Veilige publieke AI voor het onderwijs

De regering moet met Kennisnet, SURF en SIVON een plan maken voor een veilige, publieke Nederlandse AI-voorziening. De huidige AI-systemen, zoals ChatGPT, zijn commercieel en niet gemaakt voor het onderwijs. Een eigen voorziening beschermt de privacy van kinderen en zorgt dat scholen minder afhankelijk worden van grote technologiebedrijven.

Motie van de leden Rooderkerk en Moorman over een voorstel uitwerken voor een veilige publieke Nederlandse AI-voorziening

De kamer, constaterende dat onderwijsinstellingen moeite hebben om grip te houden op de snelle ontwikkelingen van generatieve AI; constaterende dat kinderen in het funderend onderwijs zich nog moeten ontwikkelen op het gebied van digitale vaardigheden, waardoor zij extra bescherming behoeven; constaterende dat bestaande AI-systemen, zoals ChatGPT, veelal commercieel zijn en niet specifiek zijn ingericht op de pedagogische en didactische behoeften van het onderwijs; overwegende dat een publieke AI-voorziening kan bijdragen aan het reguleren van AI-gebruik op basis van wet- en regelgeving en het borgen van publieke waarden zoals privacy, veiligheid en gelijke kansen; overwegende dat slechts 5% van de scholen in het funderend onderwijs nu AI-beleid heeft en dat het hebben van zo’n voorziening ook hieraan kan bijdragen; overwegende dat een dergelijke voorziening scholen in staat stelt om AI op een gecontroleerde en pedagogisch verantwoorde manier in te zetten en hen minder afhankelijk maakt van big tech; verzoekt de regering samen met Kennisnet, SURF en SIVON een voorstel uit te werken voor een veilige publieke Nederlandse AI-voorziening, en de Kamer dit voor de begrotingsbehandeling te sturen, inclusief financiering, implementatiestrategie en professionalisering van leraren.
10 juni | D66 |

Stemverwachting

D66VVDPVVCDAJA21FVDMarkuszBBBCUDENKPvdDSGPSP50PLUSKeijzerVolt

Verkiezingsprogramma CDA

Stemverwachting: voor (erg zeker, 90%)

Argumenten voor: De partij wil minder afhankelijk worden van Big Tech buiten Europa door te investeren in digitale autonomie [4]. Daarnaast is er de ambitie om de ontwikkeling van een Nederlands 'large language-model' (GPT-NL) te stimuleren als basis voor AI [2]. De partij wil bovendien digitale ethiek en AI-ethiek beter verankeren in het onderwijs [1]. Ook de wens om de samenwerking tussen onderwijsinstellingen, bedrijven en de overheid te stimuleren [3], en de erkenning dat technologie niet waardenvrij is en grote techbedrijven invloed uitoefenen via algoritmes [6], vormen een sterke basis voor het steunen van een publieke, gereguleerde AI-voorziening.

Argumenten tegen: De partij geeft aan terughoudend te zijn met het opleggen van nieuwe taken en leerdoelen aan het onderwijs, evenals met het in het leven roepen van nieuwe subsidieregelingen [5]. De implementatie van een nieuwe publieke AI-voorziening zou als een dergelijke extra taak of regeling beschouwd kunnen worden.

Bronnen:

  1. "Wij willen een betere verankering van digitale ethiek: AI-ethiek, het begrijpen van algoritmes, mediawijsheid en cyberveiligheid in funderend en vervolgonderwijs en bibliotheken. Ook bedrijven, vooral het mkb, dragen bij door hun medewerkers te scholen en toepassingen verantwoord in te zetten. Zo bouwen we samen aan een digitaal weerbare samenleving."
  2. "We stimuleren doorontwikkeling van het Nederlands 'large language-model' GPT-NL als basis voor AI. Ook stimuleren we de bouw van Europees-autonome datacentra. En we steunen de komst van een AI-fabriek in Noord-Nederland en essentiële softwaretoepassingen."
  3. "Binnen het groeifonds komt ruimte voor investeringen in sleuteltechnologieën met een sterke focus op AI. Er komt daarnaast een commissaris AI voor centrale regie. Zo stimuleren we steviger samenwerking en data-uitwisseling tussen bedrijven, onderwijsinstellingen en overheden. Toezichthouders behouden hun onafhankelijke rol, en zien toe op naleving van de geldende wetgeving op het gebied van AI."
  4. "We willen minder afhankelijk worden van Big Tech buiten Europa. Daarom investeren we in digitale autonomie, bijvoorbeeld door als Europa eigen cloud-toepassingen te maken, en met gelijkgestemde landen te bouwen aan de versterking van de Europese chipsector. Daarnaast fungeert de landelijke overheid als voorloper in de transitie naar de eigen cloudtoepassing en ondersteunt het lagere overheden om ook deze transitie door te voeren."
  5. "De administratieve lasten in het funderend onderwijs moeten omlaag. We dagen het onderwijs uit zelf met voorstellen te komen en voeren die uit. De overheid is terughoudend met het opleggen van nieuwe taken en leerdoelen aan het onderwijs en het in het leven roepen van nieuwe subsidieregelingen."
  6. "Kunstmatige intelligentie (AI) ontwikkelt zich snel tot een drijvende kracht achter economische macht, wetenschappelijke vooruitgang en geopolitieke invloed. Europa bevindt zich op een knooppunt in de wereldwijde AI-race, maar loopt achter op de VS en China. We blijven aandacht hebben voor digitale ethiek, want digitale technologie is niet waardenvrij. Grote techbedrijven sturen via algoritmes, en data worden op grote schaal opgeslagen."