaak te ingewikkeld heeft gemaakt. Door meer regels te eisen, door te kiezen voor rapportageplichten in plaats van goed toezicht, door steeds weer extra moties en onderzoeken aan te vragen. We kunnen alleen een moderne en effectieve overheid terugkrijgen als de politiek haar regelzucht temt, de overheid kleiner gemaakt wordt en er strak op gestuurd wordt. Wat er bij de overheid gebeurt is geen klein dossier, maar heeft invloed op al het andere dat de overheid voor mensen thuis doet. Alleen als we dat serieus nemen, kunnen we er resultaten op boeken."
2. "Minder ambtenaren door focus op kerntaken: We stellen een strenge norm dat maximaal één op de vier medewerkers bij de Rijksoverheid mag werken in overheadfuncties. Nu is dat nog de helft. Met de operatie effectieve overheid zorgen we ervoor dat er flink minder ambtenaren nodig zijn. Om te zorgen dat bij elk ministerie en bij elke uitvoeringsorganisatie de lat hoog wordt gelegd, willen we dat het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties doorzettingsmacht krijgt om de operatie effectieve overheid uit te voeren, om organisaties efficiënter in te richten en om samenwerking tussen organisaties vlot te trekken. Om vele ambtenaren niet onnodig aan het werk te houden beperken we de reikwijdte van de Wet open overheid en steunen we zelf minder onderzoeksmoties in de Tweede Kamer."
3. "Operatie effectieve overheid: we willen toe naar een fundamenteel effectievere overheid, met veel minder (complexe) wet- en regelgeving, en met aandacht voor wat mensen thuis nodig hebben. We zorgen dat de beste mensen voor de overheid willen en blijven werken en betalen ze meer als dat nodig is, maar stellen ook hogere eisen aan de resultaten die ze leveren. We dammen het aantal ambtenaren flink in en bezuinigen op de ongekende hoeveelheid overhead."
4. "De beste mensen moeten ook voor de overheid kiezen: We trekken getalenteerde ambtenaren aan met toptalentklassen op elk ministerie, naar gelijkenis van 'het klasje' op Buitenlandse Zaken. Salarisontwikkeling wordt meer gekoppeld aan functioneren, getalenteerde ambtenaren moeten sneller kunnen doorstromen in de organisatie en we geven ruimte om specifieke expertise beter te belonen, ook boven de huidige WNT-norm. De overheid geeft het goede voorbeeld en biedt zoveel mogelijk voltijdscontracten aan. Getalenteerde ambtenaren krijgen de ruimte om bijvoorbeeld een post-master te doen bij topinstellingen. De overheid huurt fors minder consultants in en trekt zelf toptalent aan. We beperken de externe inhuur van zzp'ers door de salarissen in vaste dienst voor bijvoorbeeld top-ict-talent meer competitief te maken."
5. "We starten daarom de operatie effectieve overheid. We zorgen dat de beste mensen voor de overheid willen en blijven werken en betalen ze meer als dat nodig is, maar stellen ook hogere eisen aan de resultaten die ze leveren. We dammen het aantal ambtenaren flink in en bezuinigen op de ongekende hoeveelheid overhead. We hebben deze mensen bikkelhard nodig in bijvoorbeeld de zorg, de techniek of het onderwijs. Meer doen, minder papieren processen. De effectieve overheid moet zich focussen op kerntaken en onnodige vertraging verbannen. We stoppen automatische uitdijing van de overheid met een opschoonwet. We schrappen alle regels die geen evident doel meer dienen, schrappen koppen op Europese regels en schrappen regels die door gemeenten, provincies en toezichthouders onnodig en boven op de wet zijn toegevoegd. Zo zorgen we dat de overheid werkt voor de samenleving, in plaats van andersom. Door regels te schrappen, zelf goed bereikbaar te zijn en zelf snel te leveren, laat de overheid aan de samenleving zien dat zij mensen in de basis gewoon vertrouwt, in plaats van wantrouwt. Juist met minder regels komt de samenleving tot bloei. Want wanneer we de samenleving laten bloeien ontstaan de mooiste zaken. Wanneer we mensen hun eigen verantwoordelijkheid en vrijheid teruggeven krijgen mensen thuis meer ruimte. Dat zien we aan de ontzettende grote hoeveelheid vrijwilligers die zich zonder dwang of drang inzetten om de samenleving mooier te maken. Zulke mensen verdienen onze steun. De overheid is geen geluksmachine. Individuele vrijheid is dat wel."
6. "Besparingsdoelen en verspillingsaudits: Er komt een extra bezuinigingsronde op het overheidsapparaat met concrete besparingsdoelen per ministerie, zodat de norm van maximaal een vierde overhead gehaald wordt. Ministeries gaan regelmatig verspillingsaudits doen, dit kan ook op verzoek van de Tweede Kamer. Deze audits kijken of hetzelfde werk door minder mensen gedaan kan worden, of uitgaven wel echt nodig zijn en of projecten niet afgebouwd kunnen worden. De resultaten hiervan worden naar de Kamer gestuurd."