De regering moet een plan maken om de ruimte voor maatschappelijke organisaties wereldwijd te beschermen. Ook moet de regering onderzoeken of er weer een speciaal fonds komt om deze organisaties financieel te steunen. De vrijheid van deze groepen wordt wereldwijd namelijk steeds kleiner. Dit is een groot gevaar voor de democratie en de mensenrechten.
Motie van het lid Kröger over een beleidsagenda voor het tegengaan van krimpende maatschappelijke ruimte
De kamer,
constaterende dat wereldwijd de ruimte voor het maatschappelijk
middenveld onder druk staat, met negatieve gevolgen voor democratie,
mensenrechten en stabiliteit;
constaterende dat zowel de nationale SDG-rapportage als de Adviesraad
Internationale Vraagstukken het belang benadrukken van flexibele
financiering voor maatschappelijke actoren, onder meer via ambassades;
overwegende dat het voormalige Civic Space Fund ambassades in staat
stelde om lokale maatschappelijke organisaties te ondersteunen op
thema’s als mensenrechten, klimaat, vrouwenrechten en vrijheid van
meningsuiting;
verzoekt de regering om voor het debat over de beleidsbrief Buitenlandse
Zaken 2026 met een beleidsagenda te komen voor het tegengaan van
krimpende maatschappelijke ruimte;
verzoekt de regering voorts om als onderdeel hiervan te bezien hoe een
soortgelijk fonds opgezet kan worden, beheerd door een gespecialiseerde
organisatie, waarmee maatschappelijke organisaties en lokale initiatieven
worden ondersteund op het gebied van democratie en maatschappelijke
ruimte.
Argumenten voor: De partij wil het maatschappelijk middenveld in landen buiten de EU actief ondersteunen door de capaciteit op ambassades te vergroten [1]. In de buitenlandse betrekkingen wil de partij lokale experts en ngo's centraal stellen, waarbij landen die stappen zetten in hun democratie, rechtsstaat en persvrijheid financieel worden bevoordeeld [5]. De partij benadrukt dat ambassades voldoende middelen moeten krijgen om hun taken uit te kunnen voeren [3] en zet zich in voor de wereldwijde persvrijheid [4]. Daarnaast is er de expliciete wens om het maatschappelijk middenveld in het Caribisch deel van het Koninkrijk te versterken met financiële steun [2].
Argumenten tegen: Er zijn in de verstrekte tekst geen argumenten te vinden om tegen de motie te stemmen.
Bronnen:
"Nederland steunt actief het maatschappelijk middenveld in landen buiten de EU. Om dit te doen vergroten we de capaciteit op ambassades zodat vanuit daar mensen in het veld beter ondersteund kunnen worden."
"versterken we het maatschappelijk middenveld in het Caribisch deel van het Koninkrijk door middel van (financiële) steun;"
"Zolang er nog geen volwaardig Europees diplomatiek apparaat is, blijven het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken en onze ambassades belangrijk. Zij moeten genoeg middelen krijgen om hun taken uit te kunnen voeren."
"Er worden ten minste 250 noodvisa afgegeven aan buitenlandse journalisten in levensbedreigende situaties. Persvrijheid houdt niet op bij de grens, dus we moeten ervoor zorgen dat journalisten overal ter wereld veilig hun werk kunnen doen. Nederland roept, als voorzitter van de Media Freedom Coalition, andere landen op een in verhouding even groot aantal noodvisa af te geven."
"Het EU- en Nederlands ontwikkelingsbudget wordt omgezet in een financieringsmodel gebaseerd gelijkwaardige samenwerking. Landen die aantoonbaar stappen vooruit zetten in hun democratie (bijvoorbeeld op het gebied van rechtsstaat, vrijheid van meningsuiting en persvrijheid) zullen hiervan profiteren. Volt zet lokale experts, ngo's, banken, investeringsfondsen en bedrijven centraal in buitenlandse betrekkingen. Zo creëren we samenwerking op een gelijkwaardige manier, in plaats van vanuit eenzijdige afhankelijkheid. Extra nadruk wordt gelegd op het financieren van projecten in lokale valuta. Dit in tegenstelling tot de huidige praktijk waarbij financieringen door ontwikkelingsbanken meestal in harde valuta zoals de euro of de dollar worden verschaft, waardoor schulden in geval van een ontwaarding van de lokale valuta onbetaalbaar worden."