Steun voor maatschappelijke organisaties

De regering moet een plan maken om de ruimte voor maatschappelijke organisaties wereldwijd te beschermen. Ook moet de regering onderzoeken of er weer een speciaal fonds komt om deze organisaties financieel te steunen. De vrijheid van deze groepen wordt wereldwijd namelijk steeds kleiner. Dit is een groot gevaar voor de democratie en de mensenrechten.

Motie van het lid Kröger over een beleidsagenda voor het tegengaan van krimpende maatschappelijke ruimte

De kamer, constaterende dat wereldwijd de ruimte voor het maatschappelijk middenveld onder druk staat, met negatieve gevolgen voor democratie, mensenrechten en stabiliteit; constaterende dat zowel de nationale SDG-rapportage als de Adviesraad Internationale Vraagstukken het belang benadrukken van flexibele financiering voor maatschappelijke actoren, onder meer via ambassades; overwegende dat het voormalige Civic Space Fund ambassades in staat stelde om lokale maatschappelijke organisaties te ondersteunen op thema’s als mensenrechten, klimaat, vrouwenrechten en vrijheid van meningsuiting; verzoekt de regering om voor het debat over de beleidsbrief Buitenlandse Zaken 2026 met een beleidsagenda te komen voor het tegengaan van krimpende maatschappelijke ruimte; verzoekt de regering voorts om als onderdeel hiervan te bezien hoe een soortgelijk fonds opgezet kan worden, beheerd door een gespecialiseerde organisatie, waarmee maatschappelijke organisaties en lokale initiatieven worden ondersteund op het gebied van democratie en maatschappelijke ruimte.
18 juni | onbekend | Aangenomen: 79–70 |

Stemuitslag

Verkiezingsprogramma VVD

Stemverwachting: tegen (vrij zeker, 70%)

Argumenten voor: De partij wil zich harder verzetten tegen autocratische regimes die de wereldwijde democratie en vrijheid ondermijnen [5]. De partij steunt specifiek vrijheidsbewegingen (zoals in Iran) [7] en wil internationale organen zoals de VN-Mensenrechtenraad hervormen zodat landen die mensenrechten schenden geen invloed hebben [4].

Argumenten tegen: Maatschappelijke organisaties moeten volgens de partij meer op eigen benen staan en hun financiering voor ontwikkelingswerk grotendeels uit de maatschappij zelf halen in plaats van uit de overheid [1]. De partij wil minder uitgeven aan ontwikkelingssamenwerking en meer aan defensie [6]. Daarnaast wil de partij de geldkraan sluiten voor organisaties die intolerantie, discriminatie of haatzaaien verspreiden [2][3] en benadrukt dat steun in het buitenland altijd voorwaardelijk moet zijn en het Nederlands belang moet dienen [6].

Bronnen:

  1. "Maatschappelijke organisaties moeten op eigen benen staan: Maatschappelijke organisaties (ngo's) die vanuit de overheid subsidies voor ontwikkelingswerk willen ontvangen, moeten hun financiering voor een belangrijk deel eerst uit de maatschappij zelf halen. De VVD vindt dat organisaties die de staat aanklagen, niet door diezelfde staat met belastinggeld moeten worden gefinancierd. Ook stoppen we met gezamenlijke opleidingstrajecten voor ambtenaren en ngo-medewerkers."
  2. "Stoppen subsidies haatzaaiers: We stoppen overheidssubsidies van organisaties in binnenen buitenland die zich schuldig maken aan discriminatie of haatzaaien."
  3. "We sluiten de geldkraan voor intolerantie: We gaan met de stofkam door subsidieregelingen. We toetsen of organisaties de integratie van nieuwkomers belemmeren. Als dit het geval is wordt de subsidie ingetrokken. Organisaties die integratie tegengaan zijn geen gesprekspartners meer in de maatschappelijke dialoog om integratiebeleid te maken."
  4. "Verdragen aanpassen of opzeggen: Net zoals we wetten af en toe wijzigen, moeten verdragen als het Vluchtelingenverdrag en het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) worden herzien om bij de tijd te blijven. Ook de VN-Veiligheidsraad moet worden aangepast aan de verhoudingen van nu. VN-uitgaven worden scherper gecontroleerd; bijdragen worden waar nodig teruggeschroefd. We zetten ons actief in om de VN-Mensenrechtenraad te hervormen: landen die zelf mensenrechten stelselmatig schenden, zoals Iran of China, horen hier geen stem te hebben"
  5. "De internationale rechtsorde heeft Nederland decennia veiligheid en welvaart gebracht. Het is grondwettelijk vastgelegd dat wij bijdragen aan vrede en veiligheid, maar de orde die we hebben gebouwd brokkelt af: grootmachten testen grenzen, internationale afspraken worden genegeerd. Dit is ernstig, maar wel de realiteit. De VS trekken zich steeds verder terug en verleggen hun aandacht naar de Pacific. China is bezig een eigen wereldorde op te bouwen waarin liberale waarden niets voorstellen. Rusland voert niet alleen een oorlog in Oekraïne, maar ondermijnt ook hier in Nederland onze veiligheid via spionage, cyberaanvallen en desinformatie. Autocratische regimes testen onze weerbaarheid en vinden elkaar. Van Moskou tot Teheran, van Pyongyang tot Caracas. Poetin heeft vrienden, zelfs binnen Europa. Wie daar zijn ogen voor sluit, doet Nederland tekort."
  6. "Minder ontwikkelingssamenwerking, meer defensie: De VVD gaat mee met de huidige geopolitieke realiteit door te investeren in defensie en minder uit te geven aan ontwikkelingssamenwerking. We volgen hiermee het voorbeeld van meer Europese landen, zoals het VK. Wat de VVD betreft blijven we middelen vrijmaken voor noodhulp, de VN en opvang in de regio. Elke euro die Nederland in het buitenland uitgeeft, moet bijdragen aan onze eigen veiligheid, vrijheid en economische kracht. Dit geldt dus ook voor de middelen die we inzetten voor ontwikkelingssamenwerking. Migratiebeheersing is ook geopolitiek, en vormt daarom een cruciaal onderdeel van dit beleid. Landen die weigeren om uitgeprocedeerde asielzoekers terug te nemen, kunnen niet langer op onze hulp rekenen. Onze steun is voorwaardelijk en dient altijd het Nederlands belang."
  7. "Aanpakken Iraans regime: Het Iraanse regime ondermijnt wereldwijd de veiligheid en vrijheid. We moeten ons harder verweren tegen Iraanse hybride aanvallen op onze instituties, democratie en welvaart. We kunnen niet tolereren dat Iran criminelen inzet om hier in Nederland dissidenten te liquideren. We voeren druk op: met sancties, opsporing van Iraanse inmenging in Nederland, verbod op invloedrijke Iraanse organisaties, en steun aan Iraanse vrijheidsbewegingen. De Iraanse Revolutionaire Garde moet op de EU-terreurlijst."