De regering moet een plan maken om de ruimte voor maatschappelijke organisaties wereldwijd te beschermen. Ook moet de regering onderzoeken of er weer een speciaal fonds komt om deze organisaties financieel te steunen. De vrijheid van deze groepen wordt wereldwijd namelijk steeds kleiner. Dit is een groot gevaar voor de democratie en de mensenrechten.
Motie van het lid Kröger over een beleidsagenda voor het tegengaan van krimpende maatschappelijke ruimte
De kamer,
constaterende dat wereldwijd de ruimte voor het maatschappelijk
middenveld onder druk staat, met negatieve gevolgen voor democratie,
mensenrechten en stabiliteit;
constaterende dat zowel de nationale SDG-rapportage als de Adviesraad
Internationale Vraagstukken het belang benadrukken van flexibele
financiering voor maatschappelijke actoren, onder meer via ambassades;
overwegende dat het voormalige Civic Space Fund ambassades in staat
stelde om lokale maatschappelijke organisaties te ondersteunen op
thema’s als mensenrechten, klimaat, vrouwenrechten en vrijheid van
meningsuiting;
verzoekt de regering om voor het debat over de beleidsbrief Buitenlandse
Zaken 2026 met een beleidsagenda te komen voor het tegengaan van
krimpende maatschappelijke ruimte;
verzoekt de regering voorts om als onderdeel hiervan te bezien hoe een
soortgelijk fonds opgezet kan worden, beheerd door een gespecialiseerde
organisatie, waarmee maatschappelijke organisaties en lokale initiatieven
worden ondersteund op het gebied van democratie en maatschappelijke
ruimte.
Argumenten voor: De partij spreekt expliciet de steun uit voor het maatschappelijk middenveld [1]. Ze willen wereldwijd ngo's, vakbonden en journalisten ondersteunen in hun strijd tegen autocratische regimes om zo democratie en de rechtsstaat te waarborgen [2]. Daarnaast wil de partij investeren in ontwikkelingssamenwerking en samenwerkingen tussen landen en ngo's [3]. De partij steunt mensenrechtenorganisaties, democratische processen en emancipatoire bewegingen [4] en wil specifiek investeren in mensenrechten, met name voor groepen en thema's die onder druk staan [5].
Argumenten tegen: Het verkiezingsprogramma bevat geen fragmenten die tegen het ondersteunen van het maatschappelijk middenveld of het creëren van een fonds voor democratie en mensenrechten pleiten.
Bronnen:
"Steun maatschappelijk middenveld. We ondersteunen daarnaast gematigde vreedzame maatschappelijke organisaties en bewegingen in Israël en Palestina en ondersteunen nieuwe verkiezingen en hervormingen van de Palestijnse Autoriteit."
"Vrijheid, mensenrechten, democratie en rechtsstaat. In een wereld waar (extreem)rechtse bewegingen de vrijheden van burgers aanvallen, staan wij op voor democratie en rechtsstaat. We intensiveren het Nederlandse beleid ten aanzien van democratie-ondersteuning binnen en buiten Europa. We steunen ngo's, vakbonden en journalisten wereldwijd in hun strijd tegen autocratische regimes. We dragen de universaliteit van mensenrechten actief uit door op te komen voor minderheden en een feministisch buitenlandbeleid te voeren. We zijn transparant in de afwegingen die we maken in samenwerking met bijvoorbeeld autocratische staten."
"We komen internationaal op voor vrede, veiligheid, welvaart, democratie en klimaatrechtvaardigheid. Daar hoort een sterke Nederlandse diplomatie bij. We draaien de bezuinigingen op onze ambassades en consulaten daarom terug. We investeren in ontwikkelingssamenwerking en relaties met gelijkgestemden om te komen tot effectieve uitkomsten in een wereld van veto's en moeizame internationale samenwerking. We bestrijden de gevaarlijke opkomst van autocratie in Europa en daarbuiten. We maken werk van samenwerkingen tussen landen, bedrijven en ngo's die investeren in kansen op economisch, sociaal en ecologisch gebied. We analyseren de dreigingen in de wereld, vergroten onze weerbaarheid en versterken daartoe de Nationale Veiligheidsraad."
"Breder Midden-Oosten. Nederland voert een breder Midden-Oostenbeleid met aandacht zowel voor de mensenrechten als de economische betrekkingen met de Golfstaten als de fragielere staten die veel vluchtelingen opnemen. We kiezen voor een Nederlands en Europees beleid ten aanzien van deze kritische regio, waarin we ons onafhankelijker opstellen van de VS. Nederland zal helpen terreur en extremisme te bestrijden, inclusief de complexe oorzaken daarvan, en speelt actief in op nieuwe ontwikkelingen in de regio, zoals in Syrië en Libanon. We steunen zelfbeschikkingsrecht, democratische processen, vreedzame krachten, mensenrechtenorganisaties en emancipatoire vrouwenbewegingen in de hele regio. Dit is belangrijk om mogelijk te maken dat mensen in hun eigen economische en sociaal-culturele omgeving een stabiel bestaan kunnen opbouwen. We kiezen daarnaast voor stevige sancties op mensenrechtenschendingen."
"Een donorland met durf. Nederland investeert in mensenrechten en heeft daarbij speciale aandacht voor de mensenrechten van groepen en thema's die onder druk staan. Denk hierbij aan vrouwenrechten, LHBTIQA+ rechten en seksuele en reproductieve gezondheid en rechten."