De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking en de Staatssecretaris van Digitale Economie en Soevereiniteit moeten de digitale agenda voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking aanpassen aan de snelle ontwikkeling van AI. Dit voorkomt dat Europa te afhankelijk wordt van buitenlandse technologie en beschermt de Europese economische veiligheid.
Motie van de leden Lohman en Zwinkels over de digitale agenda voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking actualiseren in het licht van Al
De kamer,
constaterende dat de digitale agenda voor Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking uit 2021 dateert, van vóór de doorbraak van
generatieve Al;
constaterende dat het kabinet in de internationale Al-strategie inzet op het
verminderen van strategische afhankelijkheden en het versterken van de
Europese Al-capaciteit;
overwegende dat de razendsnelle ontwikkeling van Al om snelle actie
vraagt, omdat Europa anders langdurig afhankelijk dreigt te worden van
technologie waarover het nauwelijks zeggenschap heeft, met verstrekkende gevolgen voor onze economische veiligheid en ons verdienvermogen;
overwegende dat deze inzet nog onvoldoende is vertaald naar het
handelsbeleid en het handelsinstrumentarium;
verzoekt de Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking en de Staatssecretaris van Digitale Economie en Soevereiniteit
gezamenlijk de digitale agenda voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking te actualiseren in het licht van Al en daarbij uit te
werken hoe het handelsinstrumentarium kan bijdragen aan het Europese
verdienvermogen, markttoegang voor Europese technologiebedrijven en
het verminderen van strategische afhankelijkheden, en de Kamer hierover
voor de zomer van 2027 te informeren.
Argumenten voor: De partij wil ongewenste strategische afhankelijkheden zo snel mogelijk afbouwen [1] en beschouwt strategische autonomie op Europees niveau als cruciaal [4]. Het programma pleit voor investeringen in hoogwaardige technologie om onafhankelijk te worden van partijen als de Verenigde Staten en China [5] en wil voorkomen dat de overheid afhankelijk wordt van niet-Europese techbedrijven [6]. Daarnaast wordt de noodzaak voor regie van de overheid en duidelijke kaders bij het gebruik van kunstmatige intelligentie benadrukt [2][3].
Argumenten tegen: Het verkiezingsprogramma bevat geen argumenten die tegen het actualiseren van de digitale agenda of het inzetten van handelsinstrumentaria voor strategische autonomie zijn.
Bronnen:
"We willen dat iedereen beter wordt van internationale handel. Internationale handel wordt in toenemende mate ingezet als een geopolitiek instrument. Nederland moet daarin niet naïef zijn en bij (dreigende) importheffingen met gelijke munt terugslaan middels gerichte, proportionele en effectieve tegenmaatregelen zonder verdere escalatie uit te lokken. Diplomatieke kanalen moeten hierbij zoveel mogelijk worden opengehouden. Ongewenste strategische afhankelijkheden worden in kaart gebracht en zo snel mogelijk afgebouwd. Alle internationale handel moet voldoen aan (internationale) gedragsregels, zoals de Wvedio (Wet verantwoord en duurzaam internationaal ondernemen). Voor deze wet blijven we strijden omdat we willen dat iedereen beter wordt van internationale handel."
"Digitalisering biedt veel kansen maar kent ook risico's. De overheid moet grenzen stellen waar het gaat om de inzet van technieken en de regulering van ons digitale maatschappelijke verkeer, bijvoorbeeld bij het gebruik van kunstmatige intelligentie en algoritmes. De overheid zelf maakt een gedegen afweging of voor machine learning algoritmes of alternatieven gekozen wordt. Het algoritmeregister wordt uitgebreid en verplicht gesteld, zodat transparant is hoe algoritmes worden ingezet. Ons recht op privacy en onze vrije en ongefilterde toegang tot gegevens kunnen in het gedrang komen als we niet meer grip krijgen op grote techbedrijven die grote hoeveelheden data over ons verzamelen en steeds meer bepalen welke informatie wij zien. Social media bedrijven worden verplicht om minder 'polariserende algoritmes' in te zetten, bijvoorbeeld door gebruikers keuze vrijheid te geven over hoe aanbevelingen tot stand komen."
"De opkomst van kunstmatige intelligentie (AI) is een van de grootste maatschappelijke uitdagingen van onze tijd, met potentieel ontwrichtende gevolgen voor onder andere de rechtsstaat. Daarom vindt de ChristenUnie dat dit duidelijke ethische kaders en regie van de overheid"
"Voor grote grensoverschrijdende uitdagingen is Europese samenwerking noodzakelijk: (arbeids)migratiebeleid, klimaatverandering, belastingontwijking en een eerlijke (digitale) economie. In deze tijd met geopolitiek schuivende panelen is strategische autonomie op Europees niveau cruciaal. We willen dat Nederland (en Europa) minder afhankelijk wordt van anderen waar het gaat om essentiële producten zoals grondstoffen, basisproducten, digitale diensten (incl. onafhankelijkheid van Amerikaanse techreuzen), voedsel en energie. Het Europees Parlement vergadert voortaan alleen nog in Brussel. Reizen tussen Brussel en Straatsburg is kostbaar en inefficiënt."
"Nederland (en Europa) moet investeren in de ontwikkeling van hoogwaardige technologie waarmee we als land en continent onafhankelijk worden van de Verenigde Staten en China. Onze digitale infrastructuur, zowel van overheden als bedrijven, is kwetsbaar voor manipulatie door kwaadwillenden. We zijn te veel afhankelijk geworden van partijen buiten Europa. Dat moet anders. Voor het waarborgen van onze strategische autonomie is het hebben van een Europese cloudoplossingen noodzakelijk. Nederland zet zich in om dit te realiseren."
"Digitale platforms die door overheden worden ingezet om heimelijk de publieke opinie te beïnvloeden of desinformatie te verspreiden, worden verboden. De overheid zorgt ervoor dat ze zelf niet afhankelijk wordt van niet-Europese techbedrijven, door zo veel mogelijk gebruik te maken van Europese alternatieven of open source oplossingen. Er komt een stevige Europese zorgplicht voor digitale platforms en hostingbedrijven om op te treden tegen strafbare uitingen en gedragingen wanneer die op of door middel van deze platforms plaatsvinden. Uitgangspunt is hierbij dat wat in de fysieke wereld niet is toegestaan, ook digitaal niet is toegestaan. Via het auteursrecht krijgen Nederlanders, naar Deens voorbeeld, copyright op hun eigen lichaam, gezichtskenmerken en stem, als vorm van bescherming van de lichamelijke integriteit. Er komt een beter wettelijk geborgd recht op een schone lei, zodat consumenten op een duidelijke plek een verzoek kunnen indienen om al hun data te laten vernietigen."