Veilige publieke AI voor het onderwijs

De regering moet met Kennisnet, SURF en SIVON een plan maken voor een veilige, publieke Nederlandse AI-voorziening. De huidige AI-systemen, zoals ChatGPT, zijn commercieel en niet gemaakt voor het onderwijs. Een eigen voorziening beschermt de privacy van kinderen en zorgt dat scholen minder afhankelijk worden van grote technologiebedrijven.

Motie van de leden Rooderkerk en Moorman over een voorstel uitwerken voor een veilige publieke Nederlandse AI-voorziening

De kamer, constaterende dat onderwijsinstellingen moeite hebben om grip te houden op de snelle ontwikkelingen van generatieve AI; constaterende dat kinderen in het funderend onderwijs zich nog moeten ontwikkelen op het gebied van digitale vaardigheden, waardoor zij extra bescherming behoeven; constaterende dat bestaande AI-systemen, zoals ChatGPT, veelal commercieel zijn en niet specifiek zijn ingericht op de pedagogische en didactische behoeften van het onderwijs; overwegende dat een publieke AI-voorziening kan bijdragen aan het reguleren van AI-gebruik op basis van wet- en regelgeving en het borgen van publieke waarden zoals privacy, veiligheid en gelijke kansen; overwegende dat slechts 5% van de scholen in het funderend onderwijs nu AI-beleid heeft en dat het hebben van zo’n voorziening ook hieraan kan bijdragen; overwegende dat een dergelijke voorziening scholen in staat stelt om AI op een gecontroleerde en pedagogisch verantwoorde manier in te zetten en hen minder afhankelijk maakt van big tech; verzoekt de regering samen met Kennisnet, SURF en SIVON een voorstel uit te werken voor een veilige publieke Nederlandse AI-voorziening, en de Kamer dit voor de begrotingsbehandeling te sturen, inclusief financiering, implementatiestrategie en professionalisering van leraren.
10 juni | D66, PRO | Aangenomen: 114–36 |

Stemuitslag

D66VVDPROCDAJA21CUDENKPvdDSGPSPKeijzerVolt50PLUS
PVVFVDMarkuszBBB

Verkiezingsprogramma GL-PvdA

Stemverwachting: voor (erg zeker, 95%)

Argumenten voor: De partij wil het onderwijs minder afhankelijk maken van dominante techbedrijven en streeft naar het gebruik van open-source software om monopolies van Big Tech tegen te gaan [3]. Daarnaast pleit de partij voor publieke controle over AI om te voorkomen dat algoritmes of buitenlandse techmiljardairs de democratie beïnvloeden, en wil zij investeren in AI die bijdraagt aan de samenleving [4]. Ook het idee van een eigen AI-fabriek om te kunnen experimenteren met nieuwe toepassingen past bij de wens voor een eigen AI-voorziening [2]. Tot slot sluit de focus op veiligheid en het beperken van risico's van AI aan bij de behoefte aan een gereguleerde voorziening [1].

Argumenten tegen: Er zijn in de verstrekte teksten geen argumenten te vinden die tegen het instellen van een publieke AI-voorziening pleiten.

Bronnen:

  1. "Waak voor de risico's van AI. Naast de kansen van AI, zijn we ons bewust van de risico's. Op dit moment is AI te vervuilend, vervaagt het de grens tussen wat echt en nep is en laten we belangrijke taken over aan taalmodellen waardoor we zelf vaardigheden verliezen. We nemen maatregelen om dit te voorkomen. We verbieden riskante AI-systemen, zoals systemen voor realtime-gezichts- of emotieherkenning. AI-gegenereerde content moet altijd als zodanig herkenbaar zijn, met duidelijke bronvermelding. Data voor het trainen van AI-modellen mag alleen zonder dwang of drang en met expliciete toegang verkregen zijn."
  2. "Een eigen AI-fabriek en taalmodel. We investeren in de komst van een AI-fabriek in Groningen, waar start-ups en overheden vrijuit kunnen experimenteren met nieuwe toepassingen. Dat gebeurt met respect voor het privacy- en auteursrecht, en met een eerlijke beloning van alle deelnemers."
  3. "Onderwijs zonder marketing. Ons onderwijs is een verkapte marketingmachine voor Big Tech geworden. In plaats daarvan willen we leerlingen en studenten digitale vaardigheden leren die niet gebonden zijn aan producten van dominante marktpartijen die hun monopolies hiermee versterken. Onderwijs met opensourcebesturingssystemen en -software helpt een volgende generatie onafhankelijker te worden van dominante techbedrijven. Dit zal op termijn leiden tot een veerkrachtigere en veelzijdigere digitale economie."
  4. "Daarom kiezen we in alles wat we doen voor verantwoordelijk gebruik en publieke controle. In een democratie moeten mensen zich vrij en veilig kunnen uitspreken, zonder dat het gesprek gestuurd wordt door onzichtbare algoritmes of de politieke agenda van buitenlandse techmiljardairs. We creëren eerlijke algoritmes, versterken onze veiligheid en investeren in kunstmatige intelligentie die bijdraagt aan de samenleving. Zo voorkomen we dat de ongelijkheid toeneemt en beschermen we onze vrijheden."