De regering moet onderzoeken hoe bestuursorganen de 'verwijtbaarheid' (de mate waarin iemand iets fout doet) toepassen bij maatregelen of waarschuwingen. Dit is nodig om te zien of persoonlijke omstandigheden en het doenvermogen (wat iemand kan) goed worden meegewogen. Dit beschermt mensen met een verstandelijke beperking of psychische kwetsbaarheid tegen ongelijkheid.
Motie van het lid Ceder over in de wetsevaluatie de toepassing van het begrip "verwijtbaarheid" onderzoeken
De kamer,
constaterende dat in de wet is bepaald dat bestuursorganen bij het
opleggen van een maatregel of waarschuwing onder meer de mate van
verwijtbaarheid van de overtreding moeten betrekken;
overwegende dat voor een zorgvuldige en gelijke toepassing van de wet
van belang is dat inzicht ontstaat in de wijze waarop bestuursorganen het
begrip «verwijtbaarheid» in de praktijk invullen en toepassen;
verzoekt de regering om in de monitoring en in de wettelijk voorziene
evaluatie van deze wet in ieder geval te onderzoeken:
– op welke wijze bestuursorganen het criterium «toerekenbaarheid»
toepassen bij het opleggen van maatregelen en waarschuwingen;
– in hoeverre persoonlijke omstandigheden en doenvermogen van
belanghebbenden daarbij daadwerkelijk worden betrokken;
– welke gevolgen de toepassing van deze criteria heeft voor personen
met een verstandelijke beperking, psychische kwetsbaarheid of
anderszins verminderd doenvermogen;
– of de toepassing van het criterium «verwijtbaarheid» in de uitvoeringspraktijk en rechtspraak leidt tot voldoende rechtsbescherming en een
evenredige besluitvorming;
en de Kamer over de uitkomsten van dit onderzoek te informeren.
Argumenten voor: De partij wil dat nieuwe wetten en regels eenvoudig, toepasbaar en begrijpelijk zijn voor iedereen [1]. Ook hecht de partij belang aan een versterkt rechtssysteem om situaties zoals de toeslagenaffaire te voorkomen en de rechtsstaat te beschermen [3]. Bovendien is er vanuit de partij aandacht voor de ondersteuning van mensen met psychische problemen [2].
Argumenten tegen: Het programma bevat geen argumenten tegen een onderzoek naar de wijze waarop bestuursorganen de mate van verwijtbaarheid meewegen bij het opleggen van maatregelen.
Bronnen:
"Toetsing op werkbaarheid. Nieuwe wetten en regels worden getoetst op eenvoud, toepasbaarheid en begrijpelijkheid voor iedereen."
"Landelijke hulp jongeren met complexe multiproblematiek. Jongeren die ernstige psychische problemen hebben, kunnen vaak niet goed in de gemeente terecht. Onderzocht moet daarom worden of dit uit de Jeugdwet kan worden gehaald en het weer landelijk kan worden geregeld."
"Verbetering Raad van State. Uitspraken over 'intern salderen' van de Raad van State van december 2024 tonen aan dat ons juridische systeem verbetering behoeft. Het kan niet zo zijn dat de hoogste Nederlandse rechter eerst allerlei activiteiten vergunningvrij verklaart, om vijf jaar later te bepalen dat voor diezelfde activiteiten met terugwerkende kracht toch een vergunning nodig is. Veel ondernemers zijn daardoor in onzekerheid gebracht: uitbreidingen of verbouwingen die destijds legaal waren, zijn nu plotsklaps illegaal. Deze gang van zaken is zeer slecht voor het vertrouwen in de rechtsstaat. En het is niet de eerste keer dat de Raad van State onvoldoende werkt als het juridische slot op de deur, zie bijvoorbeeld de toeslagenaffaire. Wij onderzoeken hoe we ons eigen rechtssysteem, inclusief de Raad van State kunnen versterken zodat herhaling wordt voorkomen."