De regering moet een plan maken om de ruimte voor maatschappelijke organisaties wereldwijd te beschermen. Ook moet de regering onderzoeken of er weer een speciaal fonds komt om deze organisaties financieel te steunen. De vrijheid van deze groepen wordt wereldwijd namelijk steeds kleiner. Dit is een groot gevaar voor de democratie en de mensenrechten.
Motie van het lid Kröger over een beleidsagenda voor het tegengaan van krimpende maatschappelijke ruimte
De kamer,
constaterende dat wereldwijd de ruimte voor het maatschappelijk
middenveld onder druk staat, met negatieve gevolgen voor democratie,
mensenrechten en stabiliteit;
constaterende dat zowel de nationale SDG-rapportage als de Adviesraad
Internationale Vraagstukken het belang benadrukken van flexibele
financiering voor maatschappelijke actoren, onder meer via ambassades;
overwegende dat het voormalige Civic Space Fund ambassades in staat
stelde om lokale maatschappelijke organisaties te ondersteunen op
thema’s als mensenrechten, klimaat, vrouwenrechten en vrijheid van
meningsuiting;
verzoekt de regering om voor het debat over de beleidsbrief Buitenlandse
Zaken 2026 met een beleidsagenda te komen voor het tegengaan van
krimpende maatschappelijke ruimte;
verzoekt de regering voorts om als onderdeel hiervan te bezien hoe een
soortgelijk fonds opgezet kan worden, beheerd door een gespecialiseerde
organisatie, waarmee maatschappelijke organisaties en lokale initiatieven
worden ondersteund op het gebied van democratie en maatschappelijke
ruimte.
Argumenten voor: De partij wil de internationale rechtsorde versterken en zet zich in om mensenrechtenschendingen wereldwijd aan te kaarten [6]. Daarnaast is de partij bereid via diplomatieke kanalen te strijden voor de bescherming van religieuze vrijheid en andere fundamentele rechten [4] en pleit zij voor een politiek die stevig staat voor grondrechten [2]. Tevens is de partij voorstander van het stimuleren en ondersteunen van maatschappelijke organisaties en mensen die samenwerken [3][5][7].
Argumenten tegen: Het programma bevat geen directe argumenten om tegen de motie te stemmen, al wordt er wel benadrukt dat geldstromen uit onvrije landen die ongewenste invloed uitoefenen aan banden moeten worden gelegd [1].
Bronnen:
"De Parlementaire ondervragingscommissie ongewenste beïnvloeding uit onvrije landen (POCOB) heeft verontrustende conclusies gepresenteerd. Uit het onderzoek blijkt dat bepaalde islamitische landen met geldstromen invloed uitoefenen in onder meer moskeeën en informeel islamonderwijs. Om dit tegen te gaan leggen we geldstromen uit onvrije landen aan banden. We streven er naar organisaties die dergelijke invloed uitoefenen te verbieden. Vaak zijn deze organisaties in andere landen om deze reden al verboden. Landen die onvrijheid of terrorisme subsidiëren worden gesanctioneerd. Hierin telt de dreigingsappreciatie van de NCTV zwaar mee. De Nederlandse regering stuurt geen afvaardiging naar sportevenementen in dergelijke landen."
"Naast externe bedreigingen voor onze democratie zien we dat onze klassieke grondrechten dreigen af te brokkelen doordat bijvoorbeeld de vrijheid van onderwijs, de vrijheid van vergadering en het demonstratierecht onder druk staan. Het gezag van de rechtspraak wordt ter discussie gesteld en media gewantrouwd. Hetzelfde geldt voor het gezag van internationale instellingen en verdragen. Dit vraagt om politiek die stevig staat voor grondrechten, een weerbare samenleving, een krachtig en effectief justitieapparaat en scherpe normerende keuzes door de overheid."
"Vrijwilligersorganisaties en (sport)verenigingen zijn de bouwstenen van de samenleving voor een bloeiend sociaal en cultureel leven. We willen meer ruimte geven aan mensen die de handen ineenslaan en samen zorg dragen voor elkaar en hun leefomgeving. Deze organisaties ondersteunen we in plaats van te overladen met regels, formulieren en controles. Wetgeving moet minder en niet meer lastendruk opleveren. Daarom willen we regels zoals de AVG zo wijzigen dat deze niet meer tot onnodige regeldruk bij kleinere vrijwilligersorganisaties leidt. De giftenaftrek houden we in stand om doneren aan goede doelen en vrijwilligersorganisaties aan te moedigen."
"Christenen zijn wereldwijd de meest vervolgde religieuze groep. 380 miljoen gelovigen worden vervolgd omdat zij Jezus Christus volgen. Christenvervolging moet op alle mogelijke manieren aan de kaak worden gesteld en bestreden. Bij diplomatieke missies in landen met hevige christenvervolging is dit een vast onderwerp van gesprek. Christenvervolging wordt een speciaal aandachtsveld in de Nederlandse diplomatie. We doen niet mee aan en vaardigen geen kabinetsleden af naar sport- en cultuurevenementen in landen waar vrijheid van religie en levensovertuiging ernstig onder druk staat. Er vinden in beginsel geen staatsbezoeken plaats aan landen met christenvervolging. Er komt een permanent mandaat voor de speciaal gezant voor godsdienstvrijheid in Nederland en de EU. Nederland zet zich actief in via diplomatieke kanalen om de doodstraf op blasfemie en afvalligheid te veroordelen en af te schaffen."
"We leven in een sterke democratische rechtsstaat en in een betrokken samenleving. Toch voelt onze manier van samenleven soms kwetsbaar. We kunnen het zomaar kwijtraken. Mensen en meningen lijken steeds scherper tegenover elkaar te staan. Dat zien we in de media, in de politiek en steeds vaker ook op straat. Er is strijd over wie we zijn als land, over onze gedeelde waarden en cultuur, en over wie daarvan eigenaar is. Mensen voelen zich soms niet meer thuis. Onze tijd heeft vredestichters nodig: mensen die hun mouwen oprollen en bijdragen aan onze samenleving. De ChristenUnie wil deze mensen aanmoedigen en helpen waar dat kan."
"Niet macht en eigenbelang, maar recht en rechtvaardigheid vormen de kern van ons buitenlands beleid. Internationale rechtsbeginselen, zoals nakoming van verdragen en bescherming van burgers conform het humanitair oorlogsrecht, staan daarbij voorop. Nederland is en blijft een actieve en betrouwbare partner in de internationale gemeenschap en van internationale gerechtshoven. Onze inzet is dan ook gericht op versterking en bescherming van de multilaterale rechtsorde, waaronder de VN, die onder grote druk staat. Nederland neemt - idealiter in Europees verband - een leidende rol in het aankaarten van mensenrechtenschendingen en het tegengaan van straffeloosheid. We bestrijden autocratische regimes met sancties. Mensenrechtenschendingen worden bestreden en daders berecht."
"Mensen zijn geschapen om met elkaar te leven. Dat gebeurt in de eerste plaats in het gezin en familie, maar ook in buurt, wijk en dorp. We willen meer ruimte geven aan mensen die de handen ineenslaan en samen zorg dragen voor elkaar of met elkaar het verenigingsleven laten bloeien. De overheid moet dit stimuleren en ruimte geven, in plaats van in de kiem te smoren met onnodig veel regelgeving. De ChristenUnie zet zich in voor wijken waar mensen elkaar ontmoeten en ondersteunen. We investeren in leefbare buurten, goede voorzieningen en verbondenheid tussen stad en regio."