Veilige publieke AI voor het onderwijs

De regering moet met Kennisnet, SURF en SIVON een plan maken voor een veilige, publieke Nederlandse AI-voorziening. De huidige AI-systemen, zoals ChatGPT, zijn commercieel en niet gemaakt voor het onderwijs. Een eigen voorziening beschermt de privacy van kinderen en zorgt dat scholen minder afhankelijk worden van grote technologiebedrijven.

Motie van de leden Rooderkerk en Moorman over een voorstel uitwerken voor een veilige publieke Nederlandse AI-voorziening

De kamer, constaterende dat onderwijsinstellingen moeite hebben om grip te houden op de snelle ontwikkelingen van generatieve AI; constaterende dat kinderen in het funderend onderwijs zich nog moeten ontwikkelen op het gebied van digitale vaardigheden, waardoor zij extra bescherming behoeven; constaterende dat bestaande AI-systemen, zoals ChatGPT, veelal commercieel zijn en niet specifiek zijn ingericht op de pedagogische en didactische behoeften van het onderwijs; overwegende dat een publieke AI-voorziening kan bijdragen aan het reguleren van AI-gebruik op basis van wet- en regelgeving en het borgen van publieke waarden zoals privacy, veiligheid en gelijke kansen; overwegende dat slechts 5% van de scholen in het funderend onderwijs nu AI-beleid heeft en dat het hebben van zo’n voorziening ook hieraan kan bijdragen; overwegende dat een dergelijke voorziening scholen in staat stelt om AI op een gecontroleerde en pedagogisch verantwoorde manier in te zetten en hen minder afhankelijk maakt van big tech; verzoekt de regering samen met Kennisnet, SURF en SIVON een voorstel uit te werken voor een veilige publieke Nederlandse AI-voorziening, en de Kamer dit voor de begrotingsbehandeling te sturen, inclusief financiering, implementatiestrategie en professionalisering van leraren.
10 juni | D66 |

Stemverwachting

D66VVDPVVCDAJA21FVDMarkuszBBBCUDENKPvdDSGPSP50PLUSKeijzerVolt

Verkiezingsprogramma Volt

Stemverwachting: voor (erg zeker, 100%)

Argumenten voor: De partij pleit specifiek voor een publieke digitale infrastructuur in het onderwijs, zodat scholen onafhankelijk worden van commerciële aanbieders en er beter toezicht mogelijk is op privacy en veiligheid [3]. Daarnaast stelt de partij dat studenten en docenten moeten kunnen werken in een publieke leeromgeving die open-source is, voldoet aan hoge standaarden voor privacy en digitale autonomie, en die publiek gefinancierd wordt [4]. De partij wil bovendien dat leerlingen leren over AI en de verantwoordelijke inzet hiervan, waarbij docenten goed moeten worden toegerust om dit les te geven [1]. Ook het gebruik van publieke toepassingen zoals chatbots (bijvoorbeeld GPT-NL) wordt ondersteund om de AI-geletterdheid te vergroten [2].

Argumenten tegen: Er zijn in het verkiezingsprogramma geen argumenten te vinden die tegen de ontwikkeling van een publieke AI-voorziening of de onafhankelijkheid van commerciële partijen in het onderwijs pleiten.

Bronnen:

  1. "Om de Nederlandse kenniseconomie en internationale concurrentiekracht te versterken, moet het onderwijs blijven vernieuwen. Volt pleit ervoor dat middelbare scholieren leren over kunstmatige intelligentie (AI) en hoe deze technologie verantwoord wordt ingezet. Voor een succesvolle invoering is breed draagvlak onder scholen en docenten essentieel. Om ruimte te scheppen in het curriculum, moeten leerdoelen worden geschrapt die leerlingen onvoldoende voorbereiden op de snel veranderende samenleving en arbeidsmarkt. Nieuwe leerdoelen worden opgenomen in de lerarenopleidingen, zodat docenten goed zijn toegerust om hierover les te geven."
  2. "Door Nederlanders proactief te informeren en te onderwijzen over AI, bijvoorbeeld door middel van chatbots op basis van GPT-NL, vergroten we de AI-geletterdheid van Nederlanders. Ook gebruiken we een soortgelijke toepassing als direct contactpunt met de landelijke overheid voor inwoners. Zo brengen we de overheid dichter naar de inwoner."
  3. "Volt pleit voor een publieke digitale infrastructuur in het onderwijs, zodat scholen onafhankelijk worden van commerciële aanbieders. Door eigen publieke platforms kunnen digitale leermiddelen gratis beschikbaar worden gesteld. Ook is zo een beter toezicht mogelijk op privacy en veiligheid."
  4. "Studenten en docenten moeten veilig en toegankelijk kunnen werken in één digitale omgeving, met functies voor roosters, studiemateriaal, opdrachten, communicatie, toetsen en loopbaangegevens, zonder afhankelijk te zijn van commerciële platforms of softwarebedrijven. Deze publieke leeromgeving is open-source en voldoet aan hoge standaarden op het gebied van privacy, transparantie en digitale autonomie. Onderwijsinstellingen krijgen structurele ondersteuning bij de overstap en het gebruik. De ontwikkeling en het beheer worden publiek gefinancierd."