Steun voor maatschappelijke organisaties
De regering moet een plan maken om de ruimte voor maatschappelijke organisaties wereldwijd te beschermen. Ook moet de regering onderzoeken of er weer een speciaal fonds komt om deze organisaties financieel te steunen. De vrijheid van deze groepen wordt wereldwijd namelijk steeds kleiner. Dit is een groot gevaar voor de democratie en de mensenrechten.
Motie van het lid Kröger over een beleidsagenda voor het tegengaan van krimpende maatschappelijke ruimte
De kamer, constaterende dat wereldwijd de ruimte voor het maatschappelijk middenveld onder druk staat, met negatieve gevolgen voor democratie, mensenrechten en stabiliteit; constaterende dat zowel de nationale SDG-rapportage als de Adviesraad Internationale Vraagstukken het belang benadrukken van flexibele financiering voor maatschappelijke actoren, onder meer via ambassades; overwegende dat het voormalige Civic Space Fund ambassades in staat stelde om lokale maatschappelijke organisaties te ondersteunen op thema’s als mensenrechten, klimaat, vrouwenrechten en vrijheid van meningsuiting; verzoekt de regering om voor het debat over de beleidsbrief Buitenlandse Zaken 2026 met een beleidsagenda te komen voor het tegengaan van krimpende maatschappelijke ruimte; verzoekt de regering voorts om als onderdeel hiervan te bezien hoe een soortgelijk fonds opgezet kan worden, beheerd door een gespecialiseerde organisatie, waarmee maatschappelijke organisaties en lokale initiatieven worden ondersteund op het gebied van democratie en maatschappelijke ruimte.18 juni | onbekend | Aangenomen: 79–70 |
Stemuitslag
Verkiezingsprogramma PvdD
Stemverwachting: voor (erg zeker, 95%)
Argumenten voor: De partij wil juist meer investeren in het maatschappelijk middenveld en in de versterking van de democratie en de vrije pers wereldwijd [1]. Er is een expliciet streven om laagdrempelige toegang tot financiering te faciliteren voor (grassroots) maatschappelijke organisaties in het Mondiale Zuiden [3]. Daarnaast benadrukt de partij dat lokale maatschappelijke organisaties direct betrokken moeten worden bij beleidsvorming en de besteding van middelen, bijvoorbeeld op het gebied van klimaat [5]. De partij ziet de beperking van maatschappelijke organisaties en de druk op kritische stemmen als een bedreiging voor de democratie en de rechtsstaat [4][6]. Tot slot wil de partij dat maatschappelijke organisaties continu worden geraadpleegd bij de uitvoering van buitenlandbeleid [2].
Argumenten tegen: Het verkiezingsprogramma biedt geen argumenten om tegen de motie te stemmen.
Bronnen:
- "We investeren in verbinding en kennisuitwisseling tussen burgers en maatschappelijke organisaties uit democratische landen. In gesprek blijven met elkaar en het nader tot elkaar komen zijn sleutels tot vreedzame oplossingen. Ook de verbinding met kritische maatschappelijke organisaties in niet-democratische landen is essentieel. Daarom moet het kabinet niet minder, maar veel meer investeren in het maatschappelijke middenveld, de versterking van de positie van mensen in gemarginaliseerde posities en in de versterking van de democratie en vrije pers wereldwijd."
- "Bij het opstellen, uitvoeren en evalueren van buitenlandbeleid worden maatschappelijke organisaties continu geraadpleegd, zowel in landen in het Mondiale Zuiden als in Nederland."
- "We faciliteren laagdrempelige toegang tot financiering voor (grassroots) maatschappelijke organisaties in landen in het Mondiale Zuiden, trainingen en capaciteitsopbouw en ondersteunen democratiseringsprocessen."
- "De toegang tot de rechter staat onder druk. De zittende macht probeert maatschappelijke organisaties het zwijgen op te leggen door hun gang naar de rechter te bemoeilijken, terwijl tegelijk hun slagkracht wordt verzwakt door rigoureuze bezuinigingen. Zo wordt de rechtsbescherming van mensen, dieren en natuur doelbewust verzwakt. We staan pal voor een sterke rechtsstaat waarin burgers en organisaties zich kunnen verzetten tegen onrecht, machtsmisbruik en vervuiling. De Partij voor de Dieren verdedigt de democratische rechtsstaat als levend systeem dat burgers beschermt en macht begrenst. Het demonstratierecht, de toegang tot de rechter en een onafhankelijk maatschappelijk middenveld zijn geen obstakels, maar voorwaarden voor een open samenleving. Maatschappelijke organisaties spelen een cruciale rol bij het signaleren van misstanden en het bewaken van rechten. De toenemende trend om hen juridisch en politiek te beperken is een bedreiging voor het democratisch proces. Dat organisaties steeds vaker naar de rechter stappen om de overheid aan haar eigen wetten te houden is geen probleem, maar een alarmbel."
- "We betrekken burgers bij onderhandelingen, besluitvorming en uitvoering op het gebied van (internationaal) klimaatbeleid. Met name vrouwen, jongeren, inheemse gemeenschappen en lokale maatschappelijke organisaties in ontwikkelingslanden spelen een cruciale rol in de strijd tegen klimaatverandering, maar hebben nog steeds geen gelijkwaardige of betekenisvolle plek aan tafel. Voor effectieve en duurzame besteding van internationale klimaatgelden is het cruciaal dat deze groepen direct worden betrokken bij beleidsvorming en besteding van middelen."
- "Of het nu gaat om klimaatactivisten, demonstranten tegen de genocide in Gaza of om maatschappelijke organisaties die via de rechter gelijk krijgen: zij zien hun grondrechten stap voor stap ingeperkt worden door politieke en bestuurlijke tegenwerking. De bescherming van de rechten van deze kritische stemmen moet gewaarborgd worden om een gezonde rechtsstaat te onderhouden. Vrijheid van meningsuiting, het recht op vreedzaam protest en onafhankelijke rechtspraak maken samen de democratie mogelijk."